Кіріспе

швейцариялық физик, швейцариялық-американдық физик (1905–1983)

Феликс Блох (23 қазан 1905 – 10 қыркүйек 1983) – швейцариялық-американдық физик және Нобель сыйлығының физика саласындағы лауреаты, негізінен АҚШ-та жұмыс істеді. Ол мен Эдвард Миллс Пурселл 1952 жылы «ядролық магниттік прецизиондық өлшемдердің жаңа тәсілдері мен әдістерін жасағаны үшін» физика бойынша Нобель сыйлығымен марапатталды. 1954–1955 жылдары ол CERN-нің тұңғыш бас директоры болып бір жыл қызмет етті. Феликс Блох ферромагнетизмді және кристалл торындағы электрондардың қасиеттерін түсінуге маңызды теориялық үлес қосты. Ол сондай-ақ ядролық магниттік резонанстың дамушыларының бірі саналады.

Балалық шағы, білім алуы және отбасы

Блох Швейцарияның Цюрих қаласында еврей ата-анасы Густав пен Агнес Блохтың отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Густав Блох қаржылық жағдайына байланысты университетте оқи алмады және Цюрихта оптом астық сатушы болып жұмыс істеді. Густав 1890 жылы Моравиядан Цюрихке көшіп келіп, Швейцария азаматы болды. Олардың тұңғыш баласы 1902 жылы қыз болып дүниеге келсе, Феликс үш жылдан кейін туды. Блох Гейзенбергтің алғашқы аспиранты болды және 1928 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Олардың төрт баласы болды: егіздер Джордж Джейкоб Блох пен Дэниел Артур Блох (15 қаңтар 1941 жылы туған), ұлы Фрэнк Сэмюэл Блох (16 қаңтар 1945 жылы туған) және қызы Рут Хеди Блох (15 қыркүйек 1949 жылы туған).

Мансап

Блох Еуропалық академиялық ортада қалып, Цюрихте Вольфганг Паулимен бірге суперөткізгіштік бойынша жұмыс істеді; Голландияда Ханс Крамерс және Адриаан Фокермен; Хайзенбергпен ферромагнетизм бойынша, онда ол қазір "Блох қабырғалары" деп аталатын магниттік домендер арасындағы шекаралардың сипаттамасын жасады және магниттік құрылымның қоздырылымдары – спин толқындарының теориялық тұжырымдамасын ұсынды; Копенгагенде Нильс Бормен бірге, ол зарядталған бөлшектердің материя арқылы өтуін тоқтатудың теориялық сипаттамасы бойынша жұмыс істеді; және Римде Энрико Фермимен. 1934 жылы Стэнфорд физика кафедрасының төрағасы Блохты оқытушылық қызметке шақырды. Соғыстан кейін ол ядролық индукция және ядролық магниттік резонансқа қатысты зерттеулерге ден қойды, бұл қазіргі МРТ-ның негізгі принциптері болып табылады. 1946 жылы ол ядролық магниттелудің уақыт бойынша өзгеруін анықтайтын Блох теңдеулерін ұсынды. 1948 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Эдвард Перселлмен бірге Блох ядролық магниттік индукция бойынша жұмысы үшін 1952 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. 1950 жылдардың басында CERN құрылған кезде, оның негізін қалаушылар жаңа халықаралық зертхананы басқаруға лайықты беделді және халықаралық деңгейде танымал тұлғаны іздеді, және 1954 жылы профессор Блох CERN-нің бірінші бас директоры болды, осы кезде қазіргі Мейрин алаңында құрылыс жұмыстары басталып, алғашқы құрылғылардың жобалары жасалып жатқанда. CERN-нен кеткеннен кейін ол Стэнфорд университетіне оралды, онда 1961 жылы Макс Стайн атындағы физика профессоры атанды. 1964 жылы Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды. Ол сондай-ақ Америка өнер және ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының мүшесі болды. Блох 1983 жылы Цюрихте дүние салды.