Кіріспе

Америкалық химия өнеркәсібінің өкілі (1866–1930)

Герберт Генри Доу (26 ақпан 1866 – 15 қазан 1930) – американдық химия өнеркәсібінің өкілі, американдық көпұлттық Dow Chemical компаниялар тобын құрған адам. Ол Кливленд, Огайодағы Кейс қолданбалы ғылымдар мектебін бітірген, көптеген химиялық процестерді, қосылыстарды және өнімдерді, әсіресе теңіз суынан бромды алу әдісін ойлап тапқан және табысты кәсіпкер болған.

Алғашқы жылдар

Герберт Генри Доу 1866 жылы Онтарио провинциясының Беллвилл қаласында америкалық Джозеф Генри Доу мен оның әйелі Сара Баннеллдің тұңғыш баласы ретінде дүниеге келді. Олар Коннектикут штатының Дерби қаласынан шыққан еді. Бала алты апталық болғанда, отбасы туған қаласына қайтып оралды. 1878 жылы олар тағы да көшті, бұл жолы Джозефтің Derby Shovel Manufacturing Company компаниясындағы жұмысын жалғастыру үшін Кливлендке көшіп барды. 1884 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін Доу Кейс қолданбалы ғылымдар мектебіне (қазір Кейс-Уэстерн Резерв университеті деп аталады) түсті. Кейсте оқып жүргенде ол Phi Kappa Psi студенттік бауырластығының мүшесі болды. Ол Огайо штаты мен оның жақын аймақтарындағы тұздықтардың химиялық құрамын зерттеуді бастады. Ол Кантон, Огайо және Мидленд, Мичиган қалаларынан алынған тұздық судың үлгілерінде бромның аса көп екенін анықтады, ол сол кезде дәрілердің негізгі құрамы болып саналды және жаңа ғана дамып келе жатқан фотосурет өнеркәсібінде кеңінен қолданылды. 1888 жылы Кейс мектебін бітіргеннен кейін Доу Кливлендтегі Хьюрон-стрит ауруханалық колледжінде химия профессоры болып бір жыл жұмыс істеді, сонымен бірге тұздықтан химиялық заттарды бөліп алу бойынша зерттеулерін жалғастырды.

Іскерлік мансап

1889 жылы Доу бромды алудың арзан әрі тиімді әдісін ойлап тапқаннан кейін алғашқы патенін алды. Ол жылдам өз компаниясын құрды, бірақ бір жыл ішінде банкротқа ұшырады. Әріптестері оның жұмысына әсерленіп, 1890 жылы Мичиган штатының Мидленд қаласында Мидленд химиялық компаниясын құруға көмектесті. Ол зерттеулерін жалғастырып, натрий хлоридінен хлор мен каустикалық соданы алу әдісін әзірледі. Кливлендтегі потенциалды демеушілерден, оның ішінде отбасылық достары мен бұрынғы Кейс қолданбалы ғылым мектебінің сыныптастарынан қаржы іздегеннен кейін, Доу Джеймс Т. Парди, Альберт В. Смит, Дж. Х. Осборн және Кэди Стэйлиден қаражат алды. 1895 жылы Доу жас отбасымен Огайо штатының Массиллон қаласына көшіп, өзінің процесін өндіру механизмін дамыту үшін Dow Process Company-ны құрды. Келесі жылы ол Мидлендке оралды, онда Dow Process Company-ның мұрагері ретінде Dow Chemical Company-ны құрды. Dow Process Company 57 бастапқы акционермен тіркелді. Үш жыл ішінде оның жаңа компаниясы Мидленд химиялық компаниясын сатып алды. Доу Англия мен Жапонияға экспорттауды жалғастырды. Неміс картелі оның бизнесін тоқтату үшін АҚШ нарығына фунт сайын 15 центтен бромды төгіп жауап берді. АҚШ-тағы осындай бағамен бәсекелесе алмай, Доу өзінің агенттеріне жүздеген мың фунт неміс бромын жергілікті жерде арзан бағамен сатып алуға бұйырды. Dow компаниясы бромын қайта қаптады және оны Еуропаға экспорттады, тіпті неміс компанияларына фунт сайын 27 центтен сатты. Картель Доудың бизнестен шығуын күткендіктен, АҚШ-тағы бромға деген үлкен сұраныстың себебін және олардың нарығына төгілген арзан импорттық бромның қайдан келгенін түсіне алмады. Олар өз мүшелерінің бағаны бекіту туралы келісімді бұзып, Германияда картельдің белгіленген құнынан төмен сатқанын күдіктенді. Картель АҚШ-та бром бағасын төмендетуді жалғастырды, алдымен фунт сайын 12 центке, содан кейін 10,5 центке. Картель ақырында Доудың тактикасын ұқты және олар өзіндік құннан төмен сатуды жалғастыра алмайтынын түсінді. Содан кейін олар бүкіл әлем бойынша бағаларын көтерді.

Автомобиль өнеркәсібі

Соғыс аяқталғаннан кейін Доу магнийдің пайдасын зерттеуді бастады, одан компанияда көп мөлшерде болған. Ол оны автомобиль поршеньдерін жасауға болатынын тапты. Жаңа поршеньдер жылдамдықты арттырып, жанармай тұтынуды жақсартты. Dowmetal поршеньдері жарыс машиналарынң көптеген түрлерінде пайдаланылды, ал 1921 жылғы Индианаполис 500 жарысының жеңімпазы өз көлігінде Dowmetal поршеньдерін қолданды. Уиллард әкесінің компаниясында химик болып жұмыс істеді. Олден Dow Chemical компаниясында жұмыс істеуге дайындалу үшін инженерлік мамандық алды, бірақ архитектураға көшті.

Өлім

1930 жылы 15 қазанда бауыр циррозынан қайтыс болған Доудың өліміне қарай, оның әйелі Грейс және жеті баласының бесеуі сақталды.

Еске алу

1899 жылы Доу Мичиган штатының Мидленд қаласында жеке хобби ретінде, өзінің үйінің жерінде Доу бақтарын құрды. Мичиган штатының Мидленд қаласындағы Герберт Генри Доу атындағы орта мектеп 1968 жылы ашылды және Доудың құрметіне аталды. Оның наградаларының ішінде 1930 жылы алған Перкин медалі бар. Оның Мидлендтегі Герберт Х. Доу үйі 1976 жылы АҚШ Ұлттық тарихи ескерткіші деп жарияланды. Грейс 1936 жылы күйеуі Герберттің естелігіне арнап Герберт Х. және Грейс А. Доу қорын құрды, оның мақсаты Мидленд аймағы мен Мичиган штатындағы барлық адамның өмір сапасын жақсарту болды. Содан бері штаттың лайықты жобалары мен бағдарламаларына жарты миллиард долларға жуық қаржы жұмсалды. Қордың кеңсесі Доу үйі мен бақтарының аумағында орналасқан.