Кіріспе
Совет Одағының Маршалы Александр Михайлович Василевский (lang ru) (30 қыркүйек 1895 – 5 желтоқсан 1977) – 1943 жылы Совет Одағының Маршалы атағына ие болған Қызыл Армияның кеңес офицері. Ол Кеңес Қарулы Күштерінің Бас штабының бастығы (1942–1945) және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Қорғаныс министрінің орынбасары, ал 1949–1953 жылдары Қорғаныс министрі болып қызмет етті. 1942–1945 жылдары Бас штаб бастығы ретінде Василевский Екінші дүниежүзілік соғыстағы Кеңес Одағының шешуші шабуылдарының жоспарлауы мен үйлестіруіне қатысты, олар 1942 жылғы қарашадағы «Уран» операциясынан бастап, Шығыс Пруссияға (1945 жылғы қаңтар–сәуірде), Кенигсбергке (1945 жылғы қаңтар–сәуірде) және Маньчжурияға (1945 жылғы тамызда) жасалған шабуылдарды қамтыды. Василевский әскери мансабын Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бастады, 1917 жылға қарай капитан шеніне жетті. 1917 жылғы Қазан революциясынан кейін және 1917–1922 жылдардағы Азамат соғысының басталғаннан кейін ол Қызыл Армияға шақырылып, 1919–1921 жылдардағы Польша-Совет соғысына қатысты. Бейбіт уақытта ол тез шенді жоғарылатып, 1930 жылы полк командирі болды. Осы лауазымда ол әскерін ұйымдастыру және оқытуда үлкен шеберлік танытты. Василевскийдің таланты байқалып, 1931 жылы ол Әскери оқыту басқармасының мүшесі болып тағайындалды. 1937 жылы Сталиннің Ұлы тазалауынан кейін ол Бас штаб офицері болып тағайындалды. 1943 жылғы Екінші дүниежүзілік соғыстағы кеңестік қарсы шабуыл басталғанда Василевский Қызыл Армияның Жоғарғы Дон, Донбас, Қырым, Беларусь және Балтық елдеріндегі шабуылдарын үйлестіріп, басқарды. Ол Еуропадағы соғысын 1945 жылғы сәуірде Кенигсбергті басып алумен аяқтады. 1945 жылғы шілдеде ол Қиыр Шығыстағы Кеңес күштерінің Бас қолбасшысы болып тағайындалды. Ол Маньчжурия стратегиялық шабуыл операциясын (1945 жылғы тамызда) жүзеге асырды. Соғыстан кейін 1949–1953 жылдары Кеңес Одағының Қорғаныс министрі болды, бұл лауазымда ол 1953 жылы Сталиннің қайтысынан кейін де қалды. Никита Хрущевтің 1950-ші жылдардың ортасында билікке көтерілуімен Василевский билігін жоғалта бастады және ақырында зейнеткерлікке шықты. Ол қайтыс болғаннан кейін Кремль қабырғасындағы некропольге жерленді, оның өткен қызметі мен елге қосқан үлесі ескерілді.
Aleksandr Mikhaylovich Vasilevsky (lang ru ) (30 September 1895 – 5 December 1977) was a Soviet career officer in the Red Army who attained the rank of Marshal of the Soviet Union in 1943. He served as the Chief of the General Staff of the Soviet Armed Forces (1942–1945) and Deputy Minister of Defense during World War II, and as Minister of Defense from 1949 to 1953. As the Chief of the General Staff from 1942 to 1945, Vasilevsky became involved in planning and coordinating almost all the decisive Soviet offensives in World War II, from the Operation Uranus of November 1942 to the assaults on East Prussia (January–April 1945), Königsberg (January–April 1945) and Manchuria (August 1945). Vasilevsky began his military career during World War I, earning the rank of captain by 1917. After the October Revolution of 1917 and the start of the Civil War of 1917–1922 he was conscripted into the Red Army, taking part in the Polish Soviet War of 1919–1921. In peacetime he quickly rose through the ranks, becoming a regimental commander by 1930. In this position he showed great skill in organizing and training his troops. Vasilevsky's talent was noticed, and in 1931 he was appointed a member of the Directorate of Military Training. In 1937, following Stalin's Great Purge, he was promoted to become a General Staff officer. At the start of the 1943 Soviet counteroffensive of World War II, Vasilevsky coordinated and executed the Red Army's offensives on the upper Don, in the Donbas, Crimea, Belarus and the Baltic states, ending his war in Europe with the capture of Königsberg in April 1945. In July 1945 he was appointed Commander in Chief of Soviet forces in the Far East. He executed the Manchurian Strategic Offensive Operation (August 1945). After the war he became the Soviet Defense Minister from 1949 to 1953, a position he held until after Stalin's death in 1953. With Nikita Khrushchev's rise to pre eminence in the mid 1950s, Vasilevsky began losing power and was eventually pensioned off. After his death he was buried in the Kremlin Wall necropolis in recognition of his past service and contributions to his country.
Балалық шағы және ерте жылдары
Василевский 1895 жылдың 30 қыркүйегінде Кинешма уезіндегі (қазіргі Вичуга қаласының бөлігі, Иваново облысы) Новая Голчихада орыс ұлтының отбасында дүниеге келді. Василевский сегіз баланың төртіншісі болды. Оның әкесі Михаил Александрович Василевский жақын жердегі Қасиетті Николай шіркеуінің дін қызметкері еді. Оның анасы Надежда Ивановна Соколова жақын маңдағы Углец ауылының дін қызметкерінің қызы еді. Василевский 1926 жылдан кейін Коммунистік партияға мүше болғандықтан және Қызыл Армиядағы әскери міндеттеріне байланысты ата-анасымен барлық байланысын үзді; оның үш бауыры да солай істеді. Бірақ, 1940 жылы Иосиф Сталиннің ұсынысымен отбасы қайтадан қарым-қатынас орнатты. Василевскийдің айтуынша, олардың отбасы өте кедей болған. Әкесі ақша табу үшін көп уақытын жұмыс істеуге жұмсады, ал балалары егіншілікпен айналысып, көмектесті. 1897 жылы отбасы Новопокровскоеге көшті, онда әкесі жаңа салынған Аспанға Көтерілу шіркеуінің дін қызметкері болды, ал Александр шіркеу мектебінде білім алуын бастады. 1909 жылы ол Кострома семинариясына түсті, бұл ата-анасының үлкен қаржылық құрбандығын қажет етті. Сол жылы бұрынғы семинаристердің университетте оқуын бастауына тыйым салатын министрлік бұйрығы бүкіл елде семинарист қозғалысын тудырды, көптеген ресейлік семинарияларда сабақтар тоқтатылды. Василевский, басқалармен бірге, Костромадан қуылды және семинаристтердің талаптары орындалғаннан кейін бірнеше айдан соң ғана қайтып келді.
Бірінші дүниежүзілік соғыс және Азамат соғысы
Семинарияны бітіріп, бірнеше жыл мұғалім болып жұмыс істегеннен кейін Василевский агроном немесе геодезист болуға ниеттенген, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда жоспарлары өзгерді. Өзінің айтуынша, ол "отансүйгіштік сезімдерге толы" болғандықтан, сарбаз болуға шешім қабылдады. Василевский 1915 жылдың қаңтар айында емтихан тапсырып, ақпан айында Александр әскери құқық академиясына түсті. Ол былай деп еске алады: "Мен офицер болуды әскери мансапты бастау үшін шешкен жоқпын. Соғыстан кейін де агроном болып Ресейдің шалқар бұрышында жұмыс істегім келді. Елімнің өзгеретінін елестете алмадым, бірақ өзім өзгердім". Төрт айлық курстарды кейіннен толығымен ескірген, теориялық және қазіргі соғысқа жарамсыз деп санады. 1915 жылдың мамыр айында ол орыс жаяу әскерінің жоғары шені – прапорщик атағымен майданға жіберілді. Маусымнан қыркүйекке дейін Василевский резервтік полктарға бекітілді, ал қыркүйекте 409-шы Новохопёрск полкінің 109-шы дивизиясының 9-шы армиясының жартылай рота командирі (полюротный) ретінде майданға келді. 1916 жылдың көктемінде Василевский ротаға басшылық етті, ол полктегі ең танымал роталардың біріне айналды. 1916 жылдың мамырында ол өз адамын Брусилов шабуылында жетектеді, офицерлер арасындағы ауыр шығындардан кейін батальон командирі болды және 22 жасында капитан шеніне ие болды. 1917 жылдың қарашасында, Ресей революциясынан кейін, Василевский әскери мансабын аяқтауға шешім қабылдады. Ол мемуарларында былай деп жазды: "Бір кезде мен жауынгерлерді шайқасқа алып бардым, орыс патриоты ретінде өз борышымды орындап жатырмын деп ойладым. Бірақ біз алданып қалғанымызды, халыққа бейбітшілік қажет екенін түсіндім. Сондықтан әскери мансабым аяқталуға тиіс болды. Өкінішсіз, сүйікті кәсібіме – егіс шаруашылығына оралуға болатын". 1917 жылы бөлімшесі орналасқан Румыниядан өз ауылына қайтты. 1917 жылдың желтоқсанында Василевский Украинаға көшірілген 409-шы полкінің сарбаздары оны өздерінің командирі етіп сайлағанын білді (Ресей революциясының басында командирлер өздерінің сарбаздарымен сайланды). Алайда, жергілікті әскери билік Украинада кеңес үкіметінің күштері мен тәуелсіздік үшін күресіп жатқан украиналық үкімет (Орталық Рада) арасындағы қақтығыстарға байланысты бұл ұсыныстан бас тартуды ұсынды. Ол осы кеңеске құлақ салып, өзінің "Кинешма" уезінде жаттығулар жүргізуші болып жұмыс істеді. 1918 жылдың қыркүйегінде зейнеткерлікке шығып, Тула облысында мектеп мұғалімі болды. 1919 жылдың сәуір айында Василевский қайтадан Қызыл Армияға шақырылып, шаруалардың көтерілісіне қарсы күрескен ротаға командирлік етуге жіберілді, сондай-ақ кеңес үкіметінің азық-түлік саясатына – "продразвёрсткаға" көмектесті, ол шаруаларды белгілі бір бағамен ауылшаруашылық өнімдерін тапсыруға міндеттеді. Кейін сол жылы Василевский жаңа резервтік батальонға, ал 1919 жылдың қазан айында полкке командирлік етті. Алайда, оның полкі Ресей азамат соғысының шайқастарына қатыспады, өйткені Антон Деникиннің әскерлері Тулаға жақындамады. 1919 жылдың желтоқсанында Василевский Польша-Совет соғысына қатысқан Батыс майданға полк командирінің орынбасары болып жіберілді. 427-ші полк, 32-ші бригада, 11-ші дивизияның полк командирінің орынбасары ретінде Василевский Березина шайқасына қатысып, поляк әскерлерінің баяу, бірақ тұрақты түрде шығысқа қарай жылжуына байланысты кері шегінді, ал 1920 жылдың 14 мамырында басталған қарсы шабуылда поляк шебін бұзып, кавалерияның қарсы шабуылымен тоқтатылды. Кейін, 1920 жылдың 4 шілдесінен бастап, Вильноға қарсы кеңес шабуылына қатысып, Неман өзеніне дейін жетті, бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде поляктардың қарсылығы мен аймақтағы неміс бекіністеріне қарамастан. Василевский полкі шілде айының ортасында Вильноға жетіп, Рига шартына дейін гарнизондық міндеттерді орындады.
Соғыс аралығы
Рига келісімінен кейін Василевский 1921 жылдың тамызына дейін Белоруссия және Смоленск облысындағы қалған Ақ гвардия күштерімен және шаруалардың көтерілісімен күресті. 1930 жылға қарай ол 142-ші, 143-ші және 144-ші атқыштар полктерінің командирі және Борис Шапошниковпен бірге қызмет етті. Шапошников, әсіресе, 1945 жылы Василевский қайтыс болғанға дейін оның қорғаушысы болды. Василевскийдің байланыстары мен жақсы қызметі оған 1931 жылы Әскери оқу басқармасына тағайындалуға мүмкіндік берді. Әскери оқу басқармасында Василевский Қызыл Армияның дайындығын қадағалап, әскери нұсқаулықтар мен далалық кітаптарды жасаумен айналысты. Ол сондай-ақ Михаил Тухачевский және Георгий Жуков сияқты жоғары әскери шенділермен кездесті, Жуков сол кезде Қызыл Армияның кавалерия инспекторының орынбасары болды. Жуков кейін Василевскийді "өз жұмысын жақсы білетін, ұзақ уақыт полк командирі болған және баршаның құрметіне ие болған адам" деп сипаттады. 1934 жылы Василевский Волга әскери округінің (Приволжский военный округ) аға әскери оқу бақылаушысы болып тағайындалды. Мұнда ол әскери стратегияның маңызды аспектілерін және басқа да тақырыптарды тәжірибелі генералдардан, соның ішінде Михаил Тухачевскийден үйренді. 1937 жылдың ортасына қарай Сталиннің Ұлы тазалауы жоғары әскери шенділердің көптегенін жойып, Бас штабтағы бірқатар лауазымдарды босатты. Василевскийді таң қалтырып, 1937 жылдың қазанында Бас штабқа тағайындап, "жоғары офицерлерді жедел даярлауға жауапты" етті. Жоғары офицер ретінде Василевский Иосиф Сталинмен жиі кездесетін. Осы кездесулердің бірінде Сталин Василевскийден оның отбасы туралы сұрады. Василевскийдің әкесі дін қызметкері болғандықтан, ол "халық жауы" болуы мүмкін еді, сондықтан Василевский 1926 жылдан бері олармен қарым-қатынасын үзіп қойғанын айтты. Сталин таңғалып, оған бірден отбасымен қайта байланыс орнатып, ата-анасына қажетті көмекті көрсетуді ұсынды. Осылайша ол Кеңес әскерінің жетекші тұлғаларының біріне айналды. 1941 жылдың қыркүйек айының соңында Василевский Бас штаб алдында сөйлеген сөзінде жағдайдың өте қиын екенін, бірақ майданның солтүстік бөлігінің тұрақтап тұрғанын, Ленинградтың әлі де қарсылық көрсетіп жатқанын және мұндай жағдай майданның солтүстік бөлігінде резервтерді жинауға мүмкіндік беретінін айтты. 1941 жылдың қазан айында майдандағы жағдай күрделі болып, неміс әскерлері "Тайфун" операциясы барысында Мәскеуге қарай жылдам жылды. Кеңес Бас штабының (Ставка) өкілі ретінде Василевский қорғанысты үйлестіру және совет әскерлерінің Можайск аймағына жеткізілімдерін қамтамасыз ету үшін Батыс майданға жіберілді, онда совет әскерлері неміс әскерлерінің алға жылжуын тоқтатуға тырысты. Мәскеу маңындағы қаһарлы шайқастар кезінде Василевский барлық уақытын Ставкада және майдан желісінде Мәскеуді қорғауға жіберілген үш майданды үйлестіруге жұмсады. Бас штабтың көп бөлігі (оның ішінде басшысы маршал Шапошников) Мәскеуден эвакуацияланғанда, Василевский Мәскеу штабы мен эвакуацияланған Бас штаб мүшелері арасындағы байланыс ретінде қалада қалды. Никита Хрущев өзінің естеліктерінде Василевскийді тіпті соғыстың басында "қабілетті маман" деп сипаттады. 1941 жылдың 28 қазанында Василевский генерал-лейтенант болып тағайындалды. Мәскеу шайқасы Василевскийдің өміріндегі қиын кезең болды, Вермахт қалаға соншалық жақындағандықтан, неміс офицерлері далалық көзілдіріктері арқылы Мәскеудің ғимараттарын көре алды. Оның айтуынша, оның жұмыс күні көбінесе таңғы сағат 4-те аяқталар еді. Сонымен қатар, маршал Шапошников ауырып қалғандықтан, Василевский маңызды шешімдерді өзі қабылдауға мәжбүр болды. 1941 жылдың 29 қазанында Бас штаб ауласында бомба жарылды. Василевский жеңіл жарақат алды, бірақ жұмысын жалғастырды. Жарылыстан кейін Бас штабтың қызметкерлері жер астына көшірілді, бірақ штаб жұмысын жалғастырды. 1941 жылдың желтоқсанында Василевский Мәскеу қарсы шабуылын үйлестірді, ал 1942 жылдың басында Мәскеу және Ростов бағыттарындағы жалпы қарсы шабуылды үйлестірді, оның отбасының эвакуациядан Мәскеуге оралуы оның жұмысына қосымша күш берді. 1942 жылдың сәуір айында ол Демянск қалтасын жоюға, Ленинград маңындағы неміс 2-ші армия корпусын қоршауға жасалған сәтсіз әрекетті үйлестірді. 24 сәуірде Шапошников қайтадан ауыр науқастанып қалғандықтан, Василевский штаб бастығының міндетін атқаруға тағайындалды және 26 сәуірде генерал-полковник болып тағайындалды.
1942 жылдың жазы мен күзі
1942 жылдың мамыр айында Василевскийдің мансабындағы ең даулы эпизодтардың бірі орын алды: Харьковтың екінші шайқасы, сәтсіз қарсы шабуыл, ол Қызыл Армияның ауыр жеңілісіне және оңтүстіктегі Германияның сәтті шабуылына (Көк операциясы) әкелді. Мәскеуден жауды ығыстырғаннан кейін, совет әскерлерінің рухы жоғары болды және Сталин жазда тағы бір жалпы қарсы шабуылды бастауға ниеттенді. Дегенмен, Василевский «шындық одан да қиын» екенін түсінді. Сталиннің бұйрығымен 1942 жылдың 12 мамырында Харьковқа шабуыл басталды. Қоршау қаупі анық болғанда, Василевский мен Жуков алға жылжыған совет әскерлерін кері қайтаруға рұқсат сұрады. Сталин бас тартты, нәтижесінде Қызыл Армия күштері қоршауға түсіп, толық жеңіліске ұшырады. Хрущев өзінің естеліктерінде Василевскийді тым әрекетсіз және шешім қабылдауға кешіккен деп айыптады, сондай-ақ сол операция кезінде Сталиннің алдында өз пікірін қорғай алмады деді. 1942 жылдың маусым айында Василевский генерал Андрей Власов басқарған 2-ші шок армиясының қоршауын бұзуға жасалған әрекетті үйлестіру үшін Ленинградқа уақытша жіберілді. 1942 жылдың 26 маусымында Василевский Бас штаб бастығы, ал 1942 жылдың қазан айында Қорғаныс министрінің орынбасары болып тағайындалды. Екі айдан кейін, 19 қарашада, Сталинград әлі жаудан босатылмаған кезде, «Уран» операциясы басталды. Жуков Ржевге «Марс» операциясын (Ржевтік қарсы шабуыл) жүзеге асыру үшін жіберілгендіктен, Василевский Сталинград маңында қалып, ақырында неміс әскерлерінің жеңілісіне әкелген екі жақты қысқышпен шабуылды үйлестірді. Бұл жоспар Василевский мен Рокоссовский арасында пікірталас тудырды, Рокоссовский Сталинградты тазарту үшін қосымша әскерді қалаған еді, және ол бұл туралы Василевскийге соғыстан кейін де жылдар бойы айта берді. Сөз болып отырған әскер – Родион Малиновскийдің 2-гвардиялық армиясы, оны Василевский Котельниководан 57-ші танк корпусының шабуылына қарсы, Сталинградты блокададан босату мақсатымен жұмсады.
Кеңестер жеңісі
1943 жылдың қаңтар айында Василевский Воронеж және Острогожск маңындағы Жоғарғы Дондағы шабуылдарды үйлестірді, нәтижесінде бірнеше жауынгерлік дивизиялар толығымен қоршауға алынды. 1944 жылдың 10 мамырында шайқастар аяқталғаннан кейін Севастопольді тексеру кезінде Василевскийдің машинасы минаға түсті. Ол ұшып келген шыныдан бас жарақатын алды және емделу үшін Мәскеуге эвакуацияланды. Багратион операциясы барысында, Беларусьтегі жалпы қарсы шабуыл кезінде Василевский 1-ші Балтық және 3-ші Белорусь майдандарының шабуылдарын үйлестірді. Кеңес әскерлері Балтық мемлекеттеріне кірген кезде Василевский 3-ші Белорусь майданын таратып, барлық Балтық майдандарына толық жауапкершілікті қабылдады. 1944 жылдың 29 шілдесінде ол әскери жетістіктері үшін Кеңес Одағының Батыры атағымен марапатталды. Кенигсбергте және Шығыс Пруссиядағы сәтті әрекеттері үшін Василевский екінші Жеңіс орденімен марапатталды.
Маньчжурия стратегиялық шабуыл операциясы
1944 жылғы жазғы шабуыл кезінде Сталин Германияға қарсы соғыс аяқталғаннан кейін Василевскийді Қиыр Шығыстағы КСРО әскерлерінің бас қолбасшысы етіп тағайындайтынын мәлімдеді. Василевский 1944 жылдың соңында Жапонияға қарсы соғыс жоспарын құрастыра бастады және 1945 жылдың 27 сәуірінде толық дайындыққа көшті. 1945 жылдың маусым айында Сталин оның жоспарын бекітті. Содан кейін Василевский Алыс Шығыстағы КСРО күштерінің бас қолбасшысы болып тағайындалды және жоспарды орындау үшін бронепоездбен Читаға аттанды. Дайындық кезеңінде Василевский армия командирлерімен шабуылды қайта-қайта жаттықтырды және Маньчжурия стратегиялық шабуыл операциясын, сондай-ақ Маньчжурия шайқасын бастады. 1945 жылдың 9 тамызынан 2 қыркүйегіне дейін, жиырма төрт күн ішінде, Маньчжукодағы жапон әскерлері жеңіліске ұшырады, КСРО тарапынан 1,600,000 әскердің арасында бар болғаны 37,000 адам қаза тапты. Осы операциядағы табысы үшін Василевский 8 қыркүйекте екінші рет Кеңес Одағының Батыры атағымен марапатталды. Кейін Василевский Екатерина Васильевна Сабураваға қайта үйленді, олардың Игорь есімді ұлы болды (1935 жылы туған). Игорь белгілі сәулетші болды, Ресей Федерациясының Еңбек сіңірген сәулетшісі атағын және Чехословакияның Мемлекеттік сыйлығын алды. Игорь Кеңес мемлекет қайраткері Иван Тевосянның қызына үйленген. Василевскийдің іс-әрекеттері мен тұлғасы кейде дау тудырды, бірақ Жуковқа қарағанда олар азырақ пікірталас тудырды. Атап айтқанда, Никита Хрущев өзінің естеліктерінде Василевскийді Сталиннің толық бақылауындағы пассивті қолбасшы деп сипаттап, 1942 жылғы көктемде Харьков маңындағы сәтсіздікке кінәлады. Василевскийдің ең қатал сыншыларының бірі Рокоссовский болды, ол Сталинградтағы қарсы шабуыл кезінде Василевскийдің шешімдерін, әсіресе қоршаудағы неміс дивизияларын жою үшін 2-армияны жіберуден бас тартуын және оның жұмысына араласуын сынады. Рокоссовский тіпті өз мемуарларында: "Мен тіпті Жуков пен Василевскийдің Сталинград майданында қандай рөл атқара алатынын түсінбеймін" деп жазды. Василевскийге әділдікпен қарасақ, ол 2-армияны Сталинград қалтасына шабуылдан тек қана Котельниководан жасалған қауіпті неміс қарсы шабуылына тойтарыс беру үшін бұрған еді, бұл шабуыл қалтаның блокадасын бұзуға бағытталған және үлкен сандық артықшылыққа ие болған. Василевский Рокоссовскийдің бұл ұсынысқа қарсылығына ренжіді. Алайда, жазушы Виктор Суворов Василевскийді Жуковтан жоғары қойды. Оның пікірінше, Василевский Сталинградтағы кеңестік қарсы шабуылды табысты жоспарлау мен орындау үшін жауапты жалғыз офицер болған, ал Жуковтың оған ешқандай қатысы болмаған. Ол Василевскийді ең үздік кеңес әскери қолбасшысы деп атап, Кеңес Одағының жеңісіне оның штаб бастығы ретіндегі әрекеттері себеп болғанын мәлімдеді. Суворовтың сөзіне сүйенсек, Жуков пен кеңестік пропаганда машинасы соғыстан кейін Бас штабтың (демек, Василевскийдің маңыздылығының) рөлін азайтуға және партия мен Жуковтың рөлін арттыруға тырысты. 1991 жылдан кейін Василевскийге қатысты көзқарас Межирицкийдің "Маршал Жуковты оқу" атты кітабында жан-жақты сипатталған. Межирицкий Василевскийдің тартымдылығын және Сталиннің алдында өз пікірін қорғауға бейімсіздігін атап көрсетеді. Деректерге сәйкес, Василевскийді осындай жоғары әскери лауазымдарға тағайындау себебі – оны басқару оңай болған. Алайда Межирицкий Василевскийдің зиялы деңгейін мойындайды және Василевскийдің Сталинград қарсы шабуылының негізгі авторы болғанын жоққа шығармайды. Ол сондай-ақ Василевский мен Жуковтың 6-армияның күшін әдейі төмендетіп көрсеткенін, осылайша Сталиннің осы қауіпті операцияға келісімін алуға тырысқанын айтады.