Кіріспе

Музыктанудың 1980 жылдан бергі бір саласы.

Жаңа музыктану – 1980 жылдан бері музыктанудың кең ауқымды саласы, ол музыканың мәдени тұрғыдан зерттелуіне, эстетикасына, сынға және түсіндіруіне (герменевтикасына) баса назар аударады. Ол 20 ғасырдың басында және соғыстан кейінгі кезеңдегі дәстүрлі позитивистік музыктануға – негізгі зерттеулерге бағытталған – жауап ретінде пайда болды. Жаңа музыктанудың көптеген әдістері қазіргі стандартты саналады, бірақ бұл атау көбінесе нақты идеялар немесе принциптер жиынтығына емес, тарихи өзгеріске сілтеме жасайды. Расында, ол феминизм, гендерлік зерттеулер, квир теориясы, постколониалдық зерттеулер және сындық теорияның ықпалына түскенімен, жаңа музыктану ең алдымен кең ауқымды эклектизммен ерекшеленеді.

Анықтамалар мен тарихы

Жаңа музыкология дәстүрлі музыкологияның зерттеу әдістерін позитивизмді ығыстыру арқылы, гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдарды қоса алғанда, сыртқы ғылымдармен ынтымақтастықта жұмыс істеу және қалыптасқан музыкалық білімді сынау арқылы сұрақ тудыруға ұмтылады. Жаңа музыкологтар музыканы зерттеуде антропология, социология, мәдени тану, гендерлік зерттеулер, феминизм, тарих және философияны қолдану жолдарын іздейді. 1980 жылы Джозеф Керман «Біз қалай талдауға кірдік және қалай шығуға болады» деген мақала жариялады, ол музыкологияда өзгеріс қажеттігін баяндады. Ол «музыкалық сынға, сындық теорияға және талдауға қатысты академиялық музыка сынға [музыкологияға] жаңа кеңдік пен икемділік» талап етті. Роза Розенгард Суботниктің сөзімен айтқанда: «Мен үшін музыка мен қоғам арасындағы тығыз байланыс идеясы алыс мақсат емес, керісінше, өте маңызды бастапқы нүкте болып табылады – мақсаты нақты бір музыканың неліктен осылай екендігін түсіндіру, яғни оның ерекшелігіне түсінуге жету». Сьюзан МакКлэри жаңа музыкология музыканы «біздің сезімімізге, денемізге, құштарлығымызға, тіпті өзіміздің санамызға әсер ете отырып, әлеуметтік құрылымға қатысатын орта» деп анықтайды. Лоуренс Крамер үшін музыканың «әдеби мәтіндер мен мәдени тәжірибелерді түсіндірудегі тереңдігімен, нақтылығымен және байланысымен салыстыратын сындық интерпретацияларды қолдайтын жеткілікті анық мағынасы бар». Жаңа музыкология мәдени тануды музыканы талдау және сынаумен біріктіреді, сондай-ақ дәстүрлі музыкологияға қарағанда музыканттар мен институттардың әлеуметтануына, сондай-ақ джаз бен халық музыкасы сияқты канондық емес музыка жанрларына көбірек мән береді. (1950 жылдары американдық этномузыкологтардың арасында да осыған ұқсас көзқарас кең таралды.) Бұл көптеген музыкологтарды бұрынғы аутентичность туралы көзқарастарды күмәндануға және «музыкалық талдау мен әлеуметтік мағынаны қарастыру арасындағы синтезді табуға бағытталған» сындық әдістерге негізделген бағалаулар жасауға итермеледі. Жаңа музыкологтар канонизация процесін сынауға ұмтылады. Гари Томлинсон «музыкалық нысанды қоршап тұрған өзара байланысты тарихи әңгімелер сериясында» мағына іздеуді ұсынады – «мәдени желі». Мысалы, Бетховеннің шығармалары гегемониялық еркектік, қазіргі заманғы концерттің дамуы және оның заманының саясаты сияқты факторлар тұрғысынан оның қабылдануы мен ықпалы зерттелу арқылы жаңа көзқарастардан қарастырылды. Бетховен мен Шуберт арасындағы дәстүрлі қарама-қайшылық осы зерттеулердің жарығында қайта қарастырылды, әсіресе Шуберттің мүмкін гомосексуализміне қатысты.

Музыка әлеуметтануымен байланысы

Жаңа музыкология Адорно, Макс Вебер және Эрнст Блох еңбектеріндегі неміс музыкалық социологиясынан өзгешеленеді. Кейбір жаңа музыкологтар Теодор Адорноға адалдықтарын білдіргенімен, олардың жұмысы Адорноны зерттеудің кең саласымен, әсіресе Германияда, көп ортақ нәрсеге ие емес. Жаңа музыкологтар көбінесе неміс зияткерлік дәстүрлеріне, әсіресе XIX ғасырғы неміс музыка теоретиктері Адольф Бернхард Маркс пен Эдуард Хансликке, сондай-ақ ХХ ғасырғы Генрих Шенкер мен Карл Дальхаусқа қарсылық танытады. Басты айырмашылық модернизм мен халықтық мәдениетке қатысты көзқарастарда. 2006 жылғы МакКлэри және басқалардың сияқты ықпалды, жиі сілтеме жасалатын мақалалары модернистік музыканы қатты сынға алады. Неміс музыкалық социологтары модернизмге (бірақ ешқашан сынсыз емес) көбірек жақсылықпен қараса, ал халықтық музыканы мәдениет индустриясының талабына сәйкес келетін алаңдатушылық эстетикасымен тығыз байланысты болғандықтан қатты сынап бағалайды. Метцгер Rolling Stones тобының музыкасында "фашистік элемент" бар екенін айтады. Жаңа музыкология, керісінше, көбінесе постмодернистік эстетикамен қабаттасады; көптеген жаңа музыкологтар музыкалық минимализмге жоғары симпатиямен қарайды.

Сын

Винсент Даклз былай деп жазады: "Музыктанудың көптеген бағыттарға бөлінуімен қатар, оның мамандары академияны маңызсыз, "басты ағымның құндылықтарынан" алшақ, батыс канондық дәстүрлерін қабылдамайтын немесе түсініксіз деп есептейтін әдістер мен теорияларды қолдана бастады. Қызығы, осындай тәсілдер музыка зерттеуін кең жұртшылықтан одан әрі алшақтатып, сонымен бірге ғалымдарды қазіргі заманғы көпшілік музыка мәдениетінің тірегін құрайтын танымал музыканы жан-жақты зерттеуге ынталандырды." Жаңа музыктанудың сыншыларының қатарында Питер ван ден Тоорн және шамалы дәрежеде Шарль Розен бар. МакКлэридің алғашқы эссесіне жауап ретінде Розен былай дейді: "Ол, көптеген "жаңа музыктанушылар" сияқты, музыканың мәні жоқ, саяси немесе әлеуметтік маңызы жоқ деген догманы жоққа шығару үшін ойдан құрылған қарсылас жасады. (Менің ойымша, XIX ғасырдың сыншысы Хансликтен басқа ешкім де мұндай пікірде болған емес, бірақ кейбір музыканттарды музыканы дұрыс түсінбеу арқасында оны жариялауға мәжбүр еткен.) Алайда, Дэвид Бирд пен Кеннет Глоаг пікірінше, кейінірек жазғанда, жаңа музыктану әдістері негізгі музыктану тәжірибесіне толыққандай енгізілген."