Канадалық "Нутка" эсминецінің тарихы

Кіріспе

Канада Корольдік Әскери-теңіз флотының эсминеці

HMCS Nootka – 1946 жылдан 1964 жылға дейін Канада Корольдік Әскери-теңіз флотында (RCN) қызмет еткен эсминец. Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуға тым кеш салынғандықтан, кеме Корея соғысында қызмет етті. 1943 жылы RCN атауын өзгерткеннен кейін, Новая Шотландияның Галифакс қаласында құрылысы кезінде кемеге Nootka деген ат берілді. Nootka – Канадада салынған екінші "Канадский племенный" және әлемді айналып өткен екінші канадалық соғыс кемесі болды. 1965 жылы кеме Шотландиядағы Фаслейнде металл тескілеріне сатылып, демонтаждалды.

Дизайн

Бұл Канада Әскери-теңіз штабының күшті, тұрақты күш құру ниетімен тапсырылды. Трибальдар басқа елдердің әскери-теңіз күштерінің, мысалы, жапондықтардың, қарулы эсминдерімен күресу үшін жобаланды. Канада қару-жарағына байланысты осы жобаны таңдады, Трибаль класының өлшемі мен қуаты оларға эскадра эсминдеріне қарағанда шағын крейсерлер сияқты әрекет етуге мүмкіндік берді. Әскери-теңіз штабы жыл сайын екі кемеден тұратын Трибаль флотилиясын тапсырыс беруді жоспарлады. Бірақ, соғысқа байланысты британдық кеме жасаушылықтары мұндай сұранысты қабылдай алмады. Сондықтан, канадтық кеме жасаушылықтары Трибальдердің екінші партиясын салуға бел буды. Олар Солтүстік Атлантиканың қысқы жағдайларына сәйкес, өзгертілген желдету және жылыту жүйелерімен тапсырыс берілді. Канадалық Трибальдердің алғашқы кемесі, "Коньон" кемесінде кемшіліктер анықталғаннан кейін жобаға түзетулер енгізілді. Канадалық Трибальдер британдық әріптестерінен 30 сантиметрге ұзын болды және жылыту және қосымша қуатты қамтамасыз ету үшін қосымша қазандықпен жабдықталды. Құрылыс кезінде білікті жұмысшылар мен инженерлік кадрлардың жетіспеушілігіне байланысты кешігулер орын алды. Сонымен қатар, алғашқы партияда және "Нутка" кемесінде эсминдерді салу үшін қажетті жоғары сапалы болаттың жетіспеушілігі байқалды. Болат АҚШ-тан импортталды. Екінші партия канадтық Трибальдер, және екінші кеме құрылысын бастаған кезде, Канада болатпен қамтамасыз етуге қабілетті болды.

Бастапқы жобалау

Кеменің ұзындығы перпендикулярлар арасында 335 фут (102 м), ал жалпы ұзындығы 377 фут (115 м) болды, ені 36 фут (11 м) және суға бату тереңдігі 13 фут (4 м) шамасында. Салынған кезде, эсминецтің стандарттық ығысу салмағы және толық жүктелгендегі ығысу салмағы болды. Нотка экипажында 14 офицер және 245 сарбаз болды. Эсминец екі Парсонс бір редукторлы турбиналарымен қозғалған екі валмен, үш «Адмиралтейти» типті үш барабанды қазандықтармен жасалған бу арқылы қуат алды. Әрбір қазандық жеке бөлімде орналасқан және олардың қуаты болды, бұл кемеге ең жоғары жылдамдық берді. Эсминецтер майға қаныққан және «ылғалды» кемелер деп есептелді. Олардың қашықтығы болды.

Салынған кезде, Нотка алты жылдам атушы Mk XII зеңбірегімен жабдықталған, олар үш екі мұнаралы орналасқан, қабылдаған атаулары «А», «В» және «Y» (мұңалдан бастап кормаға қарай). Мұнаралар ашық артқы қалқандары бар 40° бұрышта орналасқан. Кемеде «X» позициясында QF Mk XVI зеңбірегінің екі мұнарасы да болды. Оқ ату платформалары турбогенераторлармен және турбогидравликалық агрегаттармен жабдықталған. Қосымша әуе шабуылына қарсы қару ретінде, Нотка жанында орналасқан екі Mk 5 40 мм Bofors зеңбірегімен жабдықталды. Кемеде Mk IX торпедалары үшін екінші түтіктің артында орналасқан төрт торпеда түтігі болды. Кемелердің корма бөлігінде тереңдік зарядтарын орналастыруға арналған тіректер болды, олар бір мезгілде алты тереңдік зарядын ұстай алатын және тоғыз қосымша зарядқа орын бар болды. Үш аяқты басты мачтаның алдындағы екі жағында тереңдік зарядтарын лақтыруға арналған құрылғылар орнатылған. Кемеде әуедегі нысаналарды іздеуге арналған 291 типті радар, нысананы көрсетуге арналған 293 типті радар, 4,7 дюймдік зеңбіректерді басқаруға арналған 285 типті радар және 4 дюймдік зеңбіректер үшін (285 типті радармен жұмыс істейтін) Фузе сақтау сағатымен жабдықталған DCT басқару құрылғысы болды. Радар торлы мачтаға орнатылған, ал HF/DF кормадағы тіреуге орнатылған.

Қайта жөндеу және өзгертулер

1949 жылы "Нутка" эсминецке (DDE) қайта жарақтандырылды. DDE-ге қайта жарақтандыру 4,7 дюймдік қару-жарақты алып тастаудан және "А" және "Х" орналастыруларын 4 дюймдік екі зеңбірекке алмастырудан тұрды, бұл кемеге біртекті қару-жарақ берді. "Y" орнатылысы екі үш түтік Mark IV Squid суастына қарсы минометтерімен ауыстырылды. 1951 жылы кеме тағы бір өзгеріске ұшырады, "Х" орнатылысындағы 4 дюймдік зеңбірек екі /50 калибрлі зеңбірекке алмастырылды. Екіншілік қару-жарақ та жаңартылды, сонымен қатар төрт 40 мм Бофорс зеңбірегі орнатылды. Барлық 4 дюймдік Mk XVI зеңбіректер DCT басқаруын алмастырған US Mark 63 атыс басқару жүйесімен басқарылды, ал кемелерге SPS 6C әуе іздеу және Sperry беттік іздеу радарлары орнатылды. "Нутканың" соңғы сенсорлық жиынтығы SPS 6C, SPS 10, 293 және 262 типтес радарлар және 170 және 174 типтес сонарлар болды. Алюминийден жасалған қысқа торлы мачта орнатылды және түтікшелер жабылды.

Құрылыс және мансап

Нотка 1941 жылғы маусымда РКМ 1942–1943 жылдардағы кеме құрылысы бағдарламасының бөлігі ретінде тапсырылды. Канадада салынған екінші "Трайбл" кемесі, кеменің қадасы 1942 жылғы 20 мамырда Новая Шотландияның Галифакс қаласындағы Галифакс кеме құрылысшылығында салынды. Кеме құрылысын білікті жұмысшылар мен инженерлік кадрлардың жетіспеушілігі баяулатты. 1943 жылдың соңына қарай "Нотка" құрылысы кестеден бірнеше айға қалып қойды. Бұл төртінші канадтық "Трайбл" кемесінің құрылысын кешіктірді, себебі Галифакста эсминецтерді салуға қабілетті тек екі құрылыс алаңы болды. Кеменің қазандықтары мен қозғалтқыштарының мердігері, Джон Инглис компаниясы да кешігуге себеп болды. Мердігер алғашқы канадтық "Трайбл" кемесінің, "Микмак" қозғалтқыштарының күрделілігіне байланысты қиындыққа тап болды және кеме суға түсірілгеннен кейін бір жыл өткен соң ғана жеткізілді. "Нотканы" кеме құрылысшылығының қызметкері Р. Галлант шашу арқылы суға түсірді және бұл кеме канадтық Тынық мұхитының жағалауындағы Нуу-чах-нульт халқының, бұрын "Нотка" деп аталған байырғы халқының құрметіне аталды. Эсминец 1944 жылғы 26 сәуірде суға түсіріліп, 1946 жылғы 7 тамызда РКМ құрамына қабылданды, Галифакстың жағалауында теңіз сынақтарын өткізді. Қабылданғаннан кейін "Нотка" Атлантикалық флот үшін оқу кемесі ретінде қызмет етті. Ол "Скаттл" операциясына қатысуға тағайындалған кемелердің бірі болды, бұл жаттығу екінші дүниежүзілік соғыстың соңында РКМ-ге тапсырылған неміс U 190 суасты қайығын батыруға бағытталған оқу жаттығуы болды. Алайда, "Нотка" және оның серіктері суасты қайығын табуға үлкермес бұрын, Әскери-әуе күштерінің ұшақтары сәтті шабуыл жасап, оны батырды. 1948 жылғы қыркүйекте ол Квебек провинциясының Унгава түбегіне жаттығу сапарына ұшақ тасымалдаушы кемеге қосылды. Сол жерде екі эсминец ұшақ тасымалдаушы кемені тастап, солтүстікке қарай сапар шегіп, Манитоба штатының Чёрчилль қаласына барды. Ол Хадсон шығанайына енген алғашқы РКМ соғыс кемесі болды. 1949 жылғы 15 тамызда төленгеннен кейін ол эсминецке айналдырылғанша оқу кемесі ретінде қызмет етті. Корея соғысы кезінде Канада өз эсминецтерін соғыс аймағына және одан тысқары айналдырып отырды. "Нотка" 1950 жылғы 25 қарашада Галифакстан шығып, Панама каналы арқылы екі рет міндетін атқарды. Бірінші сапарында ол аймаққа тағайындалған үш канадтық эсминецтің бірі ретінде өз орнына келді. 25 қаңтарда ол Инчон аймағында жағалауға бомбалау жұмыстарын жүргізуге жіберілді және коммунистік артиллериядан атқыланды. 1951 жылдың алғашқы үш айында Кореядағы үш канадтық эсминец уақытының көп бөлігін авианосецтерді күзетуге және жағалауда қарауылдауға жұмсады. 1950 жылғы 16 наурызда ол соғыс аймағындағы канадтық күштердің аға офицерлік кемесіне айналды, "Каюга" кемесін алмастырды. 1951 жылғы сәуір айының басында "Нотка" батыс жағалаудағы блокадалық патрульге тағайындалды. 13-14 мамыр күндері "Нотка" батыс жағалауда қытайлық балық аулау флотына тап болғаннан кейін екі жонк, бес сампан және 28 тұтқынды ұстады. Мамыр айының соңында эсминец шығыс жағалауға ауысып, бомбалау, авианосецтерді күзету және патрульдік миссияларды орындады. "Нотка" 20 шілдеде үйіне қайтып келді, оның орнына "Каюга" келді. Корея суларындағы екінші сапары 1952 жылғы 12 ақпаннан 1952 жылғы 9 ақпанға дейін жалғасты. "Нотка" батыс жағалаудағы аралдарға жіберілді, Чодо аралдарындағы партизандар мен Корея Республикасы әскерлеріне қолдау көрсетті. Кеме наурыз айында Хеджу аймағындағы аралдарға қарсы соғысқа қатысты. 1952 жылдың көп бөлігінде "Нотка" батыс жағалаудағы аралдарға қарсы науқанды қолдады. 26 қыркүйекте аралдарды аралап, жағалауда қарауылдаған кезде "Нотка" Солтүстік Кореяның миналар салынған кемесін батырып, оның бес адамнан тұратын экипажын құтқарып алды. Ол 1952 жылғы 17 желтоқсанда Жерорта теңізі арқылы Галифаксқа оралды, бұл оны әлемді айналып өткен екінші канадтық әскери кеме және Суэц каналы арқылы айналып өткен алғашқы эсминец етті. "Нотка" 1953–1954 жылдары қосымша жаңғыртудан өтті және Атлантикалық флотпен оқу қызметін қайта бастады. 1958 жылғы қаңтарда "Нотка" Атлантикада Канаданың бірінші эскорт эскадрильясымен жұмыс істеп жатқанда соқтығысты. Ол 1962 жылы Куба ракеталық дағдарысы кезінде КХК-ның ірі жұмысына қатысты, дағдарыс кезінде "Ноткаға" Кубаның солтүстік ұшының жанындағы патрульдік аймақ берілді. 1963 жылғы жазда "Нотка" "Хайда" кемесімен бірге Ұлы көлдерді аралады. Оның соңғы жұмысы 1963 жылғы күзде Бермудадағы НАТО жаттығуына қатысу болды, онда ол күшті желде докқа кірген кезде корпусы зақымданды. Ол уақытша жөндеуден өтіп, Галифаксқа қайтып келді және 1964 жылғы 6 ақпанда Галифакста қызметтен босатылды. 1965 жылы Шотландиядағы Фаслейн қаласында металлға тапсырылды.

Nootka was ordered as part of the 1942–43 building programme by the RCN in June 1941. The second Tribal to be constructed in Canada, the ship's keel was laid down on 20 May 1942 at Halifax Shipyards in Halifax, Nova Scotia. Construction of the ship was slowed by a shortage of skilled labour and engineering personnel. By the end of 1943, Nootkas construction was several months behind schedule. This delayed the construction of the fourth Canadian built Tribal as there were only two slips at Halifax capable of building the destroyers. Further delays were caused by the contractor for the ships' boilers ad engines, John Inglis Company. The contractor had been overwhelmed by the complexity of the design and the engines for the first Canadian Tribal, Micmac arrived only one full year after the ship's launch. Nootka was christened by Miss R. Gallant, a shipyard employee and named for the Nuu chah nulth people, formerly called the "Nootka", an aboriginal people of the Canadian Pacific Coast. The destroyer was launched on 26 April 1944 and commissioned into the RCN on 7 August 1946, performing sea trials off of Halifax. After commissioning, Nootka served as a training ship for the Atlantic Fleet. She was one of the ships assigned to take part in Operation Scuttled, the training exercise designed to sink U 190 was launched in ., a German U boat that had surrendered to the RCN at the end of the Second World War. However, before Nootka and her fellow ships could find the range on the submarine, the aircraft of the Naval Air Arm successfully attacked the vessel and sank her. In September 1948, she joined the aircraft carrier and sister ship on a training cruise to the Ungava Peninsula in Quebec. There the two destroyers left the aircraft carrier and toured the north, visiting Churchill, Manitoba, becoming the first RCN warships to penetrate Hudson Bay. She remained as a training vessel until her conversion to a destroyer escort after being paid off on 15 August 1949. During the Korean War, Canada rotated its destroyers in and out of the theatre. Nootka departed from Halifax on 25 November 1950 and transited the Panama Canal for the first of two tours of duty. On her first tour, she relieved , taking her place as one of the three Canadian destroyers assigned to the region. On 25 January, she was sent for shore bombardment duties in the Inchon area in January and was fired upon by Communist guns. For the first three months of 1951, the three Canadian destroyers in theatre spent the majority of their time screening aircraft carriers and performing inshore patrols. On 16 March 1950 she became the Senior Officer's Ship for the Canadian force in the theatre, replacing Cayuga. In early April 1951, Nootka was assigned to the west coast blockade patrol. On 13–14 May, Nootka captured two junks, five sampans and 28 prisoners after encountering a Chinese fishing fleet off the west coast. Later in May, the destroyer transferred to the east coast, performing bombardment, aircraft carrier screening and patrol missions. Nootka sailed for home on 20 July, replaced by Cayuga. Her second tour in Korean waters took place from 12 February 1952 until 9 February 1952. Nootka was assigned to the Island Campaign on the west coast, supporting guerrillas and Republic of Korea troops in the islands around Chodo. The ship took part in the Island Campaign in the Haeju region in March. For the majority of 1952, Nootka supported the Island campaign off the west coast. During one inshore patrol around the islands on 26 September, Nootka sank a North Korean minelaying junk, rescuing its crew of five. She returned to Halifax on 17 December 1952 via the Mediterranean Sea, having become the second Canadian warship to circumnavigate the globe and the first destroyer to do so by the Suez Canal. Nootka underwent further conversion and modernization in 1953–1954 and resumed training duties with the Atlantic Fleet. In January 1958, Nootka collided with while operating in the Atlantic with the First Canadian Escort Squadron. She participated in the massive RCN deployment for the Cuban Missile Crisis in 1962; Nootka was assigned a patrol area off the northern tip of Cuba during the crisis. In summer 1963, Nootka joined Haida for a tour of the Great Lakes. Her last deployment was for a NATO exercise in Bermuda in fall 1963 where she sustained hull damage while docking in strong winds. She was temporarily patched and returned to Halifax and was decommissioned at Halifax on 6 February 1964. She was scrapped at Faslane, Scotland in 1965.