Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сватара сағасы (жергілікті атауы – Свати) – АҚШ-тың шығыс-орталық Пенсильвания штатындағы Сусквехана өзенінің 72 миль (116 км) ұзындығындағы саласы. Ол Аппалачи тауларындағы Шюилкилл округінің орталық бөлігінде басталып, Солтүстік-батыс Либан округі арқылы өтіп, Дауфин округіндегі Миддлтаун қаласында Сусквеханна өзеніне құяды. "Сватара" атауының Сусквеханнок тайпасының тіліндегі "Swahadowry" немесе "Schaha dawa" сөзінен шыққандығы айтылады, ол "құрттарды жейтін жер" деген мағынаны білдіреді. Көне американдықтар Сусквеханна және оның салаларында құрттарды ұстауды жеңілдету үшін V пішіндес тас тосқауылдардан – құрттарды шоғырландырып ұстауға арналған ондаған бөгеттер салды.
Swatara Creek (nicknamed the Swatty) is a 72 mile (116 km) tributary of the Susquehanna River in east central Pennsylvania in the United States. It rises in the Appalachian Mountains in central Schuylkill County and passes through northwest Lebanon County before draining into the Susquehanna at Middletown in Dauphin County. The name "Swatara" is said to derive from a Susquehannock word, Swahadowry or Schaha dawa, which means "where we feed on eels". Ancient Native Americans built dozens of eel weirs, V shaped rock barriers designed to funnel eels to facilitate capture, on the Susquehanna and its tributaries.
География
Сватара өзені Аппалачи тауларында, Шюилкилл округінің орталығында, Шарп тау жотасының солтүстігіндегі Брод тауында, Майнерсвиллден шамамен 8 километр (5 миль) батысқа қарай басталады. Ол қисық өзен арнасымен оңтүстік-батысқа қарай ағып, Тремонттың оңтүстігінен өтеді, содан кейін Шарп тауы мен Екінші таудың жоталарын кесіп оңтүстікке қарай созылады. Ол Сватара мемлекеттік паркі арқылы өтеді, содан кейін оңтүстікке бұрылып, Либанонның солтүстік-батысындағы Көк тау жотасындағы Сватара шатқалынан өтеді. Жотадан шыққаннан кейін өзен оңтүстік-батысқа қарай, Хершидің солтүстігінен, Хэммельстауннан өтіп, Миддлтаундағы Роялтон қаласында Сусквеханна өзеніне құяды. Ол Пальмирадан солтүстікке қарай 5 километр (3 миль) жерде Квиттапахилла өзенін алады.
Swatara Creek rises in the Appalachian Mountains in central Schuylkill County, on Broad Mountain north of the Sharp Mountain ridge, approximately 5 mile (8 km) west of Minersville. It flows southwest in a winding course, passing south of Tremont, then cutting south through the ridges of Sharp Mountain and Second Mountain. It passes through Swatara State Park then turns south to pass through Swatara Gap in the Blue Mountain ridge northwest of Lebanon. After emerging from the ridge the creek flows southwest, north of Hershey, past Hummelstown, and joins the Susquehanna at Royalton, in Middletown. It receives Quittapahilla Creek from the east 3 mile (5 km) north of Palmyra.
Тарих
Крек Солтүстік Американың отарлау дәуірінде 19 ғасырдың соңына дейін маңызды көлік арнасы болды. Пенсильвания колониясының негізін қалаушы Уильям Пенн 1690 жылы алғаш рет Пенсильванияның оңтүстік-шығысындағы Сускехана және Делавэр аңғарларын байланыстыратын канал салуды ұсынды. 1762 және 1770 жылдар аралығында Дэвид Риттенхаус пен Уильям Смит каналдың бағытын зерттегенге дейін шамамен бір ғасыр өтті. Бұл – Америка Құрама Штаттарында зерттелген алғашқы канал. 1791 жылы Жоғарғы Сускехана аңғарында антрацит табылғаннан кейін Пенсильванияның Бас Ассамблеясы жобаны жүзеге асыру үшін екі компанияны: Скуилкилл және Сускехана навигациялық компаниясын және Делавэр және Скуилкилл навигациялық компаниясын бекітті. 1792 жылы бастапқы құрылыс кезінде Филадельфия Балтимор (Мэриленд штаты) қаласымен кемежай ретінде басымдыққа ие болу үшін күшті бәсекелестікке түсті. Филадельфия бизнесмендері каналды қолдады, оның мақсаты – Сускехана өзенінің төменгі ағысынан Чесапик шығанағына, оның табиғи бағытына айналатын тауар ағынын өзгерту. Скуилкилл және Сускехана навигациялық компаниясының жобасы қаржы жетіспеушілігінен сәтсіз аяқталса да, жоба қайта басталып, ақырында оны жалғастырған компания – Юнион каналы 1828 жылы аяқталды. 1792 жылы Скуилкилл және Сускехана навигациялық компаниясының каналының батыстан шығысқа қарайғы бағыты Миддлтауннан Сватара сағасын Квиттапахилла сағасына дейін, содан кейін Либан және Майерстаун қалаларынан өзеннің бастауына дейін жалғасты. Одан кейін ол Талпехокен өзенінің бастауындағы Кларкс-Ранға дейін құрлық арқылы өтіп, Талпехокен өзенін төмен ағысқа қарай Скуилкилл өзеніндегі Рединг қаласына дейін жалғастырды. Бұл жолмен Скуилкилл өзенінен төмен Делавэр өзеніне, Филадельфияға дейін жүру жоспарланған. Юнион каналының бағыты Сватара сағасына дейін сол бағытты ұстанды және сағадан Юнион су шаруашылығына дейін жалғасты. Одан кейін канал Кларкс-Раннан басталып, 222 метрлік туннель арқылы Либанға дейін жетті. Юнион су шаруашылығының үстіндегі таулардың жоғарғы ағысы негізгі каналға сумен жабдықтау арнасын қамтамасыз етті, сондай-ақ таулардан Филадельфияға антрацит тасымалдау арнасын ұсынды. 2011 жылдың 8 қыркүйегінде Хёрши маңындағы ағыстың деңгейі рекордтық 26,8 футқа (8 метрге) жетті, себебі тропикалық «Ли» даулы және «Ирен» даулының қалдықтарынан кейін қатты жаңбыр жауды. Бұл 1975 жылдан бері өлшемдер басталысынан бергі ең жоғары көрсеткіш. Ағыстың жоғары жағындағы Харперс Таверн бақылау станциясында 24,6 фут (7 метр) тіркелді, бұл 1889 жылдан бергі ең қатты су тасқыны болды. Су тасқыны салдарынан Пенсильвания штатының орталық айманында мыңдаған адамдар үйлерінен эвакуацияланды және кем дегенде бір адам қаза тапты. Бірнеше жабық көпірлер бір кезде Сватара сағасын кесіп өтті, соның ішінде 1862 жылы Хэммельстаун маңында салынған скрипкашының шынтағына ұқсас жабық көпір және 1870 жылы Миддлтаун маңында салынған Клифтон жабық көпірі, екеуі де 1972 жылы «Агнес» даулынан қирады. Құмды жағажайдағы жабық көпір 1966 жылы өртке түсті.
The creek was a significant transportation route in the colonial period of North America up through the late 19th century. A canal linking the Susquehanna and Delaware valleys in southeastern Pennsylvania was first proposed in 1690 by William Penn, the founder of the Pennsylvania Colony. Nearly a century passed before a route for the canal was surveyed by David Rittenhouse and William Smith between 1762 and 1770, the first canal ever surveyed in the United States. Spurred by the 1791 discovery of anthracite in the upper Susquehanna Valley, the Pennsylvania General Assembly chartered two companies to undertake the project: the Schuylkill and Susquehanna Navigation Company and the Delaware and Schuylkill Navigation Company. At the time of the initial construction in 1792, Philadelphia was involved in an intense rivalry with Baltimore, Maryland, for supremacy as a shipping port. The canal was backed by Philadelphia businessmen as a means to divert commercial traffic from following the Susquehanna downriver to the Chesapeake Bay, its more natural destination. Although the Schuylkill and Susquehanna Navigation Company project failed for lack of funds, the project was restarted and ultimately completed by its successor company, the Union Canal in 1828. From west to east, the route of the Schuylkill and Susquehanna Navigation Company canal in 1792 was to follow Swatara Creek upstream from Middletown to Quittapahilla Creek, which it then followed upstream past Lebanon and Myerstown to its headwaters. It then crossed overland to Clarks Run at the headwaters of Tulpehocken Creek, following Tulpehocken Creek downstream to Reading on the Schuylkill River. It was to follow the Schuylkill downriver to the Delaware River at Philadelphia. The route of the Union Canal followed the same route up Swatara Creek and continued up the creek to Union Water Works. The canal then went up Clarks Run to the summit and thence by a 729 feet (222 m) tunnel over to Lebanon. The upper course above Union Water Works into the mountains provided the route of a feeder to the main canal, as well as providing a route to ship anthracite from the mountains to Philadelphia. On September 8, 2011, the creek reached a record height of 26.8 feet (8 m) near Hershey, following devastating rains from Tropical Storm Lee and remnants of Hurricane Irene, the highest since measurements began in 1975. Farther upstream at the Harpers Tavern gauge, 24.6 feet (7 m) was recorded, making it the worst flooding since 1889. The flooding caused thousands of people to be evacuated from their homes throughout central Pennsylvania, and at least one death. Several covered bridges once crossed Swatara Creek, including the Fiddler's Elbow Covered Bridge, built 1862, near Hummelstown and Clifton Covered Bridge, built 1870, near Middletown, both destroyed by Hurricane Agnes in 1972. The Sand Beach Covered Bridge burned down in 1966 by arson.
Демалыс
Бүгінде Сватара өзені ұлттық және штаттық су жолдары жүйесінің бір бөлігі болып табылады, Сускехана өзені мен Капитан Джон Смит су жолдарына қосылатын 60 мильдік (97 км) учаскеде каноэ және каякпен ашық ауада демалуға мүмкіндік береді.
Today, Swatara Creek is part of a national and statewide water trail system, providing outdoor recreation for families canoeing and kayaking a 60 mile (97 km) segment that connects to the Susquehanna River and Captain John Smith water trails.
Ауыз су
Үш су компаниясы – "Suez Water Pennsylvania", "American Water" және "Lebanon Water Authority" – Сутара су алабының жүздеген мың тұрғынына ішуге жарамды су тартады.
Three water companies — Suez Water Pennsylvania, American Water, and the Lebanon Water Authority — draw drinking water for hundreds of thousands of residents of the Swatara watershed.