Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландтық отаршылдық әкімші (шамамен 1740 – шамамен 1818 ж.)
Scottish colonial administrator (c. 1740 – c. 1818)
Арчибальд Далзель (шамамен 1740 – шамамен 1818 ж.) – шотландтық отаршылдық әкімші және құл саудагері, 1792 жылдан 1802 жылға дейін Алтын жағалаудың губернаторы қызметін атқарды. 1804 жылдан 1808 жылға дейін оның иелігінде екі құл кемесі болды. Далзель 1818 жылы қайтыс болды.
Archibald Dalzel (c. 1740 – c. 1818) was a Scottish colonial administrator and slave trader who served as governor of the Gold Coast from 1792 to 1802. Between 1804 and 1808, he owned two slave ships. Dalzel died in 1818.
Өмір
Далзел шамамен 1740 жылы Шотландияның Кирклистон қаласында дүниеге келді және Эдинбургте дәрігер болу үшін оқыды. Корольдік теңіз флотында қызметтенгеннен кейін ол Африкада жұмыс істеуге шешім қабылдады, себебі ол мұны ақша табудың бір жолы деп есептеді. 1763 жылы ол Африкаға хирург ретінде барды, бірақ жалақысын арттыру үшін құл саудасымен айналыса бастады. Ол төрт жыл бойы Уайда (қазіргі Уида, Бенин) қаласының губернаторы болды. Ол Уайда халқының "өте жайлы, үлкен жыланның бір түріне ерекше құрметпен қарайтынын" байқады. Далзел 1770 жылы Англияға оралды. Сол кезде Алтын жағалауды басқарған Саудагерлер комитеті оны тағайындады. Ол екі рет губернатор болып қызмет етті: 31 наурыз 1792 – 16 желтоқсан 1798 және 28 сәуір 1800 – 30 қыркүйек 1802. Ол сол жерде болғанда оның қызы Элизабет Диксон дүниеге келді. 1793 жылы ол «Африканың ішкі мемлекеті Дагомея тарихы; нақты естеліктерден құрастырылған, кіріспе және жазбалармен» атты еңбегін жариялады, онда ол Дагомея ауылдарын құлдар үшін шабуылдау оларды адамдық құрбандыққа барудың үлкен жамандығынан сақтап қалатынын айтты.
Dalzel was born c. 1740 in Kirkliston, Scotland and he trained to be a doctor in Edinburgh. After a spell in the Royal Navy he resolved to take a job in Africa as he saw it as a way to make money. He went to Africa as a surgeon in 1763 but started trading slaves to add to his salary. He served four years as governor of Whydah (now Ouidah, Benin). He observed that the people at Whydah "pay a kind of veneration to a particular species of large snake, which is very gentle." Dalzal returned to England in 1770. Appointed by the Committee of Merchants that was in charge of the Gold Coast at the time, he served as governor in two periods: 31 March 1792 16 December 1798, and 28 April 1800 30 September 1802. Whilst he was there his daughter Elizabeth Dickson was born. In 1793 he published The history of Dahomy, an inland kingdom of Africa; comp. from authentic memoirs; with an introduction and notes where he argued that the raiding of Dahomean villages for slaves was saving them from the greater evil of being human sacrifices.
Кеме иесі
1775 жылы ол 60 тонналық «Нэнси» шхунасын сатып алды. 1775 жылдың 19 қыркүйегінде Африкаға жол тартты. Бір кезде ол «Ханнаны» «Нэнси» кемесіне тіркелген көмекші кеме ретінде сатып алды. 2023 жылдың ақпан айына дейін екі кеменің де тағдыры белгісіз. 1804 жылы Далзел құл кемесі «Темзаны» сатып алды. Ол оның иелігінде болған кезде екі құл саудалық сапар жасады. Барлығы 486 тұтқынды Батыс Үндістанға жеткізді. 1807 жылы Ұлыбританияның Атлантикалық құл саудасына қатысуын тоқтатқан Құл саудасы заңы қабылданғаннан кейін, Далзел оны сатты. 1805 жылы Далзел екінші құл кемесі «Чалмерсті» сатып алды. Ол бір толық сапар жасады. 1808 жылы құл саудасы бойынша екінші сапарында кеме апатқа ұшырады; экипаж және құлдар құтқарылды.
In 1775 he purchased the schooner Nancy, of 60 tons (bm). On 19 September 1775, he sailed to Africa. At some point he purchased Hannah to act as a ship's tender for Nancy. As of February 2023 it is not clear about what happened to either vessel. In 1804 Dalzel purchased the slave ship Thames. She made two slave trading voyages while under his ownership. In all she delivered 486 captives to the West Indies. After the passage of the Slave Trade Act 1807, which ended British participation in the Atlantic slave trade, Dalzel sold her. In 1805, Dalzel purchased a second slave ship, Chalmers. She made one complete voyage. She was wrecked in 1808 on her second slave trading voyage; the crew and enslaved captives were saved.
Отбасы
Уильям Далзиелдің (1705–1751) Кирклистоннан шыққан ағаш шебері және Элис Линннің ұлы. Эндрю Далзельдің (1742–1806) ағасы, грек тілінің профессоры, Эдинбург университетінің құрметті кітапханашысы.
Son of William Dalziel (1705–1751) a carpenter from Kirkliston and Alice Linn. Brother of Andrew Dalzel (1742–1806), Professor of Greek, Honorary Librarian at Edinburgh University.