Кіріспе
Ставка (орыс және украин тілдерінде Ставка, белорус тілінде Стаўка) – бұрынғы Ресей империясы, Кеңес Одағы және қазіргі Украинада қолданылған қарулы күштердің жоғары бас қолбасшылығының атауы. Императорлық Ресейде Ставка әкімшілік штаб пен 19 ғасырдың соңындағы Ресей империясының қарулы күштерінің Бас штабын, содан кейін Кеңес Одағында қолданылды. Батыс әдебиетінде оны кейде үлкен әріптермен (STAVKA) жазады, бірақ ол аббревиатура емес. Ставка оның құрамына кіретін адамдарға, сондай-ақ штабтың орналасқан жеріне (көне орыс тіліндегі "ставка" сөзінің бастапқы мағынасы – "шатыр") сілтеме жасай алады.
The Stavka (Russian and Ukrainian: Ставка, Belarusian: Стаўка) is a name of the high command of the armed forces formerly used formerly in the Russian Empire and Soviet Union and currently in Ukraine. In Imperial Russia Stavka referred to the administrative staff, and to the General Headquarters in the late 19th century Imperial Russian armed forces and subsequently in the Soviet Union. In Western literature it is sometimes written in uppercase (STAVKA), although it is not an acronym. Stavka may refer to its members, as well as to the headquarters location (its original meaning from the old Russian word ставка, 'tent').
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Қызыл Армияның Ставкасы
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес Қарулы Күштерінің Ставкасы, немесе "КСРО Қарулы Күштерінің Бас қолбасшылығы" (Ставка Главное Командование) (link= no), 1941 жылғы 23 маусымда Иосиф Сталиннің үкімет басшысы және Кеңес Одағы Коммунистік партиясының басшысы ретінде қол қойған, аса құпия жарлығымен құрылды. Осы жарлыққа сәйкес, Ставка қорғаныс министрі маршал Семен Тимошенкодан (президенті ретінде), Бас штаб басшысы Георгий Жуковтан, Сталиннен, Вячеслав Молотовтан, маршал Климент Ворошиловтан, маршал Семен Будённыйдан және Әскери-теңіз флотының халық комиссары (Нарком) адмирал Николай Герасимович Кузнецовтан тұрады. Осы жарлықта Ставкада "Ставканың тұрақты кеңесшілері институты" ұйымдастырылды: маршал Кулик, маршал Шапошников, Кирилл Мерецков, Әуе күштерінің бастығы Жигарев, Николай Ватутин, Әуе қорғанысының бастығы Воронов, Микоян, Каганович, Лаврентий Берия, Вознесенский, Жданов, Маленков, Мехлис. Ұзақ өтпей, армияның қорғаныс министрінің орынбасары Мерецков Берия мен Меркуловтың жалған айыптаулары бойынша тұтқындалды. Мерецков 1941 жылғы қыркүйек айының бірінші аптасының соңында Сталиннің бұйрығымен түрмеден босатылды. Ставканың Бас қолбасшылығы 1941 жылғы 10 шілдеде Жоғарғы Бас қолбасшылықтың Ставкасына (Ставка Верховное командование) қайта құрылды. Бұл Сталиннің Жоғарғы Бас қолбасшы болып тағайындалғаннан кейін және Тимошенконың Ставка басшысы ретінде орнына келгеннен кейін болды. 1941 жылғы 8 тамызда ол тағы да Жоғарғы Бас Бас қолбасшылықтың Ставкасына (Ставка Верховное Главное командование) қайта құрылды. Сол күні Стратегиялық бағыттардың басшылықтары құрылды. 1945 жылғы 17 ақпандағы жарлықта Ставканың құрамына Сталин (президент), Жуков, Александр Василевский, Алексей Антонов, Николай Булганин және Кузнецов кірді.
Украина Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысының Ставкасы
Жоғарғы Бас қолбасшының Ставкасы (Ставка Верховного Головнокомандувача) – Украина Қарулы Күштерінің әскерлері мен жекелеген түрлері, сондай-ақ Украинаның құқық қорғау органдары мен агенттіктері, Қарулы Күштерінің құрамына кіретін, Украина Президентінің 2022 жылғы 24 ақпандағы №72/2022 жарлығымен, сол күні Украинаға жасалған Ресейдің басқыншылығына жауап ретінде құрылған ең жоғары басқару және бақылау органы.