Кіріспе

Чилидің уақытша Жоғарғы директоры және Чилидің үшінші президенті Рамон Сатурнино Андрес Фрейре и Серрано (29 қараша 1787 – 9 желтоқсан 1851) – чилилік саяси қайраткер. Ол бірнеше рет мемлекет басшысы болды және Конфедерация соғысына дейін көптеген жақтастары болды. Рамон Фрейре либералды Пипиоло қозғалысының негізгі көшбасшыларының бірі еді. Тарихшы Габриэль Салазар оны Чилидегі ерте республикалық кезеңнің ең демократиялық көшбасшысы деп атады.

Ерте өмір

Ол 1787 жылдың 29 қарашасында Сантьяго қаласында Франсиско Антонио Фрейре и Паз бен Гертрудис Серрано и Аррехеаның ұлы болып дүниеге келді. Ол ерте жасынан жетім қалды және Колина қаласының жанындағы анасының туыстарының шаруашылығында тәрбиеленді. 16 жасында ол қайтадан жетім болып, Консепсьон қаласына көшіп, онда дүкенде кеңсе қызметкері болып, кейін сауда кемесінде оқушы болып жұмыс істеді.

Тәуелсіздік соғысы

1810 жылы тәуелсіздік күресі басталғанда, ол алғашқы хунта құрылған кезде өткен қоғамдық жиналыстарға белсенді қатысты. 1811 жылы ол Dragones de la Frontera әскери училищесінің курсанты болып, Чили Тәуелсіздік соғысы кезінде Huilquilemu, Talcahuano, El Roble және El Quilo шайқастарына қатысты. Ранкагуа апаты мен Патрия Вьеханың аяқталуына дейін ол капитан шеніне жеткен еді. Көптеген адамдармен бірге Анд тауларын аттап өтіп, Буэнос-Айрес қаласына жер аударылды. 1816 жылы Анд армиясына қосылып, Планхон асуы (Оңтүстік Чили) арқылы батальон командирі ретінде Чилиге қайтып оралып, 1817 жылдың 11 ақпанында Талка қаласын басып алды. Ол Майпу шайқасында шайқасты, тәуелсіздікке сіңірген қызметтері үшін полковник шеніне көтеріліп, О’Хиггинс әкімшілігі кезінде Консепсьон қаласының интенданты болып тағайындалды. О'Хиггинспен арадағы достық бірте-бірте суытылып, 1822 жылы ол келіспеушілікке байланысты лауазымынан қанағаттанды. Оның есімі О'Хиггинске қарсы наразылық білдіргендердің арасындағы басшылық орынға айналды, бірақ екеуі де ешқашан қарулы қақтығысқа түспеді.

Жоғарғы директор ретінде

О'Хиггинстің отставкасынан кейін ол жаңа Жоғарғы директор болды, бұл лауазымды 1823 жылдың 4 сәуірінен (О'Хиггинстің орнына келген Өкілдер жиналысы оны тағайындаған кезде) 1826 жылдың 9 шілдесіне дейін атқарды. Ұзақ үзілістен кейін ол 1827 жылдың 25 қаңтарында қайтадан қызметке кірісті. 1827 жылдың 5 ақпанындағы оның кезекті отставкасы қабылданбады, ал сол жылдың 15 ақпанында ол президент болып сайланды. 1827 жылдың 5 мамырында ол тағы да отставкаға шықты. Өкіметтік қызметін атқару кезінде ол құлдықты жою, Вальпараисо портының қорғаныс жүйесін қайта ұйымдастыру және Чили нарықтарын әлемдік саудаға ашу сияқты маңызды бастамаларды іске қосты. Ол сондай-ақ баспасөз бостандығын жақтады және барлық монастырьлар мен шіркеулерге тегін мектептер ашуды бұйырды. 1823 жылдың 29 желтоқсанында Хуан Эганья ұсынған жоба негізінде жаңа конституция қабылдады. Бұл құжат жоғары моральдық принциптерге негізделген, халықтың өзін заң арқылы өзгертуге болатынына сенім білдірді. Ол азаматтардың жеке және қоғамдық өмірін реттеуге тырысты. Бірақ бұл тәсіл тез арада тиімсіз екенін көрсетті және Конституция жарты жылдан кейін қолданудан шығарылды. Чили қазынасы тәуелсіздік соғыстарынан құрысып, алғашқы шетелдік қарыз – британдық банктермен жасалған келісім – оны үлкен қарызға батырды. Сондықтан Фрейр темекі, алкоголь, карталар және мемлекеттік мөр басы сияқты тауарларға мемлекеттік монополия (estanco) құрды, оны Portales, Cea and Co. компаниясына тапсырды, бірақ бұл жоба сәтсіз аяқталды. Осы оқиға болашақ «әмбебап министр» Диего Порталестің мемлекеттік басқаруға алғашқы қадамы болды. Ол сондай-ақ Испанияның билігінде қалған Чилоэ аралын басып алып, елдің тәуелсіздігін толыққанды қамтамасыз етті. 1824 жылы Мокопуллидегі жеңіліспен аяқталған сәтсіз әскери науқандардан және 1826 жылғы Пудето мен Беллависта шайқастарынан кейін ол Тантауко шартына қол қойды, онда Испания бұл аймаққа деген барлық талаптарынан ресми түрде бас тартты.

Музи миссиясы

Сол шамада Чилиге Папаның жіберген, әулие Хуан Музи басқарған апостольдық миссия келді. Миссияның мақсаты Чили мен Ватикан арасындағы қарым-қатынасты реттеу болды. Бірақ, Чили Испан тажының қамқорлық құқығын мұра еткенін сезінгендіктен, жақын арада қақтығыс туды, ал Ватикан олай ойлаған жоқ. Осы уақыт аралығында үкімет шіркеуге бақылауын күшейту үшін бірнеше шаралар қабылдады, мысалы, монахтар ордендерін реформалау, шіркеу мүлкін тәркілеу және тәуелсіздікке қарсы белсенді шыққан епископты елден қуу. Монсеньор Музи оған қатысты келіспей, қарым-қатынасты үзіп, өзінің паспорттарын қайтаруды талап етті. Ішкі салада, әсіресе О’Хиггинс жақтастарымен болған жанжалдар осыншалық деңгейге жетті ki, Фрейре 1825 жылы жорық кезінде қызметтен алынып, елге оралғаннан кейін қайта орналастырылды. Бірақ, көптеген қақтығыстар Фрейрені 1826 жылдың 9 шілдесінде отставкаға кетеуге мәжбүр етті, ол билікті «Республика Президенті» деген жаңа лауазыммен қабылдаған адмирал Мануэль Бланко Энкаладаға тапсырды.

Президент ретінде

Жаңа төңкеріс оны 1827 жылғы 25 қаңтарда Уақытша президент ретінде қайтадан билікке әкелді. Тәртіп орнатылғаннан кейін, ол 5 ақпанда тағы да отставкаға кетті, бірақ Конгресс оның отставкасын қабылдамады және 15 ақпанда оны президенттік лауазымға бекітті. Соңында, 1827 жылғы 5 мамырда ол отставкаға кетті. Оның билік кезеңінде Жозе Мигель Инфанте бастаған федералдық үкімет жүйесін орнатуға әрекет жасалды. Шындығында, Чили Конгресі осы мақсатта бірнеше заңдар қабылдады. Мақсат – АҚШ үлгісіндегі федеративтік республика құру еді. Бірақ, жаңа штаттар мен провинциялар арасында көптеген қақтығыстар туындады, нәтижесінде жаңа жүйе өте тез құлады.

Кейінгі өмірі

Бастапқыда ол Куча-куча Хасиендасына зейнеткерлікке шықты, бірақ көп ұзамай 1829 жылғы Чили азаматтық соғысындағы саяси тартыстарға оралды. Оның соңғы жеңілісі Лиркай шайқасында болды. Одан кейін ол түрмеге қамалып, кейін Перуге жер аударылды. Перуде маршал Андрес де Санта-Круздың көмегімен ол шағын экспедиция ұйымдастырып, Чилоэ аралын басып алуға тырысты. Мақсатына жете алмағаннан кейін, ол тағы да Вальпараисо портында тұтқындалды, әскери сотқа берілді және алдымен Хуан Фернандес аралына, содан кейін Таитиге жер аударылды, ал 1837 жылы уақытша Австралияға қоныс аударды. 1842 жылы оған Чилиге оралуға рұқсат берілді, ол 1851 жылдың 9 желтоқсанында қайтыс болғанға дейін бейбіт өмір сүрді.