Кіріспе

Бристольдегі театр, Англия
Бристоль Олд Вик театры

Бристоль Олд Вик – Бристольдегі Король театрында орналасқан британдық театр компаниясы. Қазіргі компания 1946 жылы Лондондағы Олд Вик театрының бөлімшесі ретінде құрылды. Ол Бристольдің Ескі Вик театр мектебімен байланысты, ол 1990 жылдары қаржылық тәуелсіз ұйымға айналды. Бристоль Олд Вик 7–25 жастағыларға арналған «Жас компанияны» ұйымдастырады. Theatre Royal – ағылшын тілінде сөйлейтін әлемдегі ең көне, үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан театр, ол 1764 және 1766 жылдар аралығында Бристольдегі Кинг-стритте салынған. 1743–44 жылдары салынған Куперлер залы 1970–72 жылдары театрдың вестибюлі ретінде пайдаланылды. Олар бірге Historic England тарихи мұрасы бойынша I санатты мұражай ретінде тіркелген. Дэниел Дэй-Льюис оны «Англиядағы ең әдемі театр» деп атады. Оның төрт Коринфтік бағанасы бар «төмендетілген палладиандық» фасады бар. Театр 1785 жылға дейін Куперлердің қолында болды, содан кейін қоғамдық жиын залы, шарап қоймасы, баптист шіркеуі және ақырында жеміс-көкөніс қоймасы болды. Театр 1764 және 1766 жылдар аралығында салынған. Бристольдік сәулетші Томас Пэти құрылысты бақылағанымен, театр Дрюри-Лейндегі Дэвид Гарриктің ағаш шебері Джеймс Сондерстің жобасы бойынша салынған. Сондерс 1765 жылы салынған Суррейдегі Ричмонд қаласындағы театрдың суреттерін жасаған. Ричмонд театрының ұзақ бөлігі (1790, Гарвард университетінің Театр коллекциясында) және жоспар (1842, Жергілікті зерттеулер кітапханасында) Бристоль театрымен пропорциялары және сахнадағы актерлер мен оларды үш жағынан қоршап тұрған көрермендер арасындағы қарым-қатынасы жағынан ұқсас. Таңдалған жер – Ракхай-Ярд, ортағасырлық үйлер қатарының артында және Куперлер залының жанында орналасқан тіктөртбұрышты бос алаң. Король көшесіне қараған үйлердің бірінші қабатынан өткен екі (немесе үш) жаңа өткел Ракхай-Ярдқа және оның ішіндегі «Жаңа театрға» кіруге мүмкіндік берді. Акционерлерге 50 нөмірленген күміс билеттер берілді, олар театрдың қойылымдарын тегін көруге құқық берді, олардың әрқайсысы құрылысты қаржыландыру үшін 50 фунт стерлинг салды. Театрдың құрылысына рұқсат беру үшін жер иелерін көндіргені үшін ағаш өңдеуші Эдвард Крамп пен оның әйелі Энн Крампқа екі арнайы алтын билет берілді. Театр 1766 жылдың 30 мамырында Дэвид Гарриктің прологы мен эпилогы бар қойылыммен ашылды. Меншік иелері Корольдік лицензия ала алмағандықтан, қойылымдар 1737 жылғы Лицензиялау заңымен театрларға салынған шектеулерден қашу үшін «реторика үлгісімен концерт» деп жарияланды. Бұл айла-шарғы көп ұзамай тоқтатылды, бірақ 1773 жылы көрші Куперлер залында өткен қойылым бұл заңға қайшы келді. 1778 жылы Корольдік патент алынғаннан кейін заңдық алаңдаушылықтар азайтылды, театр патенттік театрға айналды және «Корольдік театр» деген атау алды. Аңыз бойынша, оның әруағы Бристоль театрын мазалайды. 1800 жылы аудитория жаңа еңіс төбемен және галереямен қайта жаңартылды. 1853 жылы қайтыс болғаннан кейін, М'Кредилердің күйеуі Джеймс Чут басқаруды өз мойнына алды. Алайда, ол Бат Корольдік театрын, Корольдік Бристоль театрын және 1867 жылы ашылған жаңа Принц театрын басқарып, тым көп жұмыс істеді. 1881 жылы театрдың жалға алу құқығын танымал актер Джордж Мелвилл алды, ол оған көп қаржы салып, күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізді. Пантомималық қойылымдарының танымалдығына қарамастан, ол пайда табу үшін күресті және 1893 жылы жалға алудан бас тартты. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында ғимараттың тозуын жөндеуге инвестиция салудың сәтсіздігі, меншік иелері мен менеджерлері арасындағы заңдық даулар, сондай-ақ танымал ойын-сауықтың өзгеруі салдарынан театр 1943 жылы Олд Викке өткенге дейін қиындыққа тап болды. Theatre Royal және Bristol Old Vic тарихынан тарихи құжаттарды Бристоль мұрағатында және Бристоль университетінің Театр коллекциясында табуға болады.

Бристольдің ескі вик театрының құрылуы

1942 жылы жалға алушылар ғимаратты сатуға шығарды. Бұл сату ғимаратты театр ретінде жоғалту қаупін тудырды және оны сақтап қалу үшін халыққа үндеу жасалды. Нәтижесінде ғимаратты сатып алу үшін жаңа Траст құрылды. Компанияның алғашқы мүшелері Питер О’Тул (1956 жылы «Майор Барбара» спектаклінде алғаш рет өнер көрсетті), Джон Невилл, Тимоти Уэст, Барбара Ли Хант және Дороти Тутин болды. Алғашқы көркемдік жетекшісі Хью Хант еді. «Салат күндері» спектаклінің 1954 жылы Вест-Эндке көшіріліп, сол кездегі Лондон сахнасындағы ең ұзақ сақталған мюзикл болғандығы Бристоль Олд Вик театры үшін үлкен жетістік болды. Өнер кеңесі 1963 жылға дейін қатысып тұрды, содан кейін олардың қызметін қалалық кеңес өз мойнына алды. Сол жылы Лондонның «Олд Вик» театры таратылып, Бристоль компаниясы толық тәуелсіздікке ие болды. Одан кейін Өнер кеңесі жаңа қаржыландыру жоспарын ұсынды, ал 2003 жылы Дэвид Фарр мен Саймон Рид бірлескен көркемдік директорлар болып тағайындалды. Олар ұйымды қысқа мерзімге «жаңа Бристоль Олд Вик» деп атады. 2005 жылы Рид жалғыз көркемдік жетекші болды. Осы жылдардағы көркемдік жетістіктердің қатарында Энди Хейдің қызмет мерзімінде А.С.Х. Смиттің «Жоғарға, қоректендірушіге, ауызға төмен және қайтадан» спектаклі, сондай-ақ Дэвид Фарр мен Саймон Рид басшылығымен Шекспирдің сәтті қойылымдары бар.

Қайта жаңарту

2007 жылдың шілдесінде қамқоршылар кеңесі театрды жөндеу үшін жабу туралы даулы шешім қабылдады. Театр өнерінің көптеген өкілдері "Олд Вик" театрының болашағына қатысты алаңдады. 2007-2008 жылдардың қысында өткен бірнеше қоғамдық тыңдалымдардан кейін, жаңадан құрылған қамқоршылар кеңесі Watershed Media Centre директоры Дик Пенниді атқарушы төраға етіп тағайындады. 2009 жылдың ақпан айында компания сол кездегі Корольдік Ұлттық театрдағы директордың көмекшісі және бұрын Баттерси өнер орталығының көркемдік директоры болған Том Моррис көркемдік директор болып тағайындалғанын хабарлады. Бұрын Том Морриспен BAC-те жұмыс істеген Эмма Стеннинг атқарушы директор болды. 2010 жылдың қазан айында "Олд Вик" және Театр Корольдік Бристоль Трасті біріктіріліп, біртұтас қайырымдылық қоры құрылды, оның төрағасы Icon Films бас директоры Лаура Маршалл болды. 19 миллион фунт стерлингтік жоспарланған жөндеуге арналған қаржы жинау науқанына Ричард Брайерс, Стефани Коул, Джуди Денч, Прунелла Скалс, Тимоти Уэст және Патрик Стюарт сияқтылар көмектесті. Көркемөнер кеңесі 5,3 миллион фунт стерлинг көмек көрсетті. Театр жабық тұрған кезеңде компания студия театрында, жертөледе және Бристольдің басқа да жерлерінде қойылымдар қойды, соның ішінде Салли Куксонның 2011 жылдың жазында Кинг-стритте "Қазына аралы" ромасы бойынша қойылған спектаклі және Мелли Стиллдің 2011 жылғы Рождествода Колстон залында "Coram Boy" спектаклін қайта қоюы. Жоспарда театр кешенін икемді ету, онда онға дейін алаңды қойылымдар үшін пайдалану қарастырылған. Том Моррис өзінің шабыт көзі ретінде Париждегі Théâtre des Bouffes du Nord театрын атады. Бас залға қажет болған жағдайда жылжымалы сахна қосылды және орындықтар саны 540-қа дейін артты. Side Stage аймағы қайта жаңартылды, сыйымдылығы 250 орынға дейін ұлғайтылып, жеке екінші зал құру мүмкіндігі пайда болды. Орындау алақтары ретінде қайта жаңартылған басқа да кеңістіктерге бояу цехы және репетиция залы кірді.

Туризм

Бристольдің Ескі Вик театры Ұлыбританияда да, шетелде де гастрольдік сапарлар жасаудың ұзақ тарихына ие. Гастрольдеген қойылымдары: 1962–63 жылдары Цейлон мен Пәкістанға «Гамлет», «Қару-жарақ және адам» және «Барлық маусымдарға арналған адам»; 1966–67 жылдары Америка, Голландия және Бельгияға «Гамлет» және «Шарасыздық пен шара» қойылымдары.

Компания сонымен қатар Эдинбург фестиваліне жиі қатысып, Royal Bath театры, Оксфорд Playhouse, Лондонның Корольдік соты театры және Лондонның Young Vic театры сияқты театрларда өнер көрсеткен. Бірлескен өндірістер арқасында Бристольдің Ескі Вик пьесалары Ұлыбританияның көптеген ірі театрларында қойылды. Бристоль Олд Вик Kneehigh Theatre, Корольдік Ұлттық Театр, Батыс Йоркшир Театр үйі және Ұлыбританияның басқа да аймақтық театрлары мен компанияларымен бірлесіп жұмыс істеді. Том Морристің «Амазонкалар мен ластандар» қойылымы Лондонның Вест-Эндтегі Vaudeville театрына көшіріліп, содан кейін Ұлыбритания бойынша кең ауқымды гастрольдік сапар жасады. Саймон Годвиннің Брайан Фрильдің «Иманды емші» қойылымы 2012 жылғы Гонконг өнер фестивалінде көрсетілді. Соңғы кездерде гастрольдеген басқа қойылымдардың ішінде Бристоль Олд Вик / Шекспир темекі фабрикасының бірлескен өндірісіндегі «Ваня аға» бар. Бристоль Олд Вик театрының «Ferment» суретшілерді дамыту бағдарламасы арқасында театрдың сахнасында дамыған туындылар Ұлыбритания және халықаралық ареналарда гастрольдеп жүр.

Қатысу және жас компания

Бристольдің ескі викінің қатысу бөлімі (бұрынғы аутрич) Бристольдегі және Оңтүстік-Батыстағы жастар мен әлеуметтік жағдайы нашар топтарға қатысуға арналған театр мүмкіндіктерін құруға бағытталған. Олардың жұмысы көптеген семинарлар мен мектептердегі, жергілікті қауымдастықтар мен қайырымдылық ұйымдарындағы серіктестіктерді қамтиды. Олардың жұмысының ең үлкен бөлігі – «Жас Компания». Бристоль Олд Вик Жас Компаниясы Ұлыбританиядағы ең ірі аймақтық жастар театрларының бірі, Оңтүстік-Батыс аймағынан келген 5–25 жас аралығындағы 350-ден астам жасқа арналған. Олар апта сайынғы сессияларға, театр шеберлік сыныптарына, қоғамдық жобаларға және толық көлемдегі қойылымдарға қатысады. 2018 жылдан бастап бұл жобаға Бристольдің барлық аймақтары мен пошталық кодтарынан келген жастар қатысты. «Жас Компания» жылына кем дегенде 3 қойылым қояды. Театр сондай-ақ «Бристольде жасалған» деп аталатын оқыту бағдарламасын жүргізеді. Бұл бағдарлама бір жылға созылады, әдетте он екі 18–25 жастағы жастан тұрады, олар бір жыл бойы аптасына екі күн Бристоль Олд Вик театрында тұрады. Курс жас театршыларға бірлесіп жұмыс істеуге, шеберхана жетекшілері, фасилитаторлар мен театр жасаушыларға айналуға мүмкіндік береді, соның арқасында Бристоль мен Оңтүстік-Батыс бойынша жұмыс істейтін, басқа жергілікті өнер ұйымдарымен байланыс орнатып, келіп тұратын мамандармен және индустрия кәсіпкерлерімен жұмыс жасайтын туындыларды жасауға болады. Бағдарлама театр труппасын құрумен және авторлық қойылымды көрсетумен аяқталады. Шамамен 10 жылға жуықтаған бұл бағдарламаның нәтижесінде жылдық курстан кейін де жұмысын жалғастырған театр труппалары құрылды. Олардың ішінде The Wardrobe Ensemble, Propolis Theatre және INKBLOC ансамблі бар. Олардың басқа жобаларына Firebird, Cardboard Citizens және Borderlands кіреді. Firebird Theatre – Бристольде орналасқан он екі мүгедек суретшінің компаниясы; олар тәжірибелі, мүгедек орындаушылар/актерлер, жиырма бес жылдан астам уақыт бойы пьесалар мен қойылымдар жасаудың тұрақты тарихы мен тәжірибесі бар. Cardboard Citizens бағдарламасын Бристоль Олд Викке әкеліп, баспанасыз және шеттетілген топтармен жұмыс істейді. Borderlands – сол аттас жергілікті қайырымдылық ұйымымен серіктестік, ол босқындарды Бристоль Олд Викке шақырып, ондағы қойылымдарды тамашалауға мүмкіндік береді.

Бристольдің ескі вик театры

1946 жылы Лоренс Оливье ашқан Бристоль ескі Вик театр мектебі – би және драма консерваториясының филиалы, сахналық өнердегі ең жоғары білім стандартын қамтамасыз ететін ұйым, сонымен қатар Уэст-оф-Ингленд университетінің серіктес мектебі. Мектеп 1946 жылдың қазан айында, ата-анасы – Бристоль ескі Вик театры құрылғаннан кейін сегіз ай өткен соң, Театр Роялдың сахна есігіне жақын Ракхай жеріндегі жеміс сатушының қоймасының үстіндегі бөлмеде өмір бастады. (Қоймаға іргелес орналасқан қираған Сент-Николас мектебінің ауласы компанияға 1960 жылдардың басына дейін, әсіресе Джон Хейлдің «Ромео мен Джульетта» қойылымында (Канадалық актер Пол Масси мен мектептің бұрынғы түлегі Аннет Кросби және Питер Вингардтың қатысуымен) және Ростанның «Сирано де Бержерак» қойылымдарында көпшілік сахналарын және сахналық төбелестерді репетициялау үшін пайдаланылды. Театр мектебінің студенттері жиі осы көпшілік сахналарында және төбелестерде ойнайтын.) Мектеп 1954 жылға дейін осы үй-жайларда орналасты, содан кейін Джулиан Слейд пен Дороти Рейнольдстың «Салат күндері» мюзиклінен түскен авторлық гонорарлар мектепке Клифтондағы екі үлкен, іргелес Виктория вилласын сатып алуға және оларды қайта жабдықтауға жұмсалды, бұл виллалар бүгінгі күнге дейін мектептің негізгі орны болып табылады. 1995 жылы осы сыйлық ресми түрде танылды, мектептің артқы бағында салынған жаңа, би және қозғалыс студиясы «Слейд/Рейнольдс студиясы» деп аталды. Мектеп театр, радио, кино және теледидар салаларындағы мамандарға жан-жақты оқыту курстарын ұсынады және оның түлектерін актерлер, режиссерлер, декораторлар, костюм дизайнерлері, жарық дизайнерлері және сахна мен компания менеджерлері ретінде әлемнің түкпір-түкпірінде кездестіруге болады. Мектептің түлектерінің тізіміндегі ең танымал актерлердің ішінде «Оскар» сыйлығының иегерлері Дэниел Дэй-Льюис және Джереми Айронс бар. Бристоль ескі Вик театр мектебінің түлектері туралы көру үшін қараңыз.