Кіріспе

Миссисипи штатының Егемендік комиссиясы (ММЕК немесе Sov Com деп те аталады) – 1956 жылдан 1977 жылға дейін қызмет еткен Миссисипи штатының мекемесі, оның міндеті сегрегацияға қарсы күресу және азаматтық құқықтар қозғалысын бақылау болды. Комиссияны Миссисипи губернаторы басқарды. Комиссияның жарияланған мақсаты – «Миссисипи штатының және оның туыс штаттарының егемендігін Федералдық үкіметтің бұзушылығынан қорғау» болды. Ол штатты және нәсілдік сегрегацияны жағымды жарықтан көрсетуге бағытталған шараларды үйлестірді. Миссисипи губернаторлары мен вице-губернаторлары комиссияның экс-официо мүшелері болды. Егемендік комиссиясы азаматтық құқық қорғаушыларын бақылап, оларға қарсы құйрық сүрді, сондай-ақ Миссисипидегі азаматтық құқықтар қозғалысын қолдағандарға қарсы қысым мен экономикалық жазалау шараларын ұйымдастырды. Агенттік штат азаматтарын тергеуге, сотқа шақыру қағаздарын беруге және тіпті полиция өкілеттіктерін жүзеге асыруға ерекше құқықтар алды, бірақ ол ешқандай құқық қорғау органына бағынбады. Комиссия өз қызметінің кезеңінде азаматтық құқықтар қозғалысына қатысы бар немесе күдік келтірген 87 000-нан астам адамның тізімін жасады (комиссия оларға қарсы болды). Ол тергелген адамдардың еңбек және несие тарихын, тіпті жеке қарым-қатынастарын да зерттеді. Ол жергілікті ақ үкімет, полиция және бизнес өкілдерімен бірлесіп, афроамерикалықтарды белсенділіктен бас тартуға мәжбүрледі, әсіресе экономикалық қысым арқылы, мысалы, жұмыстан шығару, тұрғын үйден шығару немесе олардың бизнесіне бойкот ұйымдастыру.

Жасау

Джеймс П. Коулман 1955 жылы Миссисипи штатының губернаторлық сайлауында жеңіске жеткен соң, Заңдық білім беру жөніндегі кеңесші комитетке "жарыс бөлінісін сақтау үшін толық штат пен қаржысы бар тұрақты орган құруды" ұсынды, оның жұмыс істеуіне қаражат салық төлемдерінен бөлінетін еді. Коулман қызметке кіргеннен кейін, Миссисипи штатының Өкілдер палатасы 880 нөмірімен заң жобасын ұсынды, ол Штаттық егемендік комиссиясын құруды көздеді. Көптеген заң шығарушылар мен жергілікті БАҚ заң жобасын қолдағанмен, кейбір өкілдер оның жеке тұлғаларға қаржы жұмсау өкілеттігіне күмәнданып, бұл орган азаматтар кеңестерімен – яғни, интеграцияны тоқтатуға ұйымдастырылған азаматтық топтармен – серіктес болуі мүмкін деп қорқып еді. Палата осы заң шығарушылардың қарсылығына қарамастан заң жобасын қабылдады, бірақ Миссисипи штатының Сенаты комиссияның шығыстарын тексеруге Миссисипи штатының аудиторына өкілеттік беруге түзету енгізді. Түзетілген заң жобасы содан кейін 107 дауыспен қолдалып, 33 дауыс қалыс қалды немесе қатыспады. Коулман 1956 жылдың 30 наурызында оған қол қойды.

Құрылымы

Миссисипи штатының мемлекеттік басқарушы органындағы Мемлекеттік Егемендік Комиссиясы үш бөлімнен тұрды: атқарушы, қоғамдық байланыс және тергеу. Комиссияны саясатты анықтап, оның жұмысын бағалайтын он екі мүшеден тұратын кеңес басқарды. Оның құрамында экс-офисио мүшелер де болды: губернатор, вице-губернатор, Миссисипи Өкілдер Палатасының спикері және штаттың бас прокуроры; Палатадан үш мүше, Сенаттан екі мүше және губернатордың өкімімен тағайындалған, губернатордың өкілеттігі кезеңінде қызмет еткен үш адам. Губернатор кеңестің төрағасы болып отырды және кеңестің келісімімен агенттік директорын тағайындады. Вице-губернатор кеңестің төраға орынбасары қызметін атқарды. Лэндингэм бұрынғы Федералдық Тергеу Бюросының агенты болған және комиссияның файлдық жүйесін федералдық агенттік қолданған жүйеге сәйкес құрды. Егемендік Комиссиясының басқа да маңызды тергеушілері Вирджил Даунинг, Лиланд Коул, Фултон Тьютор, Эдгар С. Фортенберри және Джеймс "Мак" Мохед болды. Олардың көпшілігі құқық қорғау органдарында жұмыс істеген. Олардың міндеттеріне комиссия директорының арнайы тапсырмаларын орындау, сонымен қатар штаттағы нәсілдік инциденттерді жүйелі түрде талдау кірді. Олар көбінесе хабар берушілерге сүйенді, оларға кейде шығындары өтеліп немесе ай сайын 500 долларға дейін жалақы төленді.

Шолу

Мемлекеттік қоғамдық байланыстар науқаны азаматтық құқықтар қозғалысының күшеюін тоқтатуға сәтті болмағандықтан, комиссия адамдарды де-факто барлау ұйымы ретінде жұмысқа алды. Олар азаматтық құқықтар бастамаларын қолдайтын, коммунистермен байланысы бар немесе қауымдастықтары, қызметтері мен саяхаттары сегрегациялық нормаларға қайшы келетін азаматтарды анықтауға тырысты. Осындай кең өлшемдерге сәйкес күдіктілер тізіміне ондаған мың афроамерикандықтар мен ақ нәсілді маман, мұғалімдер және ауыл шаруашылығы және басқа да салалардағы, шіркеулердегі және қоғамдық ұйымдардағы мемлекеттік қызметкерлер енді. Комиссия Миссисипи штатындағы азаматтық құқықтарды қорғау жөніндегі ірі ұйымдардың көпшілігіне еніп, тіпті белсенді адвокаттардың кеңселерiне кеңсе қызметкерлерін орналастырды. Ол полицияға жоспарланған шерулер мен бойкоттар туралы хабарлап, азаматтық құқықтар топтарымен ынтымақтасқан афроамерикандықтарды полиция арқылы мазақтауға ынталандырды. Комиссияның агенттері қара нәсілділердің сайлауға тіркелуіне кедергі келтіріп, ақ нәсілділердің мектептеріне баруға тырысқан афроамерикандықтарды мазақтады. Комиссияның қызметтеріне штаттың сегрегациясын және Джим Кроу заңдарын сақтауға тырысу, мектептерді біріктіруге қарсы тұру және штатты «позитивті жарықта» көрсету кірді. Оның алғашқы қызметкерлерінің арасында бұрынғы ФБР агенті және штаттық жол полициясынан ауысқан қызметкер болды. «Бұл мекеме сырттан расалық келісімді мақтап тұрғанмен, құпия түрде ақпарат және жалған ақпарат жинау үшін тергеушілер мен тыңшыларға ақы төледі». Комиссия қызметкерлері әйгілі Ақ азаматтар кеңестерімен тығыз жұмыс істеді және кейбір жағдайларда оларды қаржыландырды. 1960 жылдан 1964 жылға дейін комиссия Ақ азаматтар кеңесіне, жеке ұйымға, мемлекеттік қаражаттың 190 000 долларын жасырын түрде бөлді. 1964 жылы Комиссия «Азаттық жазы» кезінде Джеймс Чейни, Майкл Швернер және Эндрю Гудман азаматтық құқық қорғаушылары туралы ақпаратты олардың өліміне қатысқандарға жеткізді. Комиссия агенті А. Л. Хопкинс Нешоба округінің құқық қорғау органдарымен кездесіп, үш жас жігіттің жоғалуының үгіт-насихаттық амал екенін айтты.

Кольманның қызметі

Губернатор Коулманның өкілеттік мерзімінде комиссия көбінесе жаңалықтар тарату агенттігі ретінде жұмыс істеді, Миссисипи штатындағы нәсілдер арасындағы қатынастардың нашар екенін немесе азаматтардың заң бұзғанын көрсететін іс-шаралар мен оқиғаларды бақылауға ұмтылды. Ол сондай-ақ комиссияға Азаматтар кеңестеріне қаржы жұмсауға тыйым салды.

Барнетттің басқаруы

Росс Барнетт 1960 жылдан 1964 жылға дейін Миссисипи штатының губернаторы болды. Өкілеттік мерзімінде комиссия тергеу жұмыстарын кеңейтіп, штаттың барлық аймандарына агенттер жіберіп, азаматтық құқықтар қозғалысы туралы мәліметтер жинады. Комиссия сондай-ақ әдебиет пен кітапханаларды қарап, либералдық көзқарастарды білдіретін немесе дәстүрлі нәсілдік нормаларды бұзатын адамдар туралы ақпарат жинады. Осы кезеңде комиссия «Азаматтар кеңестеріне» қаржылай көмек те көрсетті. Аталған құжаттар штаттың Чейни, Гудман және Швернердің Миссисипи штатының Филадельфия қаласындағы қанына қатысқандығын көрсетті. Комиссияның тергеушісі А. Л. Хопкинс комиссияға осы жұмысшылар туралы, соның ішінде жаңа азаматтық құқық қорғаушысының көлік құралының нөмірі туралы ақпарат берді. Ол бұл ақпаратты Нешоба округінің шерифіне жіберді, ол бұл қылмысқа қатысты деп күдіктелді.

Танымал мәдениетте

Доун Портер Комиссия туралы 2014 жылғы «Миссисипидің тыңшылары» фильмін түсірді.