Кіріспе

Американдық астроном Карл Кинан Сейферт (11 ақпан 1911 – 13 маусым 1960) – американдық астроном. Ол 1943 жылғы спиральді галактикалардың орталықтарынан шығатын жоғары иондану деңгейлі сызықтық эмиссия туралы зерттемесімен әйгілі, және осы галактикалар оның құрметіне Сейферт галактикалары деп аталды. Сондай-ақ, Сейферт секстеті деп аталатын галактикалар тобы да оның есімімен байланысты.

Өмірбаян

Сейферт Кливлендте (Огайо штаты) туып өскен, содан кейін 1929 жылдан бастап Гарвард университетінде оқыған. 1933 жылы бакалавр және магистр, ал 1936 жылы астрономия ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. Оның диссертациясы «Сыртқы галактикаларды зерттеу» тақырыбында болды, оны Харлоу Шэпли басқарды. Диссертациялық жұмыста галактикалардың түсі мен жарқырауы қарастырылған. Олардың екі баласы болды: қызы Гейл Кэрол және ұлы Карл Кинан Сейферт кіші. 1936 жылы Сейферт Техастағы жаңа Макдональд обсерваториясының штатына қабылданды, онда ол обсерваторияны іске қосуға көмектесті. Ол 1940 жылға дейін қызмет етті, Дэниел М. Поппермен бірге әлсіз B жұлдыздарының қасиеттерін зерттеді және спиральді галактикалардағы түстерді зерттеуін жалғастырды. 1940 жылы Сейферт Ұлттық зерттеулер кеңесінің стипендиясы бойынша Маунт-Уилсон обсерваториясына барды. Ол 1942 жылға дейін сол жерде болып, қазір Сейферт галактикалары деп аталатын белсенді галактикалар класын зерттеді. 1942 жылы ол Кливлендке, Кейс технология институтына оралды, онда әскери қызметкерлерге навигацияны оқытты және құпия әскери зерттеулерге қатысты. Сондай-ақ Кейс институтының Уорнер және Суази обсерваториясында астрономиялық зерттеулер жүргізді. 1946 жылы Сейферт Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Вандербильт университетінің профессоры болып кірді. Сол кезде Вандербильтте астрономия бағдарламасы өте шағын болды. Университетте тек рефрактормен жабдықталған кішкентай обсерватория және қарапайым оқу бағдарламасы болды. Сейферт оқу бағдарламасын жақсарту және жаңа обсерватория салу үшін қаражат жинау үшін тырысты. Бірнеше жыл ішінде ол Нэшвилл қауымдастығынан маңызды қолдау алды. Осының нәтижесінде 1953 жылдың желтоқсан айында Артур Дж. Дайер обсерваториясы және оның рефлекторы аяқталды. Сейферт жаңа обсерваторияның директоры болды және өмірінің соңына дейін осы лауазымда қалды. 1950 жылдары Сейферт Нэшвиллдің NBC арнасы WSM TV үшін жергілікті ауа райы туралы хабарлар берді. Сейферт 1960 жылдың 13 маусымында Нэшвиллде автокөлік апатында қаза тапты; Дайер обсерваториясының жанындағы тұрғын үй көшесі оның құрметіне «Карл Сейферт еске алу аллеясы» деп аталды. Оның әйелі Мюриэл Мюсселс Сейферттің 1949 жылғы майлы портреті, ол бұрын Гарвардта есептеуші болған, Дайер обсерваториясында ілінген.

Астрономияға қосқан үлесі

Карл Сейферт астрономиялық әдебиетте жұлдыздық және галактикалық астрономияның түрлі тақырыптары, сондай-ақ бақылау әдістері мен құралдары туралы көптеген мақалалар жариялады. 1943 жылы ол жарқыраған ядролары бар, эмиссиялық спектрлік сызықтарымен, ерекше кеңейтілген эмиссиялық сызықтармен жарық шығаратын галактикалар туралы мақала жариялады. Бұл үлгі ретінде Месие 77 (NGC 1068) келтіріледі. Оның құрметіне осы галактикалар класы Сейферт галактикалары деп аталады. Кейс институтында жұмыс істеген кезінде ол Джейсон Джон Нассаумен бірге тұмандықтар мен жұлдыз спектрлерінің алғашқы сапалы түсті суреттерін алды. 1951 жылы ол NGC 6027 галактикасының маңындағы галактикалар тобын байқап, сипаттады, бұл топ қазір Сейферттің секстеті деп танылады. Ол құралдарды жаңартуда белсенділік танысты, астрономияда фотокөбейтілгіштерді және теледидар техникасын қолдану, сондай-ақ телескоптарды электронды басқару сияқты жаңа тәсілдерді енгізді. Ай бетіндегі Сейферт кратері оның құрметіне аталған (29.1°N, 114.6°E, диаметрі 110 км). Дайер обсерваториясындағы телескоп оның есімімен аталады.