Луиджи Колани: Биодинамикалық дизайнның шебері

Кіріспе

Неміс индустриялық дизайнері (1928–2019)

Луиджи Колани (туған Лютц Колани, 2 тамыз 1928 – 16 қыркүйек 2019) – неміс индустриялық дизайнері. Оның ұзақ мансабы 1950-ші жылдары Fiat, Alfa Romeo, Lancia, Volkswagen және BMW сияқты компаниялар үшін автомобильдерді жобалаумен басталды. 1957 жылы ол Лютц есімін қалдырып, Луиджи деп аталды. 1960-шы жылдары ол жиһаз жасауды бастады, ал 1970-ші жылдары шағалақ пен теледидарлар сияқты тұрмыстық заттардан бастап, форма киімдері мен жүк көліктері, тіпті толыққанды ас үйлерге дейін қызмет саласын кеңейтті. Колани жасаған әсем "Пегасус" роялі Schimmel компаниясымен өндіріліп, сатылады. Оның ерекше дизайны оны дизайнерлік саласында ғана емес, жалпы халық арасында да танымал етті. Ол көптеген дизайн жүлделерін алды, бірақ оның дәстүрден тыс көзқарасы оны индустриялық дизайнның бағытынан тыс қалдырды.

Стиль

Оның дизайнының басты ерекшелігі – дөңгелек, органикалық формалар, ол оларды "биодинамикалық" деп атайды және дәстүрлі дизайндарға қарағанда эргономикалық тұрғыдан артықшылыққа ие деп санайды. Оның 1969 жылғы "ас үй спутнигі" осы ойлау мектебінің ең айқын мысалы болып табылады. Оның шағын техникаларға арналған көптеген жобалары жаппай өндіріліп, сатылуда, бірақ оның ірі жобалары іске аспады, "бізді қаптарда өмір сүруге және тізе жоғарлату операциясы ғана мүмкін болатын көліктерде жүруге мәжбүр ететін болашақ концепциялардың толық жиынтығы". text=Жер дөңгелек, барлық аспан денелері дөңгелек; олардың барлығы дөңгелек немесе эллипстік орбиталармен қозғалады. Бір-бірінің айналасында айналып жүрген дөңгелек шар тәрізді кішкентай әлемдердің осы бейнесі бізді микрокосмға дейін жетелеп барады. Бізді тіпті түрлердің жалғасуына байланысты эротизмдегі дөңгелек пішіндер де қоздырады. Неге мен бұрыштарға ұмтылатын көпшілікке қосылуым керек? Мен Галилео Галилейдің философиясын ұстанамын: менің әлемім де дөңгелек.

Өмір және мансап

Берлинде дүниеге келген Коланидің әкесі – курд тегінен шыққан швейцариялық кинодекоратор, ал анасы – поляк тегінен.

1950 жылдар

1953 жылы ол Калифорнияда тұратын, онда Калифорниядағы McDonnell Douglas компаниясында жаңа материалдар жобалық тобының басшысы болды. 1954 жылы автомобиль дизайны саласына ауысқаннан кейін, Швейцарияның Женева қаласында Fiat компаниясының арнайы кузовын жасағаны үшін Golden Rose халықаралық сыйлығын алды; ол алдағы жылдары көптеген Fiat үлгілерінің авторы болды. Ұдайы жаңалықтар іздеуші, 1958 жылға қарай ол желкенді кемелерге де қызығушылық танытты. Оның катамаран дизайны Гавайиде жарыстарда сәтті өтті. Автомобильдерге қайта оралғаннан кейін, 1963 жылы BMW 700 негізінде әлемдегі алғашқы пластик монокок спорт машинасы, ал 1960 жылы әлемдегі алғашқы сериялық жинақ машинасы Colani GT-ді ұсынды, одан 1700 дана сатылды. 1966 жылы ол Франкфурттағы IAA көрмесінде спорттық купе дизайнын көрсетті.

1960 жылдар

1960 жылдары оның дизайндық шешімдері тұрмыстық заттар мен жиһазды да қамтыды, 1963 жылы піл пішіндес шошқа банк жасауымен басталып, 1965 жылы Asko, Fritz Hansen (Körperform орындықтары), Cor және Kusch+Co компаниялары үшін жасаған жиһаз дизайндарымен әлемдік деңгейде танылды. Ол сондай-ақ 1960 жылдардың басында екі қираған Abarth 1000 GT Coupé негізінде Abarth Alfa Romeo дизайнын жаңартты. 1968 жылы Тайланд әуе компаниясы үшін екі бөліктен тұратын пластик ас-аяқ жиынтығын жасады, ол Цюрихтегі Дизайн мұражайының коллекциясына қосылды.

1970 жылдар

1970 жылы ол Германияның Сассенберг қаласына жақын Харкоттен сарайында ірі дизайн командасымен студия ашу үшін жеткілікті бедел мен табыс жинады. Студия үлкен жетістікке ие болды, көптеген ірі компаниялар үшін бүкіл әлемде жұмыс істеді және көрмелер ұйымдастырды. Осы кезеңде ол автомобиль дизайнындағы инновацияларын жалғастырды, соның ішінде 1972 жылы «Эйфелланд» Формула-1 машинасын жасады. Осы жылдары ол жапондық компаниялардан алғашқы келісім-шарттар алып, жапон нарығына енді. 1973 жылы ол алғашқы зерттеу сапарын Алыс Шығысқа жасады, оның барысында жапон сатып алушылары Коланидің әлеуетін таныды. Ол Жапонияда «Colani Design Center» ашу үшін бес компаниядан шақыру алды. Осы шаралар кезінде ол «Rosenthal» порцелин әлемінің көшбасшысы үшін жасаған «Drop» шайнегі Нью-Йорктегі Купер Хьюит мұражайының қорына қосылды. 1999 жылы «Rosenthal» оның қазіргі танымал дизайнының арнайы нұсқасын таныстырды. Оның барлық жобалары сәтті болған жоқ. Мысалы, ол Олимпиадалық есу қайығының сәтсіз дизайнын жасады. Осы кезеңде, 1970 жылдардың басында ол өзінің бірінші ағымдағы жүк көлігі дизайнын жасады, ол, оның сөзіне сәйкес, «әлемдік мұнай дағдарысына тікелей жауап болды, бірақ ешкім менің дизайнымды байқамады. Олар хабарды түсінбеді». 1984 жылы ол Жапониядағы Отару көрмесінде 60 метрлік қабығы үшін №1 өнеркәсіптік дизайнер деп танылды. 1986 жылы ол «Canon T90» үшін «Алтын камера» сыйлығын алды. 1985 жылы оның «Robot Theater» павильоны «Экспо-85» көрмесінде ең көп келушіні жинады. 1986 жылы оның мотоциклі Италияда әлемдік рекордты орнатты. Сол жылы ол Швейцарияда «Colani Design Bern» компаниясын құрды. Ол өзінің дизайндарын халықаралық көрмелерде көрсетуді жалғастырды, соның ішінде 1987 жылы Париждегі Жорж Помпиду орталығында өткен көрмеде. Жапонияда «Mazda» үшін автомобиль дизайны жасауды жалғастырды және Германияның «Pelikan A. G.» компаниясы үшін қалам дизайнын жасады. «Colani Cormoran» ұшағының дизайны Париж әуешолуында макет түрінде көрсетілді.

1988 жылы ол Тулуза және Бремен қалаларында кеңселер ашты. Сонымен қатар ол Бремен өнер университетінің профессоры болып тағайындалды, және Юта штатында жер, су және әуеде жаңа жылдамдық рекордтарын, сондай-ақ экономика бойынша әлемдік рекордтарды орнатуға дайындалды. Ол 1991 жылы Бонневилл спидвейінде арнайы жасалған «Ferrari» көлігімен рекорд орнатты. 1989 жылы ол Цюрихте «Colani Trading AG» компаниясын құрды. 1989 жылы Колани «AUTOMORROW '89» фестивалін ұйымдастырды, онда 12 футуристикалық көлік екі жүк көлігімен АҚШ-ты бастан-аяқ кезіп өтті. Детройттегі «Ford» компаниясында лекциялар мен демонстрациялар, Бонневилл тұзды далаларында тест-драйвтер және Пасаденадағы Дизайн орталығында көрсетілді.

1990 жылдар

1990 жылдары көрмелер мен жобалар көбейді. Ол Париждегі Centre International de l'Automobile автокөлік мұражайында көрме ұйымдастырды және 1993 жылы Швейцарияда сауда орталықтарында көрмелер өткізді. Swissair әуе компаниясы 2002 жылы Swiss деп қайта аталғанға дейін қолданған соңғы киім үлгілерін ол жасады. 1991 жылы ол оптикалық айналар мен әшекейлер коллекциясын жобалады. Сондай-ақ, он жылдық ішінде басқа да жобалар жасалды: далалық бінокуляр (1993); Граль, Мичиган (АҚШ) үшін кеңсе жиһаздары (1996); әйгілі пиано жасаушы Вильгельм Шиммель үшін жаңа фортепиано (1997); Германияның Carolinen Brunnen компаниясы үшін су бөтелкесінің дизайны және жаңа микроскоп пен фотокамера (екеуі де 1998); сондай-ақ, неміс компаниясы Dusar үшін жаңа душ (ванна бөлмесімен біріктірілген) және Kusch & Co., Германия компаниясымен жиһаз жобасы (1999). 1997 жылы ол неміс пиано өндірушісі Schimmel Pianos компаниясымен бірлесіп "Pegasus" атты концерттік пианоны жобалап, пианоның дәстүрлі пішіні мен дизайнын жаңартты. Schimmel жылына екіден артық мұндай аспап жасамайды және тек тапсырыс бойынша ғана жасайды. "Pegasus" концерттік пианоның белгілі иегерлері Принс, Ленни Кравиц және Эдди Мерфи болды. Келесі жылы ол Шанхай қаласы үшін "Био-қала" деп аталған архитектуралық жобасын таныстырды.

2000 жылдар

Оның сәулеттік жобалары Германияның Мангейм қаласында MW Energie AG (2000) компаниясы үшін "Адам қаласы" архитектуралық моделімен және кейіннен неміс құрастырушы компаниясы Hanse Haus үшін эксперименталды үй дизайнымен жалғасты. Ол Милан, Париж және Лас-Вегаста өткен көрмелерде ұсынылған жаңа оптикалық жақтауларды және 2001 жылы Colani Шанхай кеңсесінде Seagull компаниясы үшін жаңа микроскоп пен фотокамераны жобалады. Ол Германияның сауда орталықтарында (ECE тобы) отыздан астам көрме өткізді. Ол сондай-ақ Германияның Мюнхен қаласында әлемдегі жетекші дизайн мұражайы Pinakothek der Moderne ашты, онда бірнеше Колани дизайны көрсетілді (2002). Қаптама дизайны саласында ол Швейцарияның жетекші минералды су компаниясы Valser үшін жаңа бөтелке дизайнын жасады (2002 жылы Coca Cola сатып алды) және фарфордан жасалған сыйлық заттарын жасады (капучино, эспрессо кружкалары). Ол Volvo автомобильдері үшін "Кемедегі өмір" жобасын жүзеге асырды және Speedster акуласы деп аталған футуристикалық автомобиль дизайнын жасады. Ол Spitzer Silo үшін өте ағымдасталған үлкен Supertruck дизайндарын жалғастырды; нәтижесі Германияның Ганновер қаласында IAA көрмесінде ұсынылды (2004). Ерекше тапсырыс 2003 жылы Гамбург полициясының формасын қайта жасау болды, ол кейіннен бүкіл Германияда қабылданды. 2004-2007 жылдары Карлсруэ конгресс орталығының "Нэнси залында" Коланидің "COLANI – Das Lebenswerk" атты ретроспективті көрмесі өтті. Залдың жөндеу жұмыстарын қаржыландыруға қол жеткізілмегендіктен көрме жалғастырылмады. 2007 жылы Лондонның Дизайн мұражайында "Translating Nature" көрмесі өтті. Ұшқыш аспаптар саласында ол hp aircraft.de үшін tt 62 ұшағын жобалады. Сонымен қатар, ол 1000 орындық жолаушылар ұшағының жобалау зерттеуін аяқтады (2005). Ол Пекин Олимпиадасы үшін 140 спортшының мүсіндерін жасады. Ол сондай-ақ "Германия Жапонияда 2005 6" шарасында Киото технология институтының өнер және дизайн мұражайында "Колани Жапонияға оралды" көрмесіне қатысты. Ол сонымен қатар сәбиге ұқсайтын робот үшін зерттеу жүргізді. 2013 жылы AGOS Luxury Computer Series-тің алғашқы моделі (AC22), Opus Magnum, Германияның Марбург қаласында өткен Nowa Zukunftsmesse көрмесінде таныстырылды.

His architectural designs continued with the "Human City" architecture model for MW Energie AG in Mannheim, Germany (2000) and subsequently with an experimental house design for Hanse Haus, the German prefabricators. He designed new optical frames presented at shows in Milan, Paris and Las Vegas and in 2001 designed a new microscope and photo camera (for Seagull) at the Colani Shanghai office. He held more than thirty exhibitions in shopping malls (ECE group) throughout Germany. He also opened of a world leading museum of design, Pinakothek der Moderne, in Munich, Germany which featured several Colani designs (2002). In the realm of packaging design, he created a new bottle design for the leading Swiss mineral water company Valser (acquired by Coca Cola in 2002) and created porcelain giftware creations (Cappuccino, Espresso mugs). He undertook a "Life on Board" project for Volvo cars and created a futuristic car design called the Speedster shark. He continued his large Supertruck designs with extreme streamlining, this time for Spitzer Silo; the result was presented at the IAA in Hanover, Germany (2004). A notable uniform commission was the 2003 re design of police uniforms for the Hamburg Police department, which was later adopted throughout the whole of Germany. In the years 2004 to 2007, a retrospective exhibition of Colani's work, called COLANI – Das Lebenswerk, took place in the "Nancy hall" of the congress center of Karlsruhe. The exhibition was not continued as funding of the hall's renovation was not achieved. In 2007, the Design Museum in London showed his work in the exhibit Translating Nature. In avionics, he designed the tt 62 plane for hp aircraft. de. He also completed a design study for a 1,000 seat passenger airplane (2005). He completed a series of 140 sculptures of athletes for the Olympic Games in Beijing. He also participated in the "Germany in Japan 2005 6" event in the form of the "Colani Back in Japan" exhibition in the Museum for Art and Design attached to the Kyoto Institute of Technology. He also carried out a study for a robot shaped like a baby. In 2013 the first Model (AC22) of the AGOS Luxury Computer Series, Opus Magnum, was presented at the Nowa Zukunftsmesse in Marburg, Germany.

Жеке өмір

Колани 1970-ші жылдардың соңында Сабина Фадия Коланиге үйленген. 1990 жылдан бері ол Я Чжэнь Чжаомен бірге өмір сүрді және Қытайдың Шанхай қаласында және Германияның Карлсруэ қаласында тұрды. Оның екі ұлы бар. Оның үлкен ұлы Бернард (* 1956) Парижде тұрады және қор нарығының аналитигі болып жұмыс істейді. Оның кіші ұлы Солон Луиджи Колани (* 1982) Берлинде тұрады, ол сонымен қатар дизайнер ретінде жұмыс істейді және киноиндустриясында арнайы эффектілер жасаумен айналысады. Ол 2004 жылы Швейцарияның Давос қаласында өткен Дүниежүзілік экономикалық форумда қонақ спикері және баяндама жасаған. Колани 2019 жылы Карлсруэде қайтыс болды. Оның інісі Виктор Колани (1933 жылы Берлинде туған) да дизайнер болған.