Кіріспе

Сирек кездесетін карбонат минералы және стронций алуға арналған шикізат.

Стронцианит (SrCO3) стронций алуға арналған маңызды шикізат. Бұл сирек кездесетін карбонат минералы және стронций минералдарының аз ғана санының бірі. Ол арагонит тобының мүшесі. Арагонит тобының мүшелері: Стронций табиғатта таза күйінде кездеспейді. Басты стронций кендері – целестин SrSO4 және стронцианит SrCO3. Стронций металлын өндірудің негізгі коммерциялық процесі – алюминиймен стронций оксидін қалпына келтіру. CO3 тобы 1,0 Å-ден үлкен иондық радиусы бар ірі еківалентті катиондармен біріккенде, радиус қатынастары көбінесе тұрақты 6-еселі координацияға мүмкіндік бермейді. Кішкентай катиондар үшін құрылым ромбоэдрлі, ал үлкен катиондар үшін – орторомбты. Бұл арагонит құрылым түрі, Pmcn кеңістіктік тобымен. Бұл құрылымда CO3 топтары екі құрылымдық жазықтықта c осіне перпендикуляр орналасқан, ал бір жазықтықтың CO3 үшбұрышты топтары екінші жазықтықтағыларға қарама-қарсы бағытталған.

Кристалл пішіні

Стронтианит әртүрлі пішінде кездеседі. Кристалдары c ось бойымен қысқа призмалық және көбінесе ине тәрізді болады. Ең жоғары қос сыну көрсеткіші δ 0,15-ке тең. Ол сондай-ақ рентген сәулелері мен электронды сәулелерде флуоресцентті және фосфоресцентті қасиеттерге ие. Барлық материалдар жеткілікті түрде қыздырылғанда қызыл қыздырылады (егер бұрын ыдырап кетпесе); кейбір материалдар әлдеқайда төмен температурада люминесцентті болады, бұл термолюминесценция деп аталады. Стронтианит кейде термолюминесцентті болады.

Канада

Франкон карьері, Монреаль, Квебек. Франкон карьерінде стронтианит өте көптеп кездеседі, оның түрлері әртүрлі. Бұл кейде бірнеше буын ретінде табылатын, пайда болуының соңғы кезеңіндегі минерал. Ол жартылай мөлдірден мөлдір емес, ақтан ашық сары немесе беже түсті, әдетте тегіс беті бар шарлар, жарты шарлар және диаметрі 10 см-ге дейінгі тығыз шар тәрізді және ботриоидты жиынтықтар түрінде кездеседі, сондай-ақ диаметрі 1 см-ге дейінгі көптеген сәулелі ине тәрізді кристалдардан тұратын шарлар да бар. Бұған қоса, талшықты және ине тәрізді кристалдардың шоғырлары, параллель шоғырлар және жиек тәрізді топтамалар, сонымен қатар ақ, ұсақ түйіршікті порцелинді және балауызды шар тәрізді жиынтықтар да кездеседі. Диаметрі 1 см-ге дейінгі мөлдір, ашық қызғылт, бағаналы немесе кестелі алтылық егіздері, сондай-ақ мөлдір, ашық сары кестелі кристалдардан тұратын қабатталған жұлдызды алтылық егіздерінің жиынтығы табылды. Бұл минерал Юкспор тауында, Хибиний массивінде, Кола түбегінде, Мурман облысының Солтүстік аймағында, эгирин, анатаза, анцилит (Ce), барилит, катаплеит, церит (Ce), церит (La), шабазит (Ca), эдингонит, флюорапатит, галена, илменит, микроклин, натролит, сфалерит және ванадинитпен бірге фояиттегі эгирин-натролит-микроклин тамырларында да кездеседі. Сол жерде ол клинбарилит, натролит, эгирин, микроклин, катаплеит, флюорапатит, титанит, флюорит, галена, сфалерит, аннит, астрофиллит, лоренценит, лабунцовит Mn, кузменкоит Mn, церит (Ce), эдингонит, илменит және кальцитпен байланысты сілтілі пегматит тамырларында да табылды.

Америка Құрама Штаттары

Луизиана және Техас шығанағының жағалауында стронтианит селестинмен бірге тұз күмбездерінің кальцит қабатында кездеседі. Силурлық Локпорт тобында, Орталық және Батыс Нью-Йорк штатында стронтианит шығыс Локпорттағы қуыстарда байқалады, онда ол ұсақ, ақ түсті, сәулеленген, ине тәрізді кристалдар түрінде кездеседі. Нью-Йорк штатының Шохари округінде ол геодтар мен тамырларда селестин мен кальцитпен бірге әктаста кездеседі, ал Пенсильвания штатының Миффлин округінде арагонитпен бірге, қайтадан әктаста кездеседі.