Кіріспе

Американдық физик (1915–1990)

Роберт Хофстадтер (5 ақпан 1915 – 17 қараша 1990) – американдық физик. Ол 1961 жылғы физика саласындағы Нобель сыйлығын (Рудольф Мёссбауэрмен бірге) "атомдық ядролардағы электрондардың шашырауын зерттеуі және оның нәтижесінде нуклондардың құрылымы туралы жаңа жаңалықтар ашқаны үшін" алды.

Өмірбаян

Хофштадтер 1915 жылғы 5 ақпанда Нью-Йорк қаласында поляк иммигранттары Луи Хофштадтердің, сатушы, және Генриеттаның, туған тегі Кенигсберг, еврей отбасында дүниеге келді. Ол Нью-Йорктегі бастауыш және орта мектептерде оқыды, содан кейін Нью-Йорк қалалық колледжіне түсіп, 1935 жылы 20 жасында magna cum laude белгісімен B.S. дәрежесін алды және математика мен физика пәні бойынша Кенион сыйлығымен марапатталды. Ол сондай-ақ General Electric Company компаниясынан Чарльз А. Коффин қорының стипендиясын алды, бұл оған Принстон университетінің аспирантурасында оқуға мүмкіндік берді, онда ол магистр және доктор дәрежелерін 23 жасында қорғады. Оның докторлық диссертациясы "Желкен және ауыр құмырсқа және сірке қышқылының инфрақызыл сәулелерді сіңіруі" деп аталды. Ол докторантурадан кейінгі зерттеуін Пенсильвания университетінде жүргізді және Стэнфорд университетіне қабылданудан бұрын Принстон университетінде ассистент-профессор болып жұмыс істеді. Хофштадтер 1950 жылдан 1985 жылға дейін Стэнфордта оқытумен айналысты. 1942 жылы ол Балтимор қаласында туған Нэнси Гиванға (1920–2007) үйленді. Олардың үш баласы болды: Лора, Молли (мүгедек болғандықтан сөйлей алмаған) және Пулитцер сыйлығының иегері Дуглас Хофштадтер.

Талиймен белсендірілген натрий йодты гамма-сәуле детекторы

1948 жылы Хофштадтер осы кристаллды пайдаланып иондаушы сәулеленуді анықтауға патент алды. Талиймен қоса белсендірілген натрий йодидты детекторлар бүгінгі күнге дейін гамма сәулелерін анықтау үшін кеңінен қолданылып келеді.

Марапаттар мен құрметтер

1958 жылы Ұлттық ғылым академиясына сайланды. Стэнфорд университетінде Хофстадтер атындағы жылдық лекциялар сериясы бар, Роберт Хофстадтердің естелік лекциялары деп аталады. Ол әр жылы екі лекциядан тұрады: біреуі жалпы оқырмандарға, екіншісі ғалымдарға арналған. 1970 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1984 жылы Америка жетістіктері академиясының Алтын тақтасымен марапатталды. 1986 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.