Кіріспе

Американдық музыктанушы Аллен Форте (23 желтоқсан 1926 – 16 қазан 2014) – американдық музыка теориясы маманы және музыктанушы. Ол Йель университетінде музыка теориясының зейнеткер профессор қызметін атқарды және 20 ғасырдың атональды музыкасы мен музыкалық талдау саласында маманданған.

Ерте өмір және білім

Форте Орегон штатының Портленд қаласында дүниеге келген. Он жасында ол "осындай жастардың арасында жеке пианист ретінде [жергілікті] радио бағдарламасында" өнер көрсетті, онда Коул Портер және басқалардың музыкасын орындады. Ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті және Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Тынық мұхиты аймағында борышын өтеді. Содан кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп, Колумбия университетінде музыканы оқыды, онда бакалавр, магистр және доктор дәрежелерін алды. Ол онда Отто Луенинг пен Владимир Уссачевскийден композицияны оқыды, бірақ оның басты қызығушылықтары музыка теориясы мен талдауына қатысты болды.

Академиялық мансап

1950 жылдардың аяғында Форте Нью-Йорктегі түрлі оқу орындарында музыкадан сабақ берді: Колумбия университетінің мұғалімдер колледжі, Манхэттен музыка мектебі және Маннес музыка колледжі. 1959 жылдың күзінде ол Йель университетінде ұзақ мерзімді қызметке кірісті, сонда ол ақырында Музыка профессоры атанды (2003 жылы зейнеткерлікке шықты). Ол онда ғалым және оқытушы ретінде зор ықпалға ие болды, ал оқытушы ретінде 1968 мен 2002 жылдар аралығында қорғалған жетпіс екі Ph.D. диссертациясына жетекшілік етті. (Йель университеті Форте жұмыс істеген алғашқы бірнеше жылда теория бойынша Ph.D. дәрежесін ұсынбады.) Оның барлық шәкірттерінің тізімі мен олардың диссертация тақырыптары Дэвид Карсон Берридің «Ғылым мен оқытудың екі мұрасы: Аллен Фортенің жарияланымдары мен диссертациялық жетекшілері» атты еңбегінде («Gamut» 2/1 (2009), 197–222) келтірілген. Тізім тапсыру мерзімі бойынша хронологиялық тәртіппен құрылған, әрбір шәкіртке шәкірттер арасындағы ретін көрсету үшін «FA» нөмірі берілген. («FA» – «Forte Advisee» деген сөздің аббревиатурасы, сонымен қатар Аллен Фортенің бас әріптерінің кері тізбегі). Форте 1967–1968 жылдары Массачусетс технология институтында музыка теориясын компьютерлік жүйелермен интеграциялау бойынша оқытумен айналысты. Сондай-ақ ол 2008 жылы Гарвард университетінде қонақ профессоры болып жұмыс істеді.

Фортенің белгілі шәкірттерінің ішінде Джеффри Брукс бар.

Жарияланымдар

Форте өзінің «Атоналдық музыка құрылымы» (1973) атты кітабымен кеңінен танымал. Ол кітабындағы көптеген түбірлерді он жыл бұрын жарияланған «Музыка үшін жиынтық кешендер теориясы» (1964) мақаласына байланыстырады. Бұл еңбектерінде ол «пич-кластар жиынтықтары (ПК жиынтықтары) деп аталатын пич-кластардың ретсіз жинақтарын талдау үшін жиынтық теориялық принциптерді қолданды. [ ] Форте теориясының негізгі мақсаты – туындының тиісті жиынтықтары арасындағы қатынастарды анықтау, осылайша контексттік байланыстылықты көрсету болды». Фортетің әдістемесі «оның қарсыластары болғанымен, посттоналдық талдау бойынша оқулықтар қазір оны (әртүрлі деңгейде) үйретеді». Форте Веберн мен Бергтің шығармаларын талдап жариялады және Шенкердің талдауы мен Ұлы американдық ән кітабының музыкасы туралы жазды. Оның жарияланымдарының толық, түсіндірмелі библиографиясы жоғарыда аталған Берридің «Білімді ұстаздың екі мұрасы» мақаласында келтірілген. Форте тек редактор болған жарияланымдарды есептемегенде, онда 1955 жылдан 2009 жылдың басына дейін он кітап, алпыс үш мақала және отыз алты басқа да жарияланым тізімделген. Форте сонымен қатар Музыка теориясы журналының маңызды даму кезеңінде, 4/2 (1960) томынан 11/1 (1967) дейін редакторы болды. Оның журналға қатысы, соның ішінде көптеген өмірбаяндық деректер Дэвид Карсон Берридің «Аллен Форте редакциясындағы Музыка теориясы журналы» мақаласында жарық көрген («Музыка теориясы журналы» 50/1 (2006): 7–23).

Құрмет пен марапаттар

Ол екі Фесцшрифтпен (еске алу жинағы) құрметке бөленді. Біріншісі, оның жетпіс жылдық мерейтойына арналған, 1997 жылы жарық көрді және оның бұрынғы студенттері Джеймс М. Бейкер, Дэвид В. Бич және Джонатан В. Бернард (Берри тізімінде FA12, FA6 және FA11) редакциялады. Оның атауы – "Концепция және тәжірибедегі музыка теориясы" (Фортенің 1962 жылғы "Концепция және тәжірибедегі тоналды гармония" атты студенттік оқулығынан алынған атау). Екіншісі 2009 және 2013 жылдар аралығында Gamut: The Journal of the Music Theory Society of the Mid Atlantic журналының бес бөлімінде жарияланды. Оны Фортенің бұрынғы студенті Дэвид Карсон Берри (FA72) редакциялады және ол "Музыкалық теориялық матрица: Аллен Фортеге арналған эсселер" деп аталды (Фортенің 1961 жылғы "Композициялық матрица" атты монографиясынан алынған атау). Онда Фортенің бұрынғы докторанттарының жиырма екі мақаласы және үш арнайы бөлім бар: Гершвин әндері туралы Фортенің бұрын жарияланбаған мақаласы; оның бұрынғы кеңесшілерінің қырық екісінен құралған құрмет көрсетулер мен естеліктер жинағы; және оның жариялымдары мен кеңесшілерінің түсіндірмелі тізімі.

Жеке өмір

Форте Герта Линд Уэйтсфелдер Шарландқа (1915–2000) және Францияда туған пианист Мадлен (Хсу) Фортеге үйленген болатын, ол Бойз мемлекеттік университетінде пианино профессоры қызметін атқарған.

Кітаптар мен мақалалар

(1955) Қазіргі заманғы тондық құрылымдар. Нью-Йорк: Колумбия университетінің баспа бюросы, Мұғалімдер колледжі. (1959) "Шенкердің музыкалық құрылым туралы түсінігі", Музыка теориясы журналы, III, 1–30. (1961) Композициялық матрица. Болдуин, Нью-Йорк: Музыка мұғалімдерінің ұлттық қауымдастығы. (1962) Тұжырымдамасы мен практикасындағы тональдық үйлесім (3-ші басылым, 1979). Нью-Йорк: Холт, Райнхарт және Уинстон. (1967) SNOBOL3 Нұсқаулығы: Компьютерлік бағдарламалау тіліне кіріспе. Кембридж, Массачусетс: MIT Press. (1970) Музыкология және компьютер : музыкология 1966–2000: практикалық бағдарлама : үш симпозиум, Американдық музыкологиялық қоғам, Үлкен Нью-Йорк бөлімшесі, 1965–1966 (Барри С. Брукпен) Нью-Йорк: Сити университетінің баспасы. (1973) Атональды музыканың құрылымы. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы. (1978) "Көктемнің ырымының гармоникалық ұйымы". Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы. (1978) "Шоенбергтің шығармашылық эволюциясы: атональдыққа жол", Музыкалық тоқсандық, LXIV, 133–76. (1980) "Моцарттың музыкасындағы генеративтік хроматизм", Музыкалық тоқсандық, LXVI, 459–83. (1982) Шенкерлік талдауға кіріспе (Стивен Э. Гилбертпен бірге). Нью-Йорк: W. W. Norton. (1984) "Малердің Бесінші симфониясының адагиеттосындағы ортаңғы мотивтер", 19 ғасыр музыкасы, VIII, 153–63. (1985) "Бергтің "Воццек" операсындағы тоналдылық, символ және құрылымдық деңгейлер", Музыкалық тоқсандық, LXXI, 474–99. (1987) "Листтің эксперименталды музыкасы және ХХ ғасырдың басындағы музыка", 19 ғасыр музыкасы, X, 209–28; қайта басылды: "Листтің эксперименталды идиомасы және ХХ ғасыр музыкасы", "Ғасырдың тоғысындағы музыка", ред. Дж. Керман (Беркли, 1990), 93–114. (1988) "Музыканың сызықтық талдауына жаңа тәсілдер", Америка музыкологиялық қоғамының журналы, XLI, 315–48. (1988) "Пич-класс жинағының генералары және қазіргі заманғы гармоникалық түрлердің пайда болуы", Музыка теориясы журналы, XXXII, 187–270. (1990) "Мусоргский модернист ретінде: "Борис Годунов" операсынан қиялға толы эпизод", Музыкалық талдау, IX, 1–42. (1991) "Дебюсси және октатоника", Музыкалық талдау, X, 125–69. (1991) "Тональдылық маскасы: Альбан Бергтің "Воццек" операсына симфониялық эпилог", Альбан Берг: Талдамалық және тарихи перспективалар, ред. Д. Гейбл және Р. П. Морган, Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы, 151–200. (1992) "Шенбергтің атональды музыкасындағы сызықтық тұжырымдамалары: Opus 15 ән циклының зерттеуі", Музыка теориясы журналы, XXXVI, 285–382. (1993) "ХХ ғасырдың басындағы музыкадағы алдыңғы ритм", ХХ ғасырдың басындағы музыка, ред. Дж. Дансби, Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы, 132–47. (1995) Алтын дәуірдің американдық танымал балладасы: 1924–1950. Принстон: Принстон университетінің баспасы. (1996) "Алтын жіп: Веберннің ертедегі әндеріндегі октатоникалық музыка", Веберн зерттеулері, ред. К. Бейли, Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 74–110. (1998) Антон Веберннің атональды музыкасы. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы. (2001) Классикалық американдық танымал әндерді тыңдау. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы. (2009) "Шоенберг Веберн ретінде: Камералық оркестр үшін үш шығарма: III (1910)", Шоенбергтің камералық музыкасы, Шоенбергтің әлемі, ред. Джеймс К. Райт және Алан Гиллмор, Хиллсдейл, Нью-Йорк: Пендрагон баспасы, 55–64.