Кіріспе
Гамбия өзенінің төменгі ағысындағы арал – Кунта Кинтех аралы, бұрын Джеймс аралы және Сент-Эндрю аралы деп аталған. Бұл арал Гамбия өзенінің сағасынан және Гамбия Республикасындағы Джуфурреге жақын орналасқан. Аралда Джеймс форты орналасқан. Ол өзеннің солтүстік жағалауындағы Альбредадан 3,2 шақырымнан кем қашықтықта жатыр. Батыс Африкадағы құл саудасының маңызды тарихи орны ретінде, бұл орын ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілген. Сонымен қатар, тізімге Альбредадағы қираған португалдық шіркеуі мен отарлық қоймасы, Джуфурредегі Маурел Фререстің ғимараты, Гамбия өзенінің сағасында орналасқан Форт Буллен және Алты зеңбірек батареясы сияқты байланысты орындар да кіреді.
Kunta Kinteh Island, formerly called James Island and St Andrew's Island, is an island in the Gambia River, from the river mouth and near Juffureh in the Republic of the Gambia. Fort James is located on the island. It is less than 3.2 km (2 miles) from Albreda on the river's northern bank. As an important historical site in the West African slave trade, it is listed as a UNESCO World Heritage Site, together with related sites including a ruined Portuguese chapel and a colonial warehouse in Albreda, the Maurel Frères Building in Juffureh, and Fort Bullen and Six Gun Battery, which are located at the mouth of the Gambia River.
Тарих
Еуропалықтардың аралмен алғашқы қарым-қатынасы туралы жазба 1456 жылдың мамыр айында, итальяндық саяхатшылар Альвизе Кадамосто мен Антониотто Усодимар басқарған португалдық экспедиция аралға тоқтағанда қалдырылған. Олар өз теңізшілерінің бірі, Андрейді аралда жерледі, осылайша аралға еуропалықтардың алғашқы аты – Әулие Андрей аралы берілді. Диого Гомес та 1458 жылы экспедициясы барысында Әулие Андрей аралына тоқтады. 15 ғасырда Гамбия өзенінің солтүстік жағалауында, Әулие Андрей аралының қарсы бетінде Сан-Доминго португалдық поселенісі салынды. Аралға алғашқы еуропалықтар Курляндия мен Семигалия герцогтігінен келді, бұл Польша-Литва одағының вассалдық мемлекеті болатын және аймақта басқа да колониялық иеліктері болды. Алайда, 1588 және 1618 жылдары ағылшын тажы аралды екі бөлек компанияға берген. 1651 жылы поселенушілер Курляндия герцогы Якоб Кеттлердің құрметіне аталған Якоб фортын салып, оны сауда орталығы ретінде пайдаланды. Курляндия сарбазы Майор Фок алғашқы поселенің басшысы болып тағайындалды және әскери инженерлік іс-қимылдың қазіргі заманғы ережелеріне сәйкес Әулие Андрей аралындағы бекіністердің құрылысын қадағалады. Басты ғимарат тіктөртбұрышты болды және әр бұрышында үшбұрышты бастиондармен қоршалған. Дегенмен, фортта су көзі болмағандықтан, жұмыс істеу үшін Барра патшасының жақсы ниетіне сүйенуге мәжбүр болды. Курляндия герцогының мақсаты Әулие Андрей аралында тұрақты поселеніс құру болды, сондықтан аралға отбасылық жұптар мен пастор жіберілді. Алғашқы пастор Готсхалк Эберлинг болды, ол 1655 жылы Жоахим Даннефельдпен алмастырылды. Моулиннің тартуындағы үш кеме – «Крокодил», «Пациенция» және «Чур» болды. Экспедициямен бірнеше мәселе туды, ал 1652 жылдың желтоқсанында Трейден Курляндия герцогына Мюлинді «жеңіл мінезді алаяқ» деп сипаттап хат жазды. 1653 жылдың наурызында теңізге шыққан экспедиция көп ұзамай азық-түліксіз қалды және қайта оралуға мәжбүр болды. Мюлин кейіннен герцогтің ақшасын жымқыруды қоса алғанда, түрлі қылмыстары үшін тұтқындалды. 1654 жылы даниялық саяхатшы Филипп фон Зайц басқаратын екінші экспедицияға тырысылды. Алайда, Зайц Гамбургте экспедицияны тастап, герцогтан 15 000 риксдоллар алуға қол жеткізді. Осы екі сәтсіз экспедициядан кейін герцог өз халқына жүгінді. Гамбияға бұрын барған курляндиялық капитан Отто Штиль губернатор және Әулие Андрей аралының коменданты болып тағайындалды. 1658 жылы Курляндия герцогы мен оның отбасы швед жалдамалы әскерлерінің қолына түсті, олар Польша-Литва одағына басып кірген «Су тасқынына» қатысты. Курляндия мен Әулие Андрей аралы арасындағы байланыс шамамен екі жылға үзілді. Нәтижесінде Голландияның Батыс Үндістан компаниясы герцогтің Голландиядағы өкілі Генри Момбермен келісім жасады, ол Әулие Андрей аралын қайтадан қамтамасыз етуге және басып алуға міндеттенді. Момбер герцогтан ешқандай нұсқау алмағандықтан келісті. Голландиялықтар аралды басып алу үшін әскери кеме жіберді. Штиль қарсылық көрсетті, бірақ Голландияның Батыс Үндістан компаниясы оларға жалақысын кепілдік беретінін білгенде, гарнизон көтеріліс жасап, жаңа гарнизонды әкелген кемемен Голландияға оралды. 1660 жылы голландиялықтар аралды француз каперінің швед қызметінде түнде фортқа шабуыл жасағаннан кейін, гарнизонды қуғаннан және аралды тонағаннан кейін жоғалтты. Кейіннен капер Голландияның Батыс Үндістан компаниясының Гронинген бөлімшесінің сауда кемесімен кездесті, олар байланыс үзілісіне байланысты аралды сатып алудан бас тартты және ол Курляндия герцогына тиесілі екенін айтты, Амстердам бөлімшесіне емес. Момбер Голландияда тұратын Штильмен байланысқа түсті, ол Гронинген бөлімшесі ұсынған кемемен Әулие Андрей аралына оралды. Бірнеше аптадан кейін Амстердам бөлімшесінің үш кемесі аралға келді және Штильдің берілуін талап етті. Ол бас тартты, ал голландтар фортқа үлкен күш салған десант түсірді. Аз ғана адамымен Штиль берілуге мәжбүр болды. Алайда, Барра патшасы Штильдің қайтадан қуылғанын көргенде, оған көмектесу үшін Джуффуреге таза су алуға келген голландтардың бір тобын тұтқындауға шешім қабылдады. Патша Штильдің қайтадан қызметке орналасуын талап етті және оған көптеген басқа жергілікті патшалықтар қосылды, соның ішінде Комбо патшасы. Голландтар төрт апталық тұрудан кейін жеңілді, ал форттың командирі оны азық-түліксіз қалдырып, Штиль мен курляндтарға қайтармас бұрын ішінара қиратты. Келесі сегіз айда гарнизон тек жеті еуропалыққа дейін азайды. Голландтар 1659 жылға дейін фортты бақылап тұрды, бірақ 1661 жылы ағылшындар басып алды. Голландтар 1664 жылы фортты ағылшыздарға өткізді. Ағылшыздар аралды Джеймс аралы деп, ал фортты Джеймс форты деп атады, Яков герцогының құрметіне, кейін Англия королі Яков II. Африкаға сауда жасау үшін патшалық рұқсаты бар «Royal Adventurers in Africa» компаниясы аймақты басқарды, ол алғашқыда алтын мен азу үшін, кейін құл саудасы үшін пайдаланды. 1669 жылдың 1 тамызында компания басқаруды «Gambia Adventurers» компаниясына жалға берді. 1684 жылы «Royal African Company» Гамбия басқаруын өз қолына алды. 1695 жылы француздықтар ағылшыз теңізшілерімен шайқасқаннан кейін Джеймс фортын басып алды, бірақ 1702 жылға қарай Джеймс форты қайтадан ағылшыздардың толық бақылауында болды. Бұл кезеңде ол ағылшындар мен француздықтар арасындағы қақтығыстарда және қарақшылардың шабуылдарында бірнеше рет қиратылып, қайта салынды. 1750 жылдың 13 маусымында Африкаға сауда жасаушы саудагерлер компаниясы Гамбия басқаруын өз қолына алды. 1758 мен 1779 жылдар аралығында Гамбия британдық Сенегамбияның бір бөлігі болды. 1807 жылы құл саудасын тоқтату туралы заң қабылданғаннан кейін, британ империясында құл саудасын тоқтату мақсатымен салынған «Six Gun Battery» (1816) және «Fort Bullen» (1826) қазір Джеймс аралының ЮНЕСКО әлемдік мұрасының бір бөлігі болып табылады және Гамбия өзенінің екі жағында орналасқан. Бұл аймақта құл саудасын күшейтуге емес, тоқтатуға арналған жалғыз қорғаныс құрылыстары болып табылады. Атау беру рәсімінде Гест Кунта Кинте ескерткішінің 9 метрлік (30 футтық) миниатюралық көшірмесін Кунта Кинте аралында қоюды жоспарлап отыр.
Мұра
Кунта Кинте аралы күшті эрозияға ұшырап, қазір форт активті болған кездегі өлшемінің шамамен 1/6 бөлігіне дейін азайды. Британдық әкімшілік ғимараттардың қираған қалдықтары (соның ішінде ең тәуелсіз тұтқындарды ұстау үшін пайдаланылған бір жалғыз камера), кішкентай кеме тоқтағысы және көптеген қаңқа тәрізді баобаб ағаштары сақталған. Қираған ғимараттар бекітіліп, үстіне жамылғы орнатылды. Арал тегіс болғандықтан, үлкен толқындар мен дауыл кезінде толқындар кейбір сақталған құрылыстарға шабуылдайды. Алекс Хейлидің "Тартамыз" кітабы мен телесериалында суреттелген Кунта Кинте Джеймс аралымен байланыстырылған. Кітапта Кунта Кинте 1767 жылы "Лорд Лигониер" құл кемесімен Мэриленд штатының Аннаполис қаласына жеткізілген 98 құлдың бірі болғаны айтылады.