Кіріспе
Уильям Уоллес Кэмпбелл (1862 жылғы 11 сәуір – 1938 жылғы 14 маусым) – американдық астроном, 1901 жылдан 1930 жылға дейін Лик обсерваториясының директоры болды. Ол спектроскопия саласында маман болған. 1923 жылдан 1930 жылға дейін Калифорния университетінің он бірінші президенті қызметін атқарды.
William Wallace Campbell (April 11, 1862 – June 14, 1938) was an American astronomer, and director of Lick Observatory from 1901 to 1930. He specialized in spectroscopy. He was the tenth president of the University of California from 1923 to 1930.
Өмірбаян
Ол Огайо штатының Хэнкок округіндегі фермада дүниеге келді. Бірнеше жыл жергілікті мектепте оқығаннан кейін 1882 жылы Мичиган университетіне азаматтық инженерияны оқуға түсып, 1886 жылы ғылым бакалавры дәрежесін алды. Университетте оқып жүргенде Саймон Ньюкомбтың «Популярлы астрономия» атты еңбегін оқығаннан кейін астрономияға қызығушылық танытты. Бітірген соң Колорадо университетінде математика профессоры болып тағайындалды, бірақ көп ұзамай астрономия пәнінің оқытушысы ретінде Мичиганға оралды. 1891 жылы оны Калифорниядағы Лик обсерваториясына спектроскопия саласында жұмыс істеуге шақырды. Кэмпбелл астрономиялық спектроскопияның негізін қалаушылардың бірі болды және жұлдыздардың радиалдық жылдамдықтарын тізімдеді. Ол сонымен қатар күн тұтылуын фотоға түсірудегі еңбектерімен де танылды. 1893 жылы ол HD 184738 (Кэмпбеллдің сутек қабығы бар жұлдызы деп те аталады) Вольф-Райет жұлдызын ашты. 1901 жылдан 1930 жылға дейін Лик обсерваториясының директоры қызметін атқарды. 1914 жылдың тамызында Кэмпбелл мен Берлин обсерваториясының Эрвин Фрёндлих Альберт Эйнштейннің жалпы салыстырмалылық теориясының дұрыстығын тексеру үшін Ресейге күн тұтылуын суретке түсіруге барды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Фрёндлих пен оның құрал-жабдықтарын Ресей офицерлері Қырымда тәркіледі. Бейтарап Америкадан келген Кэмпбеллге жоспарын жалғастыруға рұқсат берілді, бірақ бұлтты ауа-райы тұтылуды жасырды. Кэмпбелл 1918 жылдың 8 маусымында Вашингтон штатындағы Голдендейл қаласында күн тұтылуын суретке түсіруге тағы бір әрекет жасады. Бірақ оның жоғары дәлдікті фотографтық құралдары төрт жыл бұрын Ресейде қалғандықтан, ол Лик обсерваториясындағы қолданыстағы құралдардан қажетті аппаратты жасауға мәжбүр болды. Ол қолданған камералар Эйнштейннің теориясы болжаған жұлдыз жарығының бұрылысын растау үшін қажетті өлшеу дәлдігін қамтамасыз ете алмады. Ресейден келген құралдар 1917 жылдың 15 тамызында қайта жіберілді және келесі жылдың 21 тамызында жетті. Эйнштейннің теориясы 1919 жылы Артур Эддингтон басқарған экспедиция 1919 жылдың 29 мамырындағы тұтылуды суретке түсіргеннен кейін расталды. Бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін антигермандық сезімдердің салдарынан күмәнділік пен белгісіздік қалды. Соңғы және даусыз растау, әдетте, Кэмпбеллдің 1922 жылы Австралияға Лик обсерваториясымен күн тұтылуын суретке түсіру үшін жасаған экспедициясына жатады. Кэмпбеллдің нәтижелер туралы баяндамасында байқаулар «Эйнштейннің болжамымен дәл сәйкес келетін мәнді береді» делінген. Ол 1923 жылдан 1930 жылға дейін Калифорния университетінің 10-шы президенті болды. Ол сонымен қатар 1923 жылдан 1926 жылға дейін қазіргі Science & the Public Society деп аталатын Science Service қорғаншылар кеңесінде қызмет етті. Ол Тынық мұхиты астрономиялық қоғамының президенті болып үш рет қызмет етті (1895, 1909 және 1918 жылдары). Ол Калифорнияда 76 жасында Сан-Францискодағы төрт қабаттан секіріп, өз-өзіне қол жұмсады. Ол көбінесе соқыр еді және афазиядан зардап шекті. Бұл оған өте қиындық туғызды, сонымен қатар ол қайтыс болған кезде қалдырған жазбаларына сәйкес, ол отбасына күтім мен шығындар тұрғысынан ауыртпалық болды. Ол 1892 жылы Элизабет Баллард Томпсонға үйленді; олардың үш ұлы болды (олардың бірі - Бірінші дүниежүзілік соғыстың асыл қаруы Дуглас Кэмпбелл).