Кіріспе
Пенсильвания штатындағы өзен, АҚШ. Батыс Сускехана өзені – Солтүстік-Шығыс АҚШ-тағы Сускехана өзенінің Солтүстік тармағымен бірге екі маңызды тармағының бірі. Нью-Йорк штатының солтүстігінде бастау алатын Солтүстік тармақ, көбінесе негізгі тармақтың жалғасы деп есептеледі, ал қысқа Батыс тармағы – оның ірі саласы болып табылады. 243 миль (391 км) ұзындығы бар Батыс тармағы Пенсильвания штатының ішінде толығымен орналасқан, штаттың батыс бөлігіндегі Аллегейни платосының кең таулы аймағын сумен жабады. Көп бөлігінде өзен тау жоталары мен суайрықтар арқылы шарлап өтеді, Аллегейни тауларының солтүстік жағынан айналып, Пенсильванияның орталық бөлігінде үлкен зигзаг тәрізді доғаны құрайды. Колониялық кезеңде өзен аңғары Огайо өзені аңғарына маңызды жол болды. 19 ғасырда оның төменгі аңғары Пенсильванияның маңызды өнеркәсіптік орталығына айналды. 20 ғасырда Батыс тармақтың жоғарғы ағысы, жақын жердегі және тасталған терең тас көмір шахталарынан шыққан күкіртті судың әсерінен сары/қызғылт сары түске боялды.
The West Branch Susquehanna River is one of the two principal branches, along with the North Branch, of the Susquehanna River in the Northeastern United States. The North Branch, which rises in upstate New York, is generally regarded as the extension of the main branch, with the shorter West Branch being its principal tributary. The West Branch, which is 243 mile (391 km) long, is entirely within the state of Pennsylvania, draining a large mountainous area within the Allegheny Plateau in the western part of the state. Along most of its course it meanders past mountain ridges and through water gaps, forming a large zigzag arc through central Pennsylvania around the north end of the Allegheny Mountains. In colonial times, the river valley provided an important route to the Ohio River valley. In the 19th century, its lower valley became a significant industrial heartland of Pennsylvania. In the 20th century, the upper reaches of the West Branch turned a yellow/orange color due to sulfurous drainage from nearby and abandoned deep bituminous coal mines.
Курс
Батыс тармағы Кароллтаун қаласының сыртында, Камбрия округінің солтүстік-батысында Аллегейн тауларының батыс беткейінде бастау алады. Ол көбінесе солтүстікке қарай ағып, Индиана округінің шығыс бөлігінен Чери-Три қаласынан өтеді, содан кейін оңтүстікке қарай Клирфилд округіне жетеді. Махаффи маңында солтүстік-шығысқа бұрылып, Кервенсвилл және Клирфилд қалаларынан ағып өтеді. Солтүстік Клинтон округінде оңтүстік-шығысқа қарай бұрылады, Лок-Хейвен қаласына дейін ағады. Лок-Хейвенде шығысқа бұрылып, Батыс тармағы Сускехана аңғары арқылы Аққалпақ бүркіт тау тізбегінің етегімен, өзендегі ең ірі қала Уильямспорттан өтеді, содан кейін тізбектің соңында оңтүстікке бұрылады. Одан Мэнси қаласын айналып өтіп, Монтур қырқасы мен Шамокин тауы арасындағы су айдынынан шығып, Санбериден шамамен 2 миль (3 км) солтүстікке қарай Сусквехананың солтүстік (негізгі) тармағымен қосылады.
Тарих
19 ғасырдың басына дейін өзен Аллегей таулары арқылы Сасквехана және Огайо аңғарларын байланыстыратын негізгі каноэ жолы болды, Черри-триден Блэклик-Крикке дейін, Конемо өзенінің саласы. 18 ғасырдың соңында Черри-три, келісімшарт бойынша белгіленгендей, Пенсильвания колониясы мен батыстағы шауни және ленапи тайпаларының жерлері арасындағы шекараны білдірді. Батыс саласының жағалауларындағы жерлер түпкілікті американдықтар үшін маңызды аңшылық және егістік алқаптары болды. Пенсильванияның үлкен ағаш өңдеу дәуірінде ең ірі ағаш ағыны Сусквехана өзенінің Батыс саласы арқылы жүргізілді. Сусквехананың Батыс саласы каналы бөлімі дәлізді одан әрі дамытып, қалалар мен ауылдарды байланыстырып, сауда үшін маңызды мүмкіндіктер ұсынды. Соңында, дәліз ішіндегі қауымдастықтар мен сауда арасындағы байланыстарды теміржолдар біріктірді.
Ертедегі тұрғындары
Батыс тармақ Сускехана өзені аңғарының алғашқы тіркелген тұрғындары ирокея тілді Сускеханноктар болды. Олардың аты "лақты өзеннің халқы" дегенді білдіреді, бұл Сускехана өзенінің ленапе халқы берген Сискуихане (сиску "лақтың", хане "өзен") атауынан шыққан. Аурулар мен соғыстардан қырылып, олар 18 ғасырдың басына қарай жойылып, көшіп кеткен немесе басқа тайпаларға сіңіп кеткен. Батыс тармақ Сускехана өзені аңғарының жерлерін сол кезде негізінен Ленапе (немесе Делавэр) халқының Мунси рулық тобы басып алып, Ирокездердің Бес (кейін Алты) тайпасының номиналды бақылауында болды.
Колониялық қоныстану
Мадам Монтурдың Осттонвакин немесе Остуаги ауылы, қазіргі Лайкоминг округінің құрылу кезінде маңызды орын болды. Оның Лоялсок сағасының аузында, Батыс Сускехана өзені бойындағы ауылы, 1740 жылдары Пенсильванияның шұрайлы даласына Евангелиені таратушы моравиялық миссионерлер үшін маңызды тоқтау орны болды. 1742 жылы Шикелламидің рұқсатымен Конрад Вайзердің басшылығымен миссионер граф Зинзендорф Остуагиге келді. 1768 жылғы Форт-Стенвикс шарты арқылы британдықтар ирокездерден жер сатып алып, қазіргі Лайкоминг округін қоныстануға ашты. Дегенмен, отаршылдық және Түпкілікті американдықтардың жерлерін бөлетін "Тиадагтон сағасы" арқылы анықталған Мүліктік шекара (немесе Сатып алу шекарасы) даулы болды. Колонистер бұл – Пайн Крик, ал ирокездер мен басқа тайпалар – Лайкоминг Крик деп мәлімдеді. Пайн және Лайкоминг өзендері арасындағы аймақ даулы аймақ болып саналды. Бұл жердегі заңсыз қоныс аударушылар 1776 жылдың 4 шілдесінде Ұлыбританиядан тәуелсіздік жариялаған "Fair Play Men" өзін-өзі басқару жүйесінің бір бөлігі болды. Америка Тәуелсіздік соғысында Сускехана аңғарындағы елді мекендерге британдықтармен одақтасқан лоялистер мен Түпкілікті американдықтар шабуыл жасады. 1778 жылдың жазында Вайоминг аңғарындағы шайқас пен қырғыннан (қазіргі Уилкс-Барре маңында) және жергілікті шабуылдардан кейін Батыс Сускехана аңғарында "Үлкен қашқындау" болды. Қоныс аударушылар британдықтар мен олардың одақтастарының шабуылдарынан қорқып қашты. Үйлер мен егістік жерлер тасталып, малдар айдалып, азын-малы мүліктері Мэнсиге дейін, содан кейін Санбериге дейін өзен арқылы салмен жүзіп кетті. Шабуылдаушылар тастап кеткен мүлікті өртеп жіберді. Кейбір қоныс аударушылар көп ұзамай қайтып келді, бірақ 1779 жылдың жазында "Кішкентай қашқындау" кезінде қайтадан қашты. Салливан экспедициясы аймақты тұрақтандыруға көмектесті және соғыстан кейін жалғасқан қоныс аударуға ынталандырды. 1790 жылы Тимоти Маттлак, Сэмюэл Маклей және Джон Адлумға Пенсильвания штатының Жоғарғы Атқарушы Кеңесі Сускехананың бастауын зерттеу және Батыс тармақты Аллегейни өзенінің суларымен байланыстыратын жолды табуды тапсырды. "Fair Play Men" – 1773 жылдан 1785 жылға дейін Пенсильванияның Батыс Сускехана өзені аңғарында өздерінің өзін-өзі басқару жүйесін құрған заңсыз қоныс аударушылар (скватерлер) болды. Олар Түпкілікті американдықтардың иелігіндегі жерге қоныстанғандықтан, Пенсильванияның колониялық үкіметінен көмек сұрауға мүмкіндігі болмады. Сондықтан олар үш сайланған комиссардан тұратын "Fair Play жүйесін" құрды, олар жер дауы мен басқа да мәселелер бойынша шешім қабылдады. Таңғаларлық жағдай, "Fair Play Men" 1776 жылдың 4 шілдесінде Пайн Крик жағалауындағы "Тиадагтон-Эльм" астында Ұлыбританиядан тәуелсіздік жариялады. Форт Антес – 1778 жылы АҚШ-тың Революциялық Пенсильвания штатында полковник Джон Генри Антестің үйінің айналасына салынған қорған. Форт Пенсильвания ополчениесының мүшесі болған полковник Антестің басшылығымен салынды. Ол Антес өзенінің шығыс жағында, Батыс Сускехана өзенінің сол жағалауында, қазіргі Джерси-Шордың оңтүстігіндегі Ниппеноз қалашығындағы жазықта орналасқан. Жергілікті ополчение фортты "Үлкен қашқындау" кезінде полковник Самуэль Хантер Форт Антесті тастауға бұйрық бергенге дейін қысқа уақыт бойы ұстады. Тасталып, британдықтар өртеп жіберуге тырысқанына қарамастан, Форт Антес аңғардағы "Үлкен қашқындау" кезінде аман қалған екі құрылыстың бірі болды.
Ағаш бұта
Сусквеханна бумы – Сусквеханна өзенінің батыс саласында ағаштарды уақытша тоқтатуға арналған жүйе. Ол Lycoming және Loyalsock салалары арасындағы өзен бойындағы 60-қа жуық ағаш өңдеу тіршілігінде өңделгенге дейін ағаштарды сақтап тұрды. Бум 1846 жылы Джеймс Х. Перкинс басшылығымен салынған. Бум – өзен, көл немесе портода кемелердің өтуін қиындату немесе су бетіндегі заттарды ұстап алу үшін бір-бірімен байланыстырлған ағаштардан жасалған тізбек немесе желі. Сусквеханна бумы Дубостауннан Вудворд қалашығындағы Линден ауылына дейін 7 мильге (11 км) дейін жоғары қарай созылған. Бум "көшпе" деп аталатын, адам жасаған аралдар тізбегін құру арқылы салынған. Бұл көшпелер жергілікті тас пен суға батқан ағаштардан тұрғызылды және өзенге диагональ бойынша созылды, Дубостаунның оңтүстік жағынан басталып Линденнің солтүстік жағында аяқталды. Бум 352 бөліктен тұрды, әрқайсысының биіктігі 7 метр болды.