Кіріспе
Совет Армиясының маршалы Иван Игнатьевич Якубовский (Ива́н Игна́тьевич Якубо́вский; 7 қаңтар 1912 – 30 қараша 1976) – Кеңес Одағының маршалы, екі рет Кеңес Одағының Батыры атағымен марапатталған және 1967 жылдан 1976 жылға дейін Варшава шартының бас қолбасшысы болған.
Ivan Ignatyevich Yakubovsky (Ива́н Игна́тьевич Якубо́вский; 7 January 1912 – 30 November 1976) was a Marshal of the Soviet Union, twice made a Hero of the Soviet Union and serving as commander in chief of the Warsaw Pact from 1967 to 1976.
Ерте өмір
Ресей империясының Могилев губерниясында (қазіргі Беларусь) белорусь ұлтындағы шаруа отбасының алтыншы баласы болып дүниеге келген ол өз ауылында жұмыс істеп, ауылдық мектепті бітірген. 1930 жылдан бастап Макаревский ауылдық кеңесінде бөлім хатшысы, содан кейін зауытта жұмыс істеді. 1932 жылы Орша мектебінің екі курсын аяқтады.
Соғысқа дейінгі кезең
1932 жылы Қызыл Армия қатарына еніп, 1934 жылы Минск қаласындағы Михаил Калинин атындағы Белорусь әскери мектебін бітірді, мақсаты 27-ші Омск Қызыл Тулы атқыштар дивизиясында (Витебск) оқу взводының командирі болып қызмет ету еді. 1935 жылы Ленинградтағы оқу курстарын аяқтағаннан кейін, Белорусь әскери округінде взвод командирі, рота командирі, батальон штабының бастығы және түрлі бронетанктік бөлімдердің оқу батальоны командирі болып қызмет етті. 1939 жылғы қыркүйектегі Польша жорығында Қызыл Армияның Белорусь майданындағы әскерлерінің құрамында танк ротасына басшылық етті, сондай-ақ 1939-1940 жылдардағы Қысқы соғыста да қатысты.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Якубовский соғысқа батыс шекарасында танк батальонының командирі ретінде кірді, Белоруссиядағы ең қиын қорғаныс шайқастарында ерлікпен шайқасты. Оның бөлімшесі – қираған Минскінің соңғы қорғаушыларының бірі болды, қала көшелерінде танкілерімен жаудың мотоциклдермен келген конвойын талқандады. 1942 жылдың қаңтарынан бастап КСРО-ның батыс майданында 121-ші танк бригадасының танк полкіне қолбасшылық етті, 121-ші танк бригадасының қолбасшысының орынбасары (1942 жылдың қаңтары), содан кейін 91-ші танк бригадасының қолбасшысы (1942 жылдың наурызы) болып, Барвинковское-Лозова шабуылына қатысты. 1942 жылдың жазында Донец бассейніндегі қорғаныс шайқастарында және Сталинград шайқасының қорғаныс және шабуыл кезеңдерінде ерекше көзге түсті, Оңтүстік, Оңтүстік-Батыс, Сталинград және Дон майдандарында соғысып, 1942 жылдың 30 қарашасында полковник атағын алды. 1943 жылдың көктемінде бригада Орталық майданға ауыстырылып, 3-ші гвардиялық танк армиясына қосылды, онда ол Жеңіс күніне дейін шайқасты. Бригадаға қолбасшылық етіп, Воронеж, Брянск, Орталық, 1-ші Украина майдандарында, Орел өңіріндегі Курск шайқасында, Днепр шайқасында және Киев пен Фастивті азат етуде ерлікпен шайқасты. Бір күні жаудың 30 танкісін жойған Фастивтегі ерлігі үшін Якубовскийге Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. 1944 жылдың көктемінде полковник Якубовский танк бригадасының басшылығымен Проскурово-Черновцы шабуылында сәтті әрекет етті. 1944 жылдың маусымында 3-ші гвардиялық танк армиясының құрамында 6-шы гвардиялық танк корпусының қолбасшысының орынбасары болды. Львов-Сандомир шабуылына, Сандомир көпір басын қорғауға және кеңейтуге, 1945 жылдың қаңтарында Висла-Одер шабуылына қатысты. Бұл операцияларда ол неміс танк бөлімшелерімен соқтығысқан алдыңғы қатарлы корпус әскерлеріне басшылық етті. Львов-Сандомир операциясындағы ерлік әрекеттері үшін полковник Якубовский 1944 жылғы 23 қыркүйектегі жарлықпен қайтадан Кеңес Одағының Батыры атағын алды. 1945 жылдың сәуірінен бастап 3-ші гвардиялық танк армиясының 7-ші гвардиялық танк корпусының қолбасшысының орынбасары болып, Берлин және Прага операцияларына қатысып, танк әскерлерінің генерал-майоры (1945 жылдың 20 сәуірінде) атағын алды.
Қырғи қабақ соғыс
Соғыстан кейін Ленинград әскери округінде танк корпусы қолбасшысының орынбасары болып қызмет етті. 1948 жылы Бас штаб академиясын бітірді. 1948 жылы наурыз айында Белорусь әскери округінің бронетанқ дивизиясының қолбасшысы болды, кейін 1952 жылы сәуірде Карпат әскери округінің бронетанқ және механикаландырылған күштерінің қолбасшысы болды. Танк әскерлерінің генерал-лейтенанты дәрежесіне көтеріліп (3.05.1953), 1953 жылдың желтоқсанынан 1957 жылдың сәуіріне дейін танк армиясына, ал 1957 жылдың сәуірінен бастап механикаландырылған армияға басшылық етті. 1957 жылдың шілдесінде Германиядағы Кеңес әскерлері тобының бірінші орынбасары болды, кейін генерал-полковник (18.08.1958) атағын алды. 1960 жылдың сәуірінде Германиядағы Кеңес күштерінің тобының қолбасшысы болып тағайындалды, ол 1961 жылғы Берлин дағдарысының қайнар кезенінде, Еуропадағы қарулы қақтығыс қаупінің күрт өскен шағында осы лауазымда болды. Дағдарыс кезінде, 1961 жылдың тамызында Германиядағы Кеңес әскерлері тобының Бас қолбасшысы Иван Конев Кеңес Одағының маршалы болып тағайындалды, ал Якубовский оның бірінші орынбасары болып тағайындалды, сонымен бірге Германиядағы Кеңес әскерлері тобының күнделікті жұмысын басқаруды жалғастырды. 1962 жылдың сәуірінде жағдай тұрақталғаннан кейін армия генералы Якубовский Германиядағы Кеңес әскерлері тобының қолбасшысы лауазымына қайта оралды. 1965 жылдың қаңтарында Киев әскери округінің қолбасшысы болды. 1967 жылдың 12 сәуірінде КСРО Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары (Андрей Гречко Қорғаныс министрі болып тағайындалғанмен бірге) және Кеңес Одағының маршалы атанды, ал сол жылдың шілдесінен бастап Варшава шарты күштерінің жоғарғы қолбасшысы лауазымын үздіксіз атқарды. Осы лауазымда 1968 жылдың тамызында Варшава шартының Чехословакияға басып кіруіне әскери дайындық жүргізді.
Өлім
Якубовский 1976 жылы 30 қарашада 64 жасында қатерлі ісіктен қайтыс болды, ал оның күлі Кремль қабырғасындағы некропольге қойылды.
Еске алу рәсімі
Киев жоғары танк инженерлік училищесі 1977 жылы оның атымен аталып, Киев, Минск, Фастив қалаларында және оның туған жері Горкиде көшелер оның құрметіне аталды.