Эдиакар жоталары – Оңтүстік Австралиядағы ежелгі өмір іздері табылған геологиялық орналасқан жер. Эдиакар кезеңінің куәсі, табиғат паркі және кен байлықтары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Австралиядағы төменгі төбелер
Low hills in South Australia
Эдиакара төбелері (,/iː//d//i/'/æ//k//ər//ə/), сондай-ақ Эдиакаран төбелері деп те аталады, Оңтүстік Австралияның Флиндерс тауларының солтүстік бөлігінде орналасқан төменгі төбелер тізбегі. Олар штат астанасы Аделаиданың шамамен солтүстігінде жатыр. Бұл төбелер Нильпена Эдиакара ұлттық паркінің құрамына кіреді. Төбелер бұрын белгісіз болған тіршілік нысандарының маңызды іздерінің табылу орны ретінде әйгілі, және олар Эдиакаран геологиялық периодына атын берген.
Ediacara Hills (,/iː//d//i/'/æ//k//ər//ə/ ), also known as Ediacaran Hills, are a range of low hills in the northern part of the Flinders Ranges of South Australia, around north of the state capital of Adelaide. They are within the Nilpena Ediacara National Park. The hills are known for being the location where significant trace fossils of a group of previously unknown lifeforms were discovered, and have given their name to the geological period known as the Ediacaran.
Тау-кен өндірісі
Бұл аймақта XIX ғасырдың соңындағы кен өндірісінен пайда болған көптеген ескі мыс және күміс кендері бар. 2012 жылға дейін аймаққа "лицензияланған минералдық іздеу немесе кен өндіру қызметі" үшін кіру мүмкіндігі сақталған.
The area has many old copper and silver mines from mining activity during the late 19th century. As of 2012, the area was still able to be accessed for "licensed mineral exploration or mining activities".
Қалдықтар
Тауларда ертедегі көпжасушалы тіршілік нысандарының, Эдиакаран биотасының (lagerstätte) қазбалары кездеседі және олар Эдиакаран атауын берді. Аймақта мұраны қорғауға ие екі бөлек қазба орыны бар: Эдиакара қазба орыны – Нильпена Австралияның Ұлттық мұра тізіміне енгізілген, ал одан солтүстікке қарай орналасқан Эдиакара қазба қорығының палеонтологиялық орыны Оңтүстік Австралия мұра тізіліміне енгізілген. Таулар Эдиакара аумағында орналасқан, атауы негізінен тау жотасының атынан алынған, және Нильпена Эдиакара ұлттық паркінің құрамында. Оларды кейде Эдиакаран таулары деп те атайды.
The hills also contain fossils of early multicellular life forms, the Ediacaran biota (lagerstätte), and have given their name to the Ediacaran. There are two separate fossil sites within the region which have heritage protection: The Ediacara Fossil Site – Nilpena is listed on the Australian National Heritage List, while the Ediacara Fossil Reserve Palaeontological Site, located to its north, is listed on the South Australian Heritage Register. The hills are located within the locality of Ediacara, named primarily after the range itself, and within the Nilpena Ediacara National Park. They are also sometimes referred to as the Ediacaran Hills.
IUGS геологиялық мұра орны
Дүниежүзінде көпжасушалы өмірдің жақсы сақталған Прекамбрий дәуіріне жататын алғашқы қазбалары табылған аймақ ретінде Халықаралық геологиялық ғылымдар одағы (IUGS) "Флиндерс жотасындағы Эдиакара тауларындағы Эдиакаран қазбаларын" 2022 жылдың қазан айында жарияланған тізімде әлемнің 100 геологиялық мұралық орнының ішіне қосты. Ұйым IUGS геологиялық мұралық орнын "халықаралық ғылыми маңызы бар геологиялық элементтері және/немесе процестері бар, анықтамалық ретінде қолданылатын және/немесе тарих барысында геологиялық ғылымдардың дамуына маңызды үлес қосқан маңызды жер" деп анықтайды.
In respect of "the locality where well preserved Precambrian fossils of multicellular life were first found globally" the International Union of Geological Sciences (IUGS) included the "Ediacaran fossils in the Ediacara Hills, Flinders Ranges" in its assemblage of 100 geological heritage sites around the world in a listing published in October 2022. The organisation defines an IUGS Geological Heritage Site as "a key place with geological elements and/or processes of international scientific relevance, used as a reference, and/or with a substantial contribution to the development of geological sciences through history".
Сөздің шығу тегі
"Эдиакара" атауы Флиндерс жотасы аймағындағы абориген тілдерінің бірінен шыққан болуы мүмкін, бірақ оның нақты төркіні даулы. Бұл атау алғаш рет 19 ғасырдың ортасында қолданылған. Австралияның ертерек деректерінде "Эдиакара" немесе "Идиакра" атаулары суға жақын жерді білдіретін жергілікті сөзден туындаған болуы мүмкін деген болжам бар. Тағы бір теория бойынша, бұл термин "Ята Такарра" есімді екі сөздің бұрмаланған нұсқасы болуы мүмкін, яғни "қатты немесе тасты жер" ("Эдиакара синклинінің ортасындағы доломиттен тұратын, жазық Эдиакара үстіртін көрсетеді"). Бұл пікірді қолдай отырып, бұл сөздің жергілікті тілдердің ешқайсысында "су" деген мағынаға сай келетін түбірі жоқ екені айтылады. Сондай-ақ, жергілікті әңгімелерде бұл атаудың "гранитті жазық" дегенді білдіргені де айтылады, бірақ аймақта жанартау жыныстары табылмайтындықтан, бұл жердің геологиялық құрамына емес, қаттылығына байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, абориген сөздерімен байланысты жер аттарының шығу тегін анықтау қиын, сондықтан "Эдиакара" атауының нақты төркіні әлі анықталған жоқ.
The name "Ediacara" has a disputed origin from one of the Aboriginal languages near the Flinders Range area. It is first known to have been used during the middle of the 19th century. Earlier Australian sources suggested that the "name 'Ediacara' or 'Idiyakra' may be derived from an Indigenous term associating it with a place near water". Another theory suggests that the term may be a mispronunciation of the two words "Yata Takarra", meaning hard or stony ground ("in reference to the flat Ediacara plateau of dolomite that forms the centre of the Ediacara syncline"). Supporting this latter contention, it has been argued that the word "has nothing in it that corresponds to any word for water in any of the local languages" and that local tradition "has it that the name meant 'granite plain', but, since there appears to be no igneous rock in the area, this could well refer to the hardness of the ground, rather than to its geological composition". However, there are a number of complications in trying to establish the origins of place names supposedly relating to Aboriginal words, and there is no definitive answer for Ediacara.