Кіріспе

Америка физигі, Луизиана штатының заң шығарушысы Джером Айзек Фридман (28 наурыз 1930 жылы туған) – американдық физик. Ол Массачусетс технология институтының профессоры және физика профессоры, зейнеткерлікте. Ол 1990 жылы Генри Кендалл мен Ричард Тейлормен бірге физика саласындағы Нобель сыйлығын «бөлшек физикадағы кварк моделінің дамуы үшін маңызды болған, протондар мен байланысқан нейтрондардағы электрондардың терең серпімді шашырауы туралы пионерлік зерттеулері үшін» алды. Бұл жұмыс протонның ішкі құрылымын көрсетті, кейін ол кварктар деп аталды. Фридман «Атом ғалымдарының бюллетені» журналының қолдаушылар кеңесінің мүшесі болып табылады.

Өмір және мансап

Чикаго қаласында, Иллинойс штатында Лилиан (туған есімі Варшава) мен тігін машинасы сатушысы Зелиг Фридман отбасында дүниеге келген Фридманның еврей ата-анасы Ресейден АҚШ-қа көшіп келген. Жером Фридман өнерде өте жақсы қабілет көрсеткен, бірақ Альберт Эйнштейннің салыстырмалылық теориясы туралы кітабын оқығаннан кейін физикаға қызығушылық танытқан. Ол Чикаго университетінде физиканы оқу үшін Чикаго өнер институтының стипендиясынан бас тартты. Ол онда Энрико Фермимен бірге жұмыс істеді және 1956 жылы физика ғылымдарының докторы (Ph.D.) дәрежесін алды. 1960 жылы ол Массачусетс технология институтының физика факультетіне қабылданып, оқытушы болып жұмыс істеді. 1968-69 жылдары MIT және Калифорния арасында сапарлап, Стэнфорд сызықтық үдеткіш орталығында Генри У. Кендалл және Ричард Э. Тейлормен бірге эксперименттер жүргізді. Бұл эксперименттер протондардың ішкі құрылымы бар екенін көрсетті, бұл құрылым кейін кварктар деп аталды. Осы еңбегі үшін Фридман, Кендалл және Тейлор 1990 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығын бөлісіп алды. Қазіргі таңда ол Массачусетс технология институтының профессоры. Фридман сондай-ақ "Атом ғалымдары бюллетені" журналының басқарма мүшесі болып табылады. 2003 жылы ол Гуманистік манифестке қол қойған 22 Нобель лауреатының бірі болды. Ол атеист. Фридман 2008 жылдың мамыр айында президент Джордж Бушқа жолданған, физика саласындағы Нобель сыйлығын алған 20 американ ғалымының бірі ретінде, 2008 жылғы қаржы жылына қабылданған "Жалпы қаржылық заң жобасы" арқылы негізгі ғылыми зерттеулерге келтірілген зиянды жоюға шақыратын хатқа қол қойды. Ол Энергетика министрлігінің Ғылым басқармасына, Ұлттық ғылым қорына және Ұлттық стандарттар және технологиялар институтына қосымша қаржы жәрдемі беруді ұсынды.

Халықтық мәдениет

Профессор Фридман «Da Ali G Show» бағдарламасының бір бөлімінде пайда болды, онда Саша Барон Коэн Джеромті Али Г. деп аталған көрінеу тұлға ретінде сұхбатқа тартып алды.

Жарияланымдар

Фридман, Дж. И., Кендалл, Х. В. және басқалар. "Ауыр электронды эксперименттік іздеу", Массачусетс технология институты, АҚШ Энергетика министрлігі (бұрынғы Атом энергиясы жөніндегі комиссия арқылы) 1967 жылдың қыркүйегі. Фридман, Дж. И. "Терең инертті емес электронды шашырау: эксперименттік", Массачусетс технология институты, АҚШ Энергетика министрлігі (бұрынғы Атом энергиясы жөніндегі комиссия арқылы) 1971 жылдың қазаны.