Кіріспе

Pro Euro Conservative Party – 1999 жылғы Еуропалық парламент сайлауына қатысу үшін құрылған, 1999 жылы ақпанда Джон Стивенс пен Брендан Доннелли жариялаған Еуропалық консервативтік партия. Құрылтайшылар – Еуропалық Парламент мүшелері, олар Ұлыбританияның Консервативтік партиясынан оның евроға қарсы ұстанымына наразылық білдіріп, отставкаға кеткен. Стивенс кейіннен олар Кен Кларк, Майкл Хесселтин, Крис Паттен және Консервативтік партиядағы басқа да еуропалық жақтастарды «Либералды демократтармен бірлесіп, СДП стиліндегі бөлініске» итермелеуді көздегендерін айтты. Проевро консервативтік партия 2001 жылы таратылды. Ол кезде британ фунты АҚШ долларына тең құнға түсіп қалған евродан күшті болды, ал Англия банкінің сол кездегі басшысы Эдди Джордж Британияның евроаймағына қосылуы «сенім актісі» болар еді деді. «Шешуге уақыт» атты құжатта Еуропалық Парламентке Еуропалық Комиссия мен Еуропалық Орталық банкке қарағанда көбірек өкілеттік беру, Комиссияны реформалау, елдердің вето құқығын азайту, Ортақ ауыл шаруашылығы саясатын реформалау, еуропалық қорғаныс және қауіпсіздік саясаты, Балқанмен саяси және экономикалық байланыстарды нығайту және Шығыс Еуропадағы Еуроодақтың жылдам кеңеюі туралы мәселелер көтерілді. Сондай-ақ, итальяндық оңшыл партиямен бірігу туралы да сөз болды. Джон Стивенс Хейгтің «торилерді экстремалды, ұлтшыл партияға айналдырып жатқанын» айтты. Бұл ел үшін қауіпті, консервативтік партия үшін апатты жағдай». PECP партиясының саяси хабарларында актер Хейгті «Британиялық екеніне мақтанып, «қақаларды», еуроның бірыңғай валютасын және континенттен келген басқа да нәрселерді ұнатпайтын бейсбол шапкесін киген» түрінде бейнеледі, бұл консервативтік партия тарапынан «жағымсыз және әуесқойлық жаттығу» деп бағаланды.

Қабылдау

1999 жылғы 16 ақпанда 1911 адамның қатысуымен жүргізілген MORI сауалнамасы, жаңа ЕО-ны қолдайтын консервативтік партияның дауыс берудің 11 пайызын алуы мүмкін екенін көрсетті. Партия The Independent газетінде жазушы А.Н. Уилсонның қолдауына ие болды, сондай-ақ Маргарет Тэтчер мен Эдвард Хиттің сөздерін жазған бұрынғы консервативтік Еуропарламент депутаты Пол Хауэллдің қолдауына да ие болды. Уильям Хейг консервативтік үкімет кезінде Ұлыбританияның евро аймағына қосылуына қарсы болғаннан кейін, бұрынғы министр лорд Гилмор Крейгмиллар PECP-ге дауыс беретінін мәлімдеді. Төрт бұрынғы консервативтік депутат – сэр Джулиан Кричли, сэр Николас Скотт, сэр Дэвид Нокс және сэр Роберт Хикс, сондай-ақ төрт бұрынғы еуропарламент депутаты – Маргарет Дейли, Адам Фергюсон, Мадрон Селигман және Энтони Симпсон The Times газетіне жазған хатында: «Уильям Хейгтің партиясы Еуропаны қолдайтын консервативтік партия сияқты манифест ұсынғанын қалаған едік. Көптеген консерваторлар сияқты, біз 10 маусымда қалай дауыс беру керектігін анықтау қиындықтарын сезінеміз» деді. Консервативтік партия PECP-ні қолдаған мүшелерін партиядан шығарумен қорқытты және сайлаудан кейін екі аптадан соң Кричли мен Гилморды партиядан шығарды. Партияның сайлау материалдарында Кен Кларк сайлаушылардан «Сіз Кларк консерваторысыз ба, әлде Хейг консерваторысыз ба?» деп сұрады. Бірақ Кларк партияны және оның науқанын қолдамады. Майкл Хесселтинмен бірге 1999 жылдың мамырында Хесселтиннің үйінде PECP-нің негізін қалаушыларымен кездесіп, партияны сайлауға қатыспауға көндіруге тырысты. Консервативтік партияның қазынашылығы мен сыртқы істер министрі Джеффри Хоу, сайлау науқаны кезінде «Еуропадағы Ұлыбритания» тобының жетекшісі болды. PECP-ні қолдамады, бірақ консерваторлардың отставкасы «партия жетекшілігіне айқын және алаңдатарлық сигнал беруі керек» деді. Консервативтік партияның сол кездегі вице-президенті Эндрю Лансли PECP-ні «наразы және көңілі толмағандардың партиясы» деп атады. Партияның аты мен «нағыз консерваторларға қарсы» деген позициясына қарамастан, олардың кейбір кандидаттары мен лауазымды тұлғалары Еуропалық қозғалыстан және бастапқыда консерваторлар емес, еңбекшілер мен либералды демократтар сияқты басқа партиялардан келген. Баспасөз хатшысы Марк Литтлвуд либералды демократ болды, сондай-ақ ол Еуропалық қозғалыстың өкілі болды және кейіннен либералды демократтарға қайта қосылды.

Сайлау нәтижесі

Партия Еуропалық парламент сайлауында 84 үміткерді тікелей ұсынды, нәтижесінде 138 097 дауыс жинады, бұл дауыс берудің 1,4% құрайды, бірақ бірде-бір орын жеңілді. Сол сайлауда Еуропалық Одақтан шығуды қолдаған Ұлыбританияның тәуелсіздік партиясы 7%-ға жуық дауыс алып, Еуропалық парламентте үш орынға ие болды. 1999 жылғы Кенсингтон және Челсидегі қосымша сайлауда Джон Стивенс Майкл Портильоға қарсы PECP үміткері ретінде 3,8% дауыс алды. Партия сайлаушылардың партия атауына деген қарсылығына байланысты, қосымша сайлаудан кейін атауын өзгертуді жоспарлап отырғанын хабарлады. 2001 жылдың қараша айында PECP консерваторларды Ипсвичтегі қосымша сайлауда либерал-демократтардың үміткеріне дауыс беруге шақырды.

Таратылуы

PECP 2001 жылдың желтоқсанында таратылды, еуропалық бағытталған "саяси салмақты тұлғаларды" консервативтік партиядан шығып, либерал-демократтармен ынтымақтастыққа түсуге көндіре алмағанына өкініш білдірді. Лидер Джон Стивенс сол кезде жаңа сайланған лидері Иэн Дункан Смит басқаратын консервативтік партияны "экстремизм мен шетелге деген жеккөрушіліктің қатерлі ісігі" деп атады. Ол либерал-демократтарға қосылған шамамен 20 жақтастың бірі болды және партияның қалған 500 мүшесінен де солай істеуін сұрады.