Кіріспе

Deep Cover) – 1992 жылы түсірілген, Билл Дюк режиссерлік еткен американдық қылмыстық триллер. Фильмде Лоренс Фишберн, Джефф Голдблум және Чарльз Мартин Смит түскен. Сюжеті Батыс жағалауындағы есірткі картелін құлату мақсатымен Лос-Анджелестегі жасырын операцияға қатысатын Цинциннати қаласындағы полиция қызметкерінің оқиғасын баяндайды. Deep Cover 1992 жылдың 15 сәуірінде New Line Cinema компаниясымен АҚШ-та көрсетілді. Фильм жағымды пікірлер алды, кейбір сыншылар оны заманауи нуар фильмімен салыстырды. Сонымен қатар, Dr. Dre жазған және оның тұңғыш жеке синглы ретінде шыққан, сол атаудағы ән де ерекше аталады, бұл әнде сол кездегі жаңа келген Snoop Doggy Dogg студияда алғаш рет пайда болды.

Сюжет

1972 жылы Рассел Стивенс-младший есірткіге тәуелді, алкогольге құмар әкесінің спирттік дүкенді тоналау кезінде атып өлтірілгеніне куә болады. Әкесінің өлімінен қатты күйзелген Стивенс оның сияқты болмауға ант етеді. Он тоғыз жыл өткен соң Стивенс Цинциннати қаласының полиция қызметкері болады. Ол DEA арнайы агенті Джеральд Карвердің Лос-Анджелесте жасырын операцияға қатысуына шақырылады. Карвер оның қылмыстық бейімділіктерінің, форма киген полицейге қарағанда осы қызметте тиімдірек болатынын айтады. Стивенс Батыс жағалаудағы ең ірі есірткі импорттаушысы Антон Галлегос пен оның туысы Гектор Гусманның желісіне ену үшін «Джон Халл» атты есірткі сатушы рөлін ойнайды. Стивенс арзан қонақ үйге көшіп, кокаин сатуға кіріседі. Бір күні Стивенс ЛАПД-ның діншіл наркожетекшісі Тафт пен оның сыбайлас серігі Эрнандеспен ұсталады. Бұл ұстау Галлегостың төмен деңгейдегі дилері Эдди Дадли жасаған қастандық еді. Сотта Стивенс кокаиннің орнына нәрестелерге арналған слабительный сатып алғанын біледі және іс жабылады. Оның адвокаты Дэвид Джейсон, сонымен қатар Галлегостың желісінде есірткі сатушы, Стивенстің үнсіздігіне кокаинмен сыйлық береді және оны Галлегостың оң қолы Феликс Барбоссамен таныстырады. Феликс Эддидің ЛАПД-мен жұмыс істейтінін білген соң оны өлтіреді және оның орнына Стивенсті тағайындайды. Стивенс Джейсонның есірткі ақшасын ақтайтын өнер галереясының директоры Бетти МакКатчонмен романға түседі. Стивенстің дилерлерінің бірі бәсекелес дилерлермен өлтірілгенде, Джейсон оған егер ол кек алмаса, көшедегі басқа дилерлер оны әлсіз деп есептеп, өлтіретінін ескертеді. Стивенс қарсыласының соңынан түнгі клубқа барады, оны әбден қоршап алып, өлтіреді. Содан кейін Джейсон Стивенспен жаңа бизнеске кіріседі: кокаиннің синтетикалық химиялық түрін тарату. Барбоссаның Эрнандеспен жұмыс істейтін құпия хабаршы екені белгілі болады. Даудан кейін Джейсон садистікке бойдайды және Стивенс Барбоссаның Джейсонды бәсекелесін жою үшін өлтіруді қалайтынын дұрыс болжайды. Феликс Стивенс, Джейсон және Беттиді дереу Эрнандеске тапсырады және Джейсонды тұтқындау кезінде өлтіруді қалайды. Карвер бұл туралы біледі, бірақ араласудан бас тартады, Стивенсті бұйрықтарды бұзып, Феликске шабуыл жасаудан тоқтатуға мәжбүр етеді, нәтижесінде қайырымды Джейсон оны өлтіреді. Бұл оқиғадан кейін Бетти есірткі бизнесінен бас тартады, Стивенстің қорғауымен. Галлегос Стивенс пен Джейсонмен кездесіп, Феликстің оған берген қарызын мұра еткендерін айтады. Сол күні Стивенс Карвермен кездесіп, Галлегоспен болған кездесуі туралы айтады. Керісінше, Карвер Стивенске қаруын тартып, оның қаруын тапсырып, көлігіне отыруды бұйырады. Ашуға булыққан Стивенс Карверді қарусыздандырып, Мемлекеттік департамент Галлегосты жалғыз қалдыруға шешім қабылдағанын мойындауға мәжбүр етеді, өйткені Гусман болашақта оларға саяси актив ретінде пайдалы болуы мүмкін; Карвер мансаптық өсу үшін осы ойынға қатысуға келіседі. Көңілі қалған Стивенс жасырын қызметінен бас тартып, Галлегос пен Гусманды жалғыз өзі құлатуға уәде береді. Стивенс пен Джейсон Галлегостың оларды өлтіруге ниеттенгенін біледі, сондықтан олар оны алдымен өлтіріп, 100 миллионнан астам доллар ақша сақталған фургонды ұрлайды. Олар Гусманды кеме жасау цехына шақырып, ол синтетикалық кокаин операцияларына қалған 20%-ын инвестициялауға келіссе, Галлегостың ақшасының 80%-ын қайтаруды ұсынады. Стивенстің соңынан келген Тафт келісімді бұзады және оның қаруын Гусманның адамдары алады. Дипломатиялық иммунитеті болғандықтан Гусманды тұтқындау мүмкін болмайды, ол кетеді. Тафт Стивенске берілуді бұйырады, бірақ Джейсон оны резервтік қаруын шығаруға тырысқанда атып өлтіреді. Стивенс Тафтқа көмек шақыруға тырысқанда өзін полицей ретінде таныстыруға мәжбүр болады. Стивенс Джейсонмен ақылдасуға тырысады, бірақ ол оны ақшаны алып, қашқындауға көндіруге тырысады. Джейсон Тафты кеудесіне атып өлтіреді. Барлық ақыл-эсін жоғалтып, басқа амал жоқ деп есептеген Стивенс Джейсонды тұтқындауға тырысады. Джейсон оған атқанда, көз жасымен толған Стивенс өзін-өзі қорғау үшін оқ атып, Джейсонды өлтіреді, полиция жетіп келеді. Кейін Карвер Стивенсті өзіне және ДЕА-ға пайдалы куәлік беруге мәжбүрлейді, Беттиді ақшаны жылыстау қылмысынан ақтап алу үшін. Ол Үй сот істері комитетінде өткен куәлігі кезінде Гусманмен кеме жасау залында болған айыптау әңгімесінің бейнежазбасын ұсынады, бұл Мемлекеттік департаменттің ниеттерін, сондай-ақ Гусман мен Карвердің мансаптарын құртады. Кейін ол Галлегостың ақшасының 11 миллион долларын жасырын сақтағанда не істеу керектігін ойлайды.

Қабылдау

Deep Cover 1992 жылғы 17 сәуірде 901 кинотеатрда көрсетіліп, тұңғыш демалыс күндері 3,4 миллион доллар табыс әкелді. Солтүстік Америкада ол 16,6 миллион доллар жинады. Көптеген сыншылар Deep Cover-ге жағымды жауап берді. Фильм сыншысы Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үш жарымын берді және баяндамасын "поэтикалық және жарқын" деп мақтады. Бұл – оқиғаның әдеттегіден мифке көтерілуінің бір бөлігі". Джанет Маслин The New York Times газетінде жазған рецензиясында "тілсіз бұйрық беретін Ларри Фишберн мен есеңгіреп әзілдейтін Джефф Голдблумды мақтады, олар өте қызықты, ерекше команда құрайды". "Чикаголық оқырман" журналына жазған шолуында Джонатан Розенбаум: "Бұл – көптеген сюрприздерге, ерекше жаңалықтарға және сирек кездесетін саяси түсініктілікке толы, қуатты триллер". Rolling Stone журналының Питер Траверс: "Дьюк (Харлемдегі ашу-ыза) есірткі өмірінің тартымды жақтарын айқын көрсетеді. Бірақ бұл жолы, бұл құртқыш формуланың ішінде жаңа нәрсе бар: адал сана". Entertainment Weekly фильмге "B−" бағасын берді және Оуэн Глейберман: "Фильм үміттің әрбір қабатын сыпырып тастап, нигилизмнің қызыл ыстық ядросын ашады. Фишберн, өзінің тілмен ойнайтын шеберлігімен және жыртқыш көзқарасымен, өзінің сенімі құлап жатқанын бақылап отырған адамның бақылаудағы үмітсіздігін көрсетеді. Ал Голдблум комедиялық жағынан жаңа деңгейге жетеді". The Independent журналына жазған рецензиясында Шила Джонстон: "Түн мен қаланың көңілін қалдырғанына кейбір сыншылар фильм нуар жанрының өліміне қайғы білдірді, бірақ Deep Cover жанрдың көптеген белгілерін көрсетеді, тіпті кең таралған паранояға дейін (мүмкін, бүкіл операция Вашингтондағы жоғары деңгейдегі жасырын операция болған шығар). Бұл соңғы айларда болған ең күтпеген қуаныш болды". 2021 жылғы ретроспективасында The A.V. Club-тың Игнатий Вишневецкий: "Қылмыс, құқық қорғау және есірткі сатуды бейнелеу тұрғысынан фильм – мультфильм; ал Адамның жасырын ниеттерін зерттеу тұрғысынан ол өткір және ашулы. Стильдік және мінез-құлықтық белгілер "Майами Вайс", "Блэксплойтиейшнға қарсы" және Самуэль Фуллердің саяси, тәуелсіз ойлы B фильмдері арқылы келді". Дегенмен, барлық сыншылар фильмді ұнатқан жоқ. The Washington Post газетінде жазған рецензиясында Дессон Хоу: "Boyz n the Hood арқылы Фишберн үлкен жетістікке жетті. Ал мұнда оның актерлік мансабы бір қадам артқа шегінеді". Осыған қарамастан, Джефф Голдблум туралы ол: "Қызығы, Голдблум осы қате фильмде өте орынсыз, ол оның ең үлкен артықшылығына айналады" деді. Ричард Харрингтон, сондай-ақ The Washington Post, аралас пікір білдіріп, былай деді: "Фишберн әдетте қызықты болса да – оның бет-әлпетін маскировкалауы күшке қабатталған қатыгездік – және Голдблум қызықты болса да – оның құштарлықтары өте қызықты – фильмнің өзі кейде ғана сезімдік әсер береді. Бір жағынан, үлкен фильмде қара нәсілді актерді детектив ретінде ғана емес (қылмыскер ретінде емес), сонымен қатар басты рөлде тағайындауы жақсы және мақтауға тұрарлық". Rotten Tomatoes веб-сайтында фильмге 31 рецензия бойынша 87% мақұлдау бағасы берілген, орташа бағасы 6,9/10. Сайттың сыншыларының пікірінше, "Deep Cover" стандартты қылмыс триллерінен жоғары, өйткені оның ақылды циникалық сценарийі және оның ерекше, бірақ үйлесімді басты рөлдерін сомдаған актерлердің шеберлігі бар". Metacritic, сыншылардың рецензияларына салмақты орташа баға беретін, фильмге 25 сыншының пікірі бойынша 100 баллдан 67 балл берді, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлерді" көрсетеді.

Саундтрек

Фильмнің саундтрегі Deep Cover 1992 жылғы 4 сәуірде SOLAR Records және Epic Records компанияларымен шығарылды. Ол 1991 және 1992 жылдары Dr. Dre және жаңа өнерпаз Snoop Doggy Dogg жазды. Хип-хоп, регги және R&B үнтаспаларынан тұратын саундтрек Billboard 200 тізімінде 166-шы орынға, ал Top R&B/Hip Hop альбомдары тізімінде 9-шы орынға көтерілді.

Үй медиасы

Фильм алғаш рет 2021 жылдың 13 шілдесінде Criterion Collection компаниясымен Blu-ray дискісінде жарық көрді.