Кіріспе

Tiger Heli (タイガー・ヘリ, Taigā Heri) – 1985 жылы Toaplan компаниясы жасаған және аркадаларға шығарылған вертикальды түрде прокруткаланатын ату ойыны. Оны Жапонияда Taito, ал Солтүстік Америкада Romstar басып шығарды. Ойыншы атақты шабуылдық тікұшақты басқарып, әскери техниканың аяқсыз толқындарымен күресуі керек, сонымен бірге олардың оқтарымен және басқа да кедергілермен соқтығысудан сақтануы тиіс. Tiger Heli тікұшағында экранды жаулардан тазарта алатын қуатты бомба бар. Бұл Toaplan компаниясының алғашқы ату ойыны және жалпы үшінші видео ойыны болды. Tiger Heli – бұрын Orca және Crux жапондық компаниялары үшін бірнеше ойынға музыка жазған Masahiro Yuge және Tatsuya Uemura видео ойындарының композиторларының туындысы. Даму тобы Gyrodine аркадалық ойынынан шабыттанды. Команда ойын-сауық пен қызықтың арасындағы тепе-теңдікті сақтайтын, ал ойыншылар өлгеннен кейін де ойнағысы келетін прокруткаланатын ойын жасауды мақсат етті. Ойын жасаушылар экран үнемі жылжып тұратын ойынға тікұшақтың қолайлы болатынын сезіп, оны ойыншының кемесі ретінде таңдады. Уэмураның жазған саундтрегі техникалық шектеулерге қарамастан, батылдық сезімін беру үшін жасалды. Tiger Heli ойынның өзі, графикасы және қару-жарағы үшін сыншылар тарапынан жақсы қабылданды және 1980-ші және 1990-шы жылдары Toaplan компаниясын ату ойындарының жетекші өндірушісі ретінде таныстыруға көмектесті. Micronics компаниясы оны Nintendo Entertainment System платформасына көшіріп, бір миллионнан астам данасын сатты. 1996 жылы Banpresto компаниясы PlayStation нұсқасын Toaplan Shooting Battle 1 жинағының бөлігі ретінде шығарды. Одан кейін екі жалғасы жарық көрді: Twin Cobra (1987) және Twin Cobra II (1995). Tiger Heli құқықтары Yuge құрған жапондық Tatsujin компаниясына тиесілі. 2021 жылы ойын тек Жапонияда PlayStation 4 және Nintendo Switch платформалары үшін Toaplan Arcade Garage жинағының бөлігі ретінде шығарылды.

Ойын процесі

Tiger Heli – әскери тақырыбындағы тік прокрулды ату ойыны, онда ойыншылар атаулы шабуылдық тікұшақты басқарып, төрт деңгейден өтеді. Ойын барысында ұшақтардың ұшып кетуінен басқа, ұшып жүретін жаулар жоқ. Тік прокрулды ату ойындарының арасында бұл ойын бастапқыда өте стандартты болып көрінеді, себебі ойыншылар өз тікұшақтарын үнемі қозғалатын фон арқылы басқарады және тікұшақ алаңына жеткенше көріністер тоқтамайды. Ойыншылардың қолдарында екі қару бар: экран биіктігінің жартысына дейінгі қашықтыққа жететін стандартты оқ және екі бомба. Ойынның ерекшелігі – бомба механизмі. Сол кездегі жанрдағы басқа ойындардан айырмашылығы, бомбалар жарылыс радиусына іліккен кез келген жауды жоя алатын қуатты қару болып табылады. Команда көрермендерді ойнауға ынталандыратын, қызықты да, қиындықтарға толы ойын жасауды көздеді. Тікұшақ ретінде ойнау идеясы Gyrodine ойынының ықпалында болды, себебі команда бұл идеяның экранды үздіксіз прокрулдайтын ату ойынында жақсы жұмыс істей алатынына сенді. Tiger Heli үшін жасалған көркем суреттер, соңғы сұхбаттарда «полигоналды» деп сипатталған, Toaplan өздері дамыта алатын ұшу симуляторын жасау үшін зерттеу жұмыстарын жүргізді. Жобаның бір дизайнері симулятордан алынған үлгі суретті ойынға енгізді. Көрермендерді ойнауға тарту үшін жобаға тағы бірнеше мүмкіндіктер қосылды, мысалы, жоғары ұпай экраны кезінде сахнаның үздіксіз прокрулды болуы, бұл драма сияқты әсер қалдырады. Музыканы Уэмура жазды, ол сонымен қатар дыбыс эффекттерін де жасады. Музыка жазу кезінде Уэмура әндер арқылы батылдық сезімін жеткізуді көздеген, бірақ шығарылым кезіндегі техникалық және жад шектеулеріне байланысты мүмкіндіктері шектелді. Бұл нұсқасы 1987 жылы Hyundai Electronics компаниясымен Оңтүстік Кореяда да жарық көрді. Бастапқы аркадалық нұсқасы мен кейінгі NES порты ұқсас болғанымен, бірқатар маңызды айырмашылықтары бар. Мысалы, NES портындағы түс палитрасы кішкентай, экранның ажыратымдылығы төмендеу болғандықтан, спрайттардың түсі өзгертіліп, графика әртүрлі жолдармен қайта жасалған. Сонымен қатар, Masahiro Yuge жасаған ремикс саундтрек және басқа да өзгерістер енгізілген. Tiger Heli Evercade платформасы үшін шығарылған Toaplan Arcade 1 жинағына қосылды.

Қабылдау және мұра

Масахиро Юге сөзіне сәйкес, Tiger Heli бастапқы бета-тестілеулер кезінде аркадаларда танымал болды. Den of Geek бұл ойынды Toaplan компаниясының өзіндік ойын стилін қалыптастырған, кейіннен басқа ойындарда одан әрі жетілдірілген туындысы деп атады, сондай-ақ бомба механизмін енгізгендігін де баяндады. Computer Gaming World Tiger Heli-ді NES платформасы үшін өте жақсы порт деп бағалап, ол "ең қызықты аркадалық ату ойындарының бірі" деген қорытынды жасады. Дегенмен, Жапонияда NES нұсқасы жанкүйерлер тарапынан әртүрлі пікірлер тудырды; Family Computer Magazine журналының сауалнамасында 30 баллдық жүйе бойынша 15,55 балл алды. NES нұсқасы бір миллионнан астам дана сатылып, платформаның ең көп сатылған ойындарының біріне айналды. 1987 жылы Kele Line компаниясы Tiger Mission атты ұқсас стильдегі ойынды жасады, ал Status Software оны тек Еуропа бойынша Commodore 64 үшін жариялады. Соңғы жылдары ойынның құқықтары мен Toaplan компаниясының көптеген басқа да IP-лері қазір Tatsujin компаниясына тиесілі. Бұл компания Truxton ойынының жапондық атауымен аталған және 2017 жылы Юге құрған. Қазіргі таңда Tatsujin аркада ойын өндірушісі exA Arcadia компаниясымен байланыста.