Кіріспе
Тулпехокен өзені – АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы өзен. Тулпехокен өзені – АҚШ-тың Пенсильвания штатының оңтүстік-шығысындағы Шкуилкиль өзенінің 64 шақырымдық саласы. Америка канал дәуірінде бұл өзен Филадельфия порты – Американың ең ірі қаласы және Делавэр аңғарының басқа да елді мекендерін Сускехана алабымен байланыстырған Юнион каналының шамамен жартысын құрады. Бұл канал Шығыс теңіз жағалауын Эри көлімен және Питтсбургтегі Аллегей, Мононгахела және Огайо өзендері арқылы Солтүстік-Батыс территориясының жаңа қоныстарын байланыстыратын Пенсильвания канал жүйесімен де байланысты. АҚШ-тың алғашқы кезеңдерінде маңызды көлік арнасы болған бұл өзен Аппалачи тауларының оңтүстігіндегі Беркс округінің әктасты төбелі аймағынан бастау алып, оңтүстік-шығыс Пенсильваниядағы ең жақсы форель өткелдерінің бірі саналады. Өзеннің аңғары колониялық дәуірде Редингтен батысқа қарай созылған Тулпехокен деп аталды. Бұл жерде ленапе тайпасы тұрған, ал неміс тілді алғашқы қоныс салушылар осы аймаққа келді. Өзеннің атауы ленапе тілінен алынған "Тулпевикаки" сөзінен шыққан, ол "құстардың жері" дегенді білдіреді. Бұл Пенсильванияның көрнекті өзені мәртебесіне ие. Негізгі салалары – Какузинг, Спринг және Норткилл өзендері.
Tulpehocken Creek is a 39.5 mile (64 km) tributary of the Schuylkill River in southeastern Pennsylvania in the United States, and during the American Canal Age, once provided nearly half the length of the Union Canal linking the port of Philadelphia, the largest American city and the other communities of Delaware Valley with the Susquehanna basin and the Pennsylvania Canal System connecting the Eastern seaboard to Lake Erie and the new settlements of the Northwest Territory via the Allegheny, Monongahela, and Ohio Rivers at Pittsburgh. An important transportation route in the early United States, the creek drains a limestone hill country area of Berks County south of the Appalachian Mountains and is considered one of the finest trout streams in southeastern Pennsylvania. The valley of the creek was known in colonial times as the Tulpehocken, stretching west of Reading. It was inhabited by the Lenape and was a destination for early German speaking settlers. The name comes from a Lenape word Tulpewikaki, meaning "land of turtles". It is a designated Pennsylvania Scenic River. Major tributaries include the Cacoosing Creek, Spring Creek and Northkill Creek.
Сипаттама
Тулпехокен өзені Пенсильвания штатының Либан округінің шығысында басталып, көбінесе шығысқа қарай ирекпен ағып, Майерстаун қаласынан өтеді, Беркс округіне кіреді және Вомэлсдорфтың солтүстігінен өтеді. Вомэлсдорфта ол күрт солтүстікке бұрылып, содан кейін оңтүстік-шығысқа қарай ағып, Блю-Марш көлінің суқоймасы арқылы өтіп, Рединг қаласында Шюилкилл өзеніне қосылады. 1720 жылдары, су энергиясына тәуелділік болған және көлік инфрақұрылымы нашар дамыған дәуірде, бұл өзеннің аңғары швейцариялық және палатиндық алғашқы қоныс салушылар үшін маңызды орын болды. Олар өзенді кең ауқымды диқандық жұмыстар үшін пайдаланды. 19 ғасырда, Сускеханнок және Делавэр тайпаларының жеңіл қайықтары үшін болғандай, 1828 жылы өзен бойында Юнион каналының салынуымен маңызды көлік жолы болды. Бұл канал Либан округіндегі Квиттапахилла өзенінің бастауына дейін жалғасты. 1790 жылдары жеке акционерлік қоғам ретінде зерттелген, кейін Юнион каналымен бірге (Редингтен Филадельфияға дейін батыс-шығыс бағытында жүріп, Филадельфияға көмірдің көп көлемін тасымалдауға мүмкіндік берді) Schuylkill және Susquehanna Navigation Company және оның мұрагері Сускехана және Делавэр өзендері арасындағы екі су жолының бірі болды. Екіншісі – Чесапик және Делавэр каналы. Бұл канал арқылы Филадельфия мен Нью-Джерсидегі өнеркәсіп орындары өз тауарын батысқа, Аллегейн тауларының батысындағы жаңа қоныстанған жерлерге, орталық батысқа жібере алды. Юнион каналы және Скуилкилл каналы компаниялары жеке акционерлік компаниялар болып табылып, мемлекеттік Пенсильвания каналымен бірлесіп, астықты Филадельфияға тасымалдауға жұмыс істеді. Екі компанияның инженерлік навигациясы арқасында Тулпехокен өзенінің жақсартылуы 1828 жылы аяқталған Юнион каналының жартысына жуығын құрады. Өзеннің тасқынын бақылау үшін Reading қаласының үстіндегі жерде 1979 жылы АҚШ Армиясының инженерлік корпусы топырақтан жасалған Blue Marsh бөгетін (Blue Marsh мемлекеттік паркін қараңыз) салды, осылайша Blue Marsh көлінің суқоймасы құрылды. Бөгеттің төменгі бөлігінен су шығару дизайны тұрақты температурада суық суды босатуға мүмкіндік береді, бұл радуга алабұқасы және қоңыр алабұқасы үшін қолайлы тіршілік ортасын құрайды, және олар жыл сайын өзенге жіберіледі.