Кіріспе

Қазіргі заманда қолданылатын «брауни ұпайлары» – жақсылық жасау арқылы немесе, көбінесе әйеліңіздің/еріңіздің пікірінше, олардың құрметіне ие болу арқылы қол жеткізілетін көзге көрінбейтін әлеуметтік құндылық.

Қыздар бағыт-бағдар

Халық арасында кең таралған этимология – бұл «Браунилердің» (жас «скауттардың») жақсылықтар жасағаны үшін алған белгілеріне немесе алты ұпайға жасалған сілтеме. «Браунилер» үй шаруасында көмектесетін мифологиялық эльфтің атымен аталған.

Қоңыр таңбалар

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі АҚШ-та көптеген дүкендер қолданған танымал маркетингтік тәсіл – әр сатып алумен мөрлер тарату еді. Мөрлердің саны сатып алынған сомаға қарай өзгеріп отыратын. Тұтынушылар осы мөрлерді жинап, кейіннен үйге қажетті сыйлықтарға айырбастайтын. Осы мөрлердің ең алғашқылары қоңыр түсті болғандықтан, «қоңыр мөрлер» немесе «қоңыр ұпайлар» деп аталды. Сатып алу мен осы «қоңыр ұпайларды» жинау арасындағы байланыс – жақсылық жасау (жергілікті сатушыны қолдау) және сыйлық алу (құнды мөрлер) сияқты қабылданатын. Дегенмен, осы «қоңыр ұпайларды» жинау әдеті кейіннен қазіргі қолданысқа ұласты. «Брауни ұпайлары» термині бүгінге дейін Жаңа Зеландияның энергетикалық компаниясы мен сыйлық қызметі тарапынан маркетингтік құрал ретінде қолданылуда.

Джордж Р. Браун

Тағы бір ұсынылған этимология бойынша, термин 19 ғасырдағы американдық теміржол басқарушысы Джордж Р. Браунның есімінен туындаған. Ол 1886 жылы Нью-Йорк штатындағы Фолл Брук теміржолындағы қызметкерлер үшін бұрынғыдан жаңаша әрекеттерді мақтау және кінәлау жүйесін құрастырған. Оның жүйесі туралы ақпараттар теміржол журналдарында жарияланып, көптеген жетекші АҚШ теміржолдары тарапынан қабылданып алынды. Америкалық теміржол қызметкерлері жақын арада "брауни ұпайлары" деп әдеттегі тілде атай бастады, содан кейін бұл термин жалпы қолданысқа енді.

Кертис баспасы

1930 жылдары Кертис баспа компаниясы бірнеше журналдар шығарды, оның ішінде Saturday Evening Post және Ladies Home Journal. Бұл журналдар тұрғын үйлердегі аудандарда жасөсперімдер, көбінесе ұлдар арқылы абоненттерге таратылды. Ұлдар сатудан шағын комиссия алды; сонымен қатар, егер олар белгілі бір сату көрсеткіштеріне жетсе, «greenies» және «brownies» деп аталатын жасыл және қоңыр купондардан тұратын компанияның төлем құжаттарын да ала алатын. Бір «brownie» бес «greenie»-ге тең болатын. «Greenies» және «brownies» компанияның каталогынан тауарларға айырбастауға болады.

Ең ерте пайдаланған

Оксфорд ағылшын сөздігінде келтірілген ең ерте жарияланған сілтеме 1963 жылға (ол туралы American Speech журналында хабарланған кезде) дейін барады, бірақ шындығында термин одан да ертерек пайда болған. 1950 жылдардағы газеттерде оның жиі кездесуі 1951 жылғы алғашқы белгілі қолданысына дейін жетеді, онда Лос-Анджелес Таймс газетіндегі бір ер адам әйелінің құрметін алу үшін «брауни ұпайларын» жинау туралы айтады.