Кіріспе

Британдық саясаткер (туған 1971)

Дэниел Джон Ханнан, Кингсклэр бароны Ханнан (1 қыркүйек 1971 жылы туған) – британдық жазушы, журналист және саясаткер. Қазіргі уақытта ол Лордтар палатасының мүшесі, консервативтік партиялық ұстанымды қолдайды және 2020 жылдан бері Сауда кеңесінің кеңесшісі қызметін атқарып келеді. Ол "Еркін сауда бастамасы" ұйымының негізін қалаушы президенті. Консервативтік партия мүшесі, 1999 жылдан 2020 жылға дейін Оңтүстік-Шығыс Англиядан Еуропалық парламент депутаты болды. Ханнан 2009 жылдан 2018 жылға дейін Еуропадағы консерваторлар мен реформаторлар альянсының (ACRE) бірінші бас хатшысы болды. Ол 2016 жылы Еурооданынан шығуды қолдаған Vote Leave ұйымының негізін қалаушылардың бірі және референдум кезінде оның басқармасында жұмыс істеді. Ол референдум науқанында белсенді рөл атқарды, көптеген қоғамдық пікірталастарға қатысты. 2020 жылы Ұлыбританияның Еурооданынан шығуына байланысты Еуропалық парламенттен депутаттығынан бас тартты. Кингсклэр бароны Ханнан The Sunday Telegraph, International Business Times, ConservativeHome және Washington Examiner газеттерінде, сондай-ақ Daily Mail, The Guardian, The Daily Telegraph, The Sun, The Spectator және The Wall Street Journal газеттерінде мақалалар жариялап тұрады. Ол оңшыл саяси ой-пікірді талқылайтын "The Conservative" тоқсандық журналының бас редакторы. Ол бірнеше кітап жазған.

Ерте өмір

Ханнан 1971 жылдың 1 қыркүйегінде Перудің Лима қаласында дүниеге келді. Оның анасы – шотланд, Лимадағы британ елшілігінде жұмыс істеген. Оның әкесі, отбасы тегі Ольстер католиктерінен, Ұлыбританияда білім алған және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британ армиясының Солтүстік Ирландия атты әскері құрамында Италияда қызмет еткен. Оқушы кезінде 1990 жылы ол "Тәуелсіз Ұлыбритания үшін Оксфорд науқаны" ұйымын құрды, бұл ұйым Еуроодаққа жақындауға қарсы күресті – бұл оның кейінгі мансабын қалыптастырған мәселе болды. 1992 жылдың 12 қыркүйегінде ол Бат қаласында өткен Еуроодақ қаржы министрлері саммитінде Еуропалық валюталық механизмге мүшелікке қарсы наразылық акциясын ұйымдастырды. Үш күннен кейін фунт стерлинг "Қара сәрсенбі" деп аталған оқиғаға байланысты жүйеден шығуға мәжбүр болды. "Дейли телеграф" газетінде жарияланған мақаласында Ханнан өзінің наразылық әрекеттері осы оқиғамен байланысты екенін айтты.

Алғашқы саяси мансап

1993 жылы бітіргеннен кейін Ханнан Майкл Спайсер басқаратын, еуроскептик консервативті депутаттар үшін құрылған Еуропалық зерттеулер тобының алғашқы директоры болды. 1994-1995 жылдары ол Консервативті түлектердің ұлттық қауымдастығының төрағасы қызметін атқарды. 1996 жылы Чарльз Мур басқаратын "The Daily Telegraph" газетінде жетекші жазушы болып жұмыс істеді. Ол 2004 жылға дейін газет үшін мақалалар жазды, ал содан бері блогтар мен колонкалар жариялап келеді. Ханнан содан бері "The Spectator" және әлемнің көптеген газеттері мен журналдарына үлес қосты. 1997 жылы ол сол кездегі Сыртқы істер министрінің көлеңкелік орынбасары Майкл Ховардтың кеңесшісі және сөз жазушысы болды. 2001 жылы жалпы сайлау науқаны кезінде, ол қазірдің өзінде Еуропарламент депутаты болып жұмыс істеп, Уильям Хейг үшін сөздер жазды. Оның сайланғаннан кейінгі алғашқы әрекеті – Еуропарламент депутаттарына берілетін шығындар мен жәрдемақылар туралы "The Daily Telegraph" газетінде мақала жазу болды, бұл үлкен дау-дамағанға себеп болды. 2000 жылы ол Данияның еуроға қосылуына қатысты референдумдағы «Жоқ» кампаниясын қолдау үшін халыққа үндеу жасады. "The Guardian" газеті оны бұл үндеуді парламенттік кеңсесінен ұйымдастырды деп айыптады, бірақ ол шындығында өз пәтерінен жұмыс істегенін көрсеткен соң, айыптама алынып тасталды. Нәтижесінде Дания еуроға қосылуға қарсы дауыс берді. Ханнан 2004 жылы Оңтүстік-Шығыс Англия сайлау округінде партия тізімінің алғашқы нөмірімен қайта сайланды. Ол 2009 және 2014 жылдары да қайта сайланды, әр жолы консерваторлардың тізіміндегі бірінші орынды – партия мүшелері пошта арқылы дауыс беріп анықтаған рейтинг бойынша иеленді. 2018 жылдың желтоқсанында Ханнан Еуропалық парламенттегі аталған дауыс беруге қатысқаны үшін 751 депутаттың арасында 738-орынды иеленді.

"Қарапайым премьер-министр" сөзін

2009 жылдың 24 наурызында Гордон Браун Лондондағы G20 саммиті алдында Еуропалық парламентте қысқа сөйлегеннен кейін, Ханнан 3 минут сөз сөйлеп, Гордон Браунның әлемдік қаржы дағдарысына берген жауабын қатты сынға алды. Ол сөзін "бағасы түскен үкіметтің бағасы түскен премьер-министрі" деген сөздермен аяқтады, бұл 1992 жылы сол кездегі Лейбористік партияның жетекшісі Джон Смит премьер-министр Джон Мейджор туралы айтқан сөзінен алынған цитата. Бұл сөздің видеосы сол кешкі YouTube-та кеңінен тарады. Ол ақырында 3 миллионнан астам рет көруге ие болды және екі жылдан кейін Ұлыбританияның кез келген саясаткерінің YouTube-та ең көп көрілген видеосы болып қалды. Видео Ханнанды Ұлыбританияда да, әлемнің басқа елдерінде де, әсіресе АҚШ-та танымал етті. Келесі айларда Ханнан спутник арқылы және жеке түрде Fox News телеарнасының әртүрлі бағдарламаларында, соның ішінде Шон Ханнити, Гленн Бек және Нил Кавуто бағдарламаларында пайда болды. АҚШ пациенттерді қорғау және қолжетімді медициналық көмек туралы заңды талқылап жатқандықтан, Ханнаннан британдық Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің артықшылықтары туралы жиі сұралатын. Ханнан көбінесе Ұлттық денсаулық сақтау жүйесін сынға алып, "өмір мен өлімнің билігін мемлекеттік бюрократияның қолына береді" деді.

ЕО-дан шығу науқаны

Ханнан, «Vote Leave» науқанының негізін қалаушылардың бірі болғандықтан, 2016 жылғы Еуропалық Одаққа мүшелік туралы референдумның алдыңғы қатарында болды. «The Guardian» газетінде «Brexit-ті әкелген адам» деп сипатталған, ал «Financial Times» газетінде оның «Тәуелсіз Ұлыбритания үшін Оксфорд кампаниясы» Brexit қозғалысының бастауы деп баяндалған. Дуглас Карсвеллмен бірге Ханнан «торий еуроскептицизмінің отын жаққан және Ұлыбританияның ЕО-дан шығуы үшін Фарадждың теріс, оқшауланған ұстанымына қарамастан, өзінің оң, интернационалистік көзқарасын талмай жақтаған» негізгі топтың бір бөлігі деп есептеледі. 1992 жылы бітіруге дайындалып тұрғанда, Ханнан 1992 жылғы Маастрихт шартына қарсы болған тори депутаттарына хат жазды; олар бірлесіп, Ханнан хатшылығымен Еуропалық зерттеу тобын құрды. Ханнан бұл атаудың әдейі бейтарап болғанын айтады, себебі топ бірыңғай валюта мен ЕҚЖ-ға қарсы күресті. Ол сондай-ақ түрлі еуроскептик топтардың бас ұйымы – Демократия үшін Конгресс құруға қатысты, онда кәсіподақ өкілдері мен UKIP белсенділері де болды. Twitter-де Ханнан «Brexit-тен кейін олардың мәртебесі өзгеруі мүмкін деген қорқыту арқылы Ұлыбританиядағы ЕО азаматтарын үркіту жауапкершіліксіздік. Мұндай нәрсе ешкім ұсынбайды» деп мәлімдеді. Бұл үкіметтің ЕО азаматтарынан Ұлыбританияда қалу үшін «тұрақты мәртебеге» өтініш беруді талап етуіне қарамастан айтылды. 2015 жылғы сұхбатында Ханнан «ешкім бірыңғай нарықтағы орнымызға қауіп төндіріп отырған жоқ» деп мәлімдеді. Жеті жыл өткен соң, ол Daily Telegraph газетіндегі бағаны «Бірыңғай нарықта немесе оның көп бөлігінде қалу бізге көп қиындықтардан сақтар еді» деп бастады, бұл мәлімдеме ұзақ уақыт бойы «уәде» ретінде қарастырылып, оны қарапайымдау үшін пайдаланылған. Brexit-ке қарсылар бұл әрекетті оның 2016 жылға дейін Ұлыбританияның ЕО-дан шығуына ұзақ жылдар бойы қолдауының нәтижесінде жасалған үлкен concessions деп қарастырды. Ханнан өзінің әрқашан ЕО-дан шыққаннан кейін Ұлыбританияның Еуропалық еркін сауда қауымдастығына қайта қосылуы керек екенін, оның негізін қалаушы мүшесі болғанын және осылайша бірыңғай нарықтың пайдасын сақтап қалуы керек екенін түсіндірді. Референдумның тар нәтижесін ескере отырып, Ұлыбританияның ЕО-дан кету шарттары туралы келісімнің екі тараптан да кең қолдауға ие болуы маңызды екенін атап өтті, және ол бұл бастама болар еді деп ойлады. Егер Кэмеронның ізбасары Brexit-ті ынталы түрде қолдаған болса, Ханнанның пікірінше, бұл орындалар еді және Ұлыбритания ЕО-дан одан бұрын шығар еді. Мэйдің қозғалыс еркіндігін сақтауға басымдық беруі бұл процеске кедергі келтірді, екі тараптағы радикалдарды күшейтті және Ұлыбританияның ЕО заңнамасын жеңілдету немесе жою мүмкіндіктерін пайдаланбауына әкелді, нәтижесінде Ұлыбритания кейбір жағдайларда ЕО елдерінен де шектеулі болды. Периодикалық басылым, баспа түрінде және тоқсан сайын онлайн нұсқада жарияланады. Ол редакциондық мақаласында оның философиясын былай анықтады: «Консерватизм – идеология емес, инстинкт. Ол иронияға толы, сұрақ қоятын, салқынқанды, ұлы теорияларға сенімсіз. Консерваторлар өздері бағалайтын нәрселердің – меншік құқығы, парламенттік үкімет, жеке бостандық, әдеп нормалары – қалыптасуына көп уақыт қажет екенін, бірақ оларды тез жоюға болатынын түсінеді».

Еуропалық Парламентінен кейін

2020 жылдың қыркүйегінде Ханнан Ұлыбритания сауда кеңесінің кеңесшісі болып тағайындалды. Кейін, сол жылдың желтоқсан айында, Премьер-министр Борис Джонсонның ұсынысымен оған өмір бойына берілетін мәртебе берілетіні жарияланды. 2021 жылдың 25 қаңтары күні ол Хэмпшир графтығындағы Кингсклэр бароны Ханнан атанды.

Жергілікті

Ханнан жергіліктілікті қолдайды. Осы мақсатта ол қосылған құн салығын жергілікті кеңестер бекітетін жергілікті сату салығымен алмастыруды ұсынады. Бұл ойлар 2007 жылы "The Daily Telegraph" газетінде жарияланған "The Localist Papers" атты алты түркі кітапшаның сериясында одан әрі дамытылды.

Сыртқы саясат

Ханнан АҚШ-қа 'терең құрмет' көрсетеді және өзін Америка Құрама Штаттарына және Англия тілінде сөйлейтін елдерге оң көзқараспен қарайтын атлантист ретінде сипаттайды. Ханнан еркін сауданы қолдайтынын айтады, Еуропалық Одақ Қытай, Үндістан және Эфиопия сияқты елдермен сауданы кедергілеп отыр деген пікірде. Ол 2003 жылы Тони Блэр премьер-министрлігі кезінде жасалған Иракқа басып кіруге қарсы болды. Ол Ливиядағы британдық араласуға да қарсы болды. 2008 жылдың 18 қазанында ол Джон Маккейнге қарсы президенттік сайлауда демократтық кандидат Барак Обаманы қолдады. Маккейн президент болған жағдайда, бұл "империялық созылуға" алып келеді деп мәлімдеді, әсіресе АҚШ Ирактан дереу кетуге дайындалуы керек екенін айтты. Ханнан бұл қолдауын өкінді, оны блогында өзінің блогерлік жолындағы "ең танылмаған жазбасы" деп атады және 2012 жылы Митт Ромниді қолдады. Ол: "Егер қандай да бір американдық оқырман Обамаланудың соңы немен бітетінін білгісі келсе, бір апта менімен Еуропалық Парламентте өткізуі керек. Мен сіздің болашағыңыз үшін жұмыс істеп жатырмын, және сеніңіздер, сізге ол ұнамайды", - деді. 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Ханнан екі басты партия да лайықсыз кандидаттарды ұсынды деп мәлімдеді және американдықтарды либертариандық Гэри Джонсонға дауыс беруге шақырды.

Энох Пауэлл

2009 жылы тамызда Ханнан консервативті саясаткер Енох Пауэллді "ұлттық демократияның маңыздылығын түсінген, тәуелсіз елде өмір сүру қажеттігін және оның мәнін, сондай-ақ еркін нарықты жақтаған және үкіметтің ықпалын азайтуды қолдаған консерватор" деп бағалағаны белгілі болғанда сынға ұшырады. Ханнан, бірақ, Пауэллдің ең әйгілі саяси көзқарасымен, оның иммиграцияға қарсы тұрысымен келіспейді, "Жеке менің ойымша, Энох Пауэлл иммиграция мәселесінде жаңылысқан. Өзім иммигрант болғандықтан, Ұлыбританияның сырт көзге байқалмайтын көпұлттылығына шүкіршілік етуге ерекше себебім бар" деді. The Telegraph сайтында Ханнан былай деп жазды: "Енох Пауэллде ең бағалайтыным, яғни, оның қалыпты қағидаларды елемеуге және барлық нәрсені бастапқы принциптерден ойлауға бейімділігіне ешкімнің назар аудармағанына таңғаламын. Роуэн Уильямс сияқты, ол да тыңдаушыларын ақылды ересектердей қабылдап, оларға құрметпен қарады. Осының салдарынан екеуі де жиі қиын жағдайға түсті, себебі оларды дұрыс түсінбеді немесе оларды түсінбейтіндер оларды түсінбегендей көрінді. Екеуі де оған жауап ретінде қарапайымдануға бармады. Саясатта мұндай әрекетке ерекше адалдық қажет."

Шекерлер ұсынысы

Үкімет Чекерсте талқылаған Ұлыбритания мен Еуропалық Одақ арасындағы болашақ қарым-қатынасқа қатысты үкімет саясаты 2018 жылдың 12 шілдесінде Ақ кітап ретінде жарияланды, ол келесі аптада Парламент палатасында талқыланды. 2018 жылдың шілдесінде Ханнан өзінің Telegraph газетіндегі бағанында Үкіметтің Чекерс ұсынысы туралы жазды. Үкіметтің және ERG-нің позициясынан өзгеше, Ханнан депутаттар ұсыныстың кемшіліктеріне қарамастан, ол "әрі қарай сусылмайынша", оған дауыс беруі керек деді. Ол қорытындылап былай жазды: "Мәселе Ақ кітаптың идеалды болуында емес, жетілмеген ажырылыс, жауласып тарап кетуден немесе одан да бағынышты қарым-қатынастан жақсырақ болып табылады". Бұл либерал-демократтармен бірігуден де артық болар еді.

Ұлы жұма келісім

Ханнан The Daily Telegraph газетінде жазған мақаласында, "Ұлы жұма келісімі жиі діни сипатта сөз етілгенімен, оның кемшіліктері уақыт өте келе анық байқала бастады" деп мәлімдеген. Ханнанның Ұлы жұма келісімі жөніндегі баяндамасы фактілерге қатысты дұрыс емес және жауапсыздыққа толы деп сынға ұшырады.

Фианна Фейл туралы даулы мәлімдеме

2019 жылдың қаңтар айында The Daily Telegraph газетінде жарияланған мақаласында Ханнан Ирландияның «Фианна Файл» саяси партиясының 1932 және 2008 жылдар аралығында «барлық ирландиялық сайлауда жеңіске жеткенін» жазды. Шындығында, «Фианна Файл» сол жылдары өткен барлық сайлауда кез келген партиядан көп дауыс жинады. Дегенмен, ол аталған кезеңде сайлауда бірінші орынға шықса да, алты сайлауда үкімет құруға қол жеткізе алмады. Ханнанның бұл мәлімдемесі 2019 жылдың наурыз айында интернетте күлкіге қалды. Twitter желісінде Ханнанның сөзін мазақтап, "#HannanIrishHistory" хэштегін қолданып, Ирландия тарихы туралы қате ақпарат таратқандар болды. Өзі де Ульстер католигі болып табылатын Ханнан, Twitter-де: «Мен Оксфорд университетінде заманауи тарихтан екі мәрте үздік диплом алдым. Тарихшылардың бір оқиғаға қатысты әртүрлі пікірлері болуы мүмкін екенін маған сонда үйреткен. Өз түсінігіңіз ғана дұрыс емес екенін қабылдауға тырысыңыз» деп жауап берді.

COVID-19 пандемиясы

Ханнан COVID-19 пандемиясы бойында COVID-19 вирусының көпшілікке қатысты осылайша қауіпті емес екенін жиі айтты. Ол Ұлыбритания үкіметінің пандемияға жауап беруін қатты сынады, халықтың еркін қозғалысын шектеуге қарсылық танытты. Ханнан лорд Сампшен және Тоби Янг сияқты "локдаунға күмәнданушылар" деп белгілі болған басқа да танымал сыншылармен бірге, азаматтық құқықтарды шектеу, халықты жабық күйде ұстау және экономиканы тежеу салдарынан толыққанды шектеулердің күшті теріс әсерлері болады деп мәлімдеді. Ол бұл пікірін алғаш рет 2020 жылдың ақпан айында Conservative Home сайтында жариялаған мақаласында білдірді және локдаун кезеңінде осы пікірінде тұрақты болды.

Жеке өмір

Ханнан ағылшын, француз және испан тілдерінде сөйлейді. Ханнан бұқа күресін қолдайды және осы іс-әрекетті насихаттау үшін Telegraph және басқа да басылымдарда бірнеше мақала жазды. 2004 жылы ол Telegraph газетіне Калифорниядағы бұқа күресі мектебінде оқу курсын өткенін және онда тиентаға қатысқанын жазды, тиентаның мақсаты – сыйырларды рингте күресуге жарамды бұқаларды өсіру үшін пайдалануға болатынын анықтау. Бұған қоса, ол Лондонның Club Taurino клубынан шығатын, бұқа күресіне байланысты ағылшын тіліндегі "La Divisa" журналына мақалалар жазды, бұл клуб Ұлыбританиядағы "афисионадолар" қауымдастығы болып табылады. 2022 жылдың сәуір айында Evening Standard газеті ол Кристофер Норт псевдонимімен The Critic журналында осы тақырыпта мақалалар жазғанын хабарлады.

Сыйлықтар мен марапаттар

2009 жылы Ханнан өзінің Telegraph блогы үшін онлайн журналистика саласындағы Бастиат сыйлығымен марапатталды. Ол 2009 жылы Spectator Awards жүлдесінде Еуропалық парламенттегі Гордон Браунның сөйлеген сөзі үшін «Жылдың сөзі» жүлдесін жеңіп алды. 2012 жылы ол Колумбия сыйлығын (Вашингтон саясаты орталығы) және 2014 жылы Паолуччи кітап сыйлығын (Колледжаралық зерттеулер институты) иеленді. Ханнан 2011 жылы блогтау бойынша Оруэлл сыйлығына үміткер болды. 2014 жылы Ханнан «Біз қалай еркіндікті ойлап таптық және неге ол маңызды» кітабы үшін «Политикалық кітаптар» сыйлығының «Жылдың poleмикасы» жүлдесін жеңіп алды. 2017 жылы Ханнан Ұлттық шолу институтының Уиттакер Чемберс сыйлығын Джон О'Салливаннан жеке алды. Бұл сыйлыққа Уиттакер Чемберстің отбасы қарсылық танытты; Уиттакердің немересі Дэвид Чемберс Уиттакердің «Ресейдің жаңа Сталині Владимир Путинге» қарсы салмақ ретінде күшті Еуропалық Одақты қолдаған болар еді деп жазды.