Коатлан-дель-Рио: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Коатлан-дель-Рио – Мексиканың Морелос штатындағы қала. Ол теңіз деңгейінен 1010 метр биіктікте орналасқан. Коатлан атауы науатль тілінен шыққан, мағынасы – "мол жыландар мекені". Қала сол аттас айналасындағы муниципалитеттің әкімшілік орталығы болып табылады. 2015 жылғы халық санауы бойынша муниципалитетте 9 768 адам, ал 2020 жылы 10 520 адам тұрды. Коатлан-дель-Рио қаласының сол жылығы халқы 1907 адамды құрады.

Тарих

Коатлан-дель-Рионың тарихы испан кезеңінен бұрынғы заманға дейін жетеді. Бұл қала 1509 жылы Мексика штатының Малиналко қаласынан жасаған саяхатында келген толтектер тарапынан негізделген. Бастапқыда олар тарихи тұрғыдан Коатлан Вьехо (Ескі Коатлан) деп белгілі болған жерге қоныстанды, онда ғимараттардың қабырғаларының тас қиратындары бар. Коатлан Вьехо муниципалитет орталығынан оңтүстікке қарай 5 шақырым қашықтықта, Лас Паредас (Қабырғалар) төбесінде орналасқан. Кейін олар шығысқа қарай 3 км қашықтықтағы Аксойочи төбесіне көшті, онда Момокстл (жер үйіндісі) деп аталатын оюлы тастардың археологиялық қалдықтары табылды. Бұл жерде әлі ашылмаған пирамида бар деген болжам бар. Сан-Рафаэльде, Халма өзенінің жағасында, басқа да қалалардың қираған орындары табылған. Эскудо деп аталатын тас (қазір Куернавакадағы Кортес сарайында, яғни Музео Региональ Куаунахуакта сақталады) – бұл аймақтың тарихын көрсететін иероглифтер мен суреттердің жиынтығы. Коатлан-дель-Рионың қалалық алаңында да осындай тас бар. Бұл аймаққа ацтектер мен тлахуикалар сияқты басқа да тайпалар қоныстанған болуы мүмкін. Бұл қала Xochicalco діни және саяси орталығының құрамына кірді, содан кейін Куаунауак (Куернавака) иелігінің бөлігіне айналды, ол ацтектердің бағынышты қаласы болды. Колониалды дәуірде (1521-1812) Коатлан-дель-Рио Хуан Зерменьо есімді конкистадорға енкоменда (тапсыру) ретінде берілді. 1782 жылы Зерменьоның отбасы Оахака аңғарының маркизатына қарсы сотқа жүгінді, себебі мәселе қалалық шіркеу, Сан Гаспардың бақылауына қатысты, ол 16 ғасырда салынған болатын. Коатлан-дель-Рионың қазіргі шіркеуі 1808 жылы салынды, ал қоңыраулар 1809 жылы орнатылды. Сондай-ақ Сантос Рейес немесе Эпифания дель Сеньор деп аталатын шіркеу және Долорес шіркеуі, сонымен қатар эль Кальварио да бар. Коатлан-дель-Рио 1862 жылдың 22 мамырында муниципалитет болып жарияланды. Ескі муниципалдық әкімшілік қазіргі профессор Мигель Салинас атындағы бастауыш мектеп орналасқан қалалық алаңның оңтүстігінде орналасқан. 1939 жылы қалалық әкімдік генерал Педро Сааведра Бритоның (1935 жылы қайтыс болған) бұрынғы үйіне көшірілді. Қазіргі қалалық әкімдік 1957 жылы полковник Езекиль Круз Ортис (1890-1970) салған. Карлос Ниэто Эстрада, тәуелсіз кандидат, 2018 жылдың 1 шілдесінде өткен сайлауда муниципалитет президенті (мэр) болып сайланды. Мексикадағы COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020 жылдың 27 сәуіріне дейін 209 жағдай және 28 өлім тіркелді, ал Коатлан-дель-Риода екі жағдай тіркелді. Мектептер мен көптеген кәсіпорындар наурыздың ортасынан маусымның 1-іне дейін жабық болды. 2 маусымда Коатлан-дель-Риода вирустың 5 жағдайы және 1 өлім тіркелді; штаттың қайта ашылуы кем дегенде 13 маусымға дейін кейінге шегерілді. 31 тамызда Коатлан-дель-Риода 17 жағдай, 12 жазылған және 6 өлім тіркелді. 2020 жылдың 27 желтоқсанында 25 жағдай тіркелді.

The origin of Coatlán del Río dates from the pre Hispanic era. This town was founded by Toltecs in the year 1509, who were on a pilgrimage from Malinalco, State of Mexico. At first, they settled what is historically known as Coatlán Viejo (Old Coatlan), where there are stone ruins of the walls of buildings. Coatlán Viejo is located 5 kilometers south of the municipal seat, on the hill known as Las Paredes (the Walls). Later, they moved to the hill of Axoyochi, located 3 km to the east, where archaeological remains of carved stones, known as Momoxtles (mound of earth), were found. It is believed there is a pyramid that has not been discovered. Other ruins of a town have been found in San Rafael, on the banks of the Chalma River. The stone called Escudo (now in the Palace of Cortés, Cuernavaca a. k. a. Museo Regional Cuauhnahuac) is a series of hieroglyphic and pictographic figures represent the history of the area. There is a similar stone on the civic plaza of Coatlán del Río. Other groups, such as the Aztecs and the Tlahuica, may have settled in this area. This town belonged to the religious and political center of Xochicalco, to then become part of the lordship of Cuauhnahuac (Cuernavaca), a tributary city of the Aztecs. In the Colonial Era (1521 1812), Coatlán del Río was given in encomienda (entrusted to) a conquistador named Juan Zermeño. In 1782, Zermeño's family filed a lawsuit against the Marquessate of the Valley of Oaxaca over control of the town church, San Gaspar, which had been built in the 16th century. The current church of Coatlán del Río was founded in 1808, and the bells were added in 1809. There is also a church called Santos Reyes or Epifania del Señor, and the chapel of Dolores, also called el Calvario. Coatlán del Río was declared a municipality on May 22, 1862. The old municipal presidency was located to the south of the civic square, where the elementary school Prof. Miguel Salinas is today. In 1939, city hall has been at the former home of General Pedro Saavedra Brito (d. 1935). The current city hall was built in 1957 by Colonel Ezequiel Cruz Ortiz (1890 1970). Carlos Nieto Estrada, an independent candidate, was elected Presidente Municipal (mayor) in the July 1, 2018 election. The state of Morelos reported 209 cases and 28 deaths due to the COVID 19 pandemic in Mexico, as of April 27, 2020, two cases were reported in Coatlán del Río. Schools and many businesses were closed from mid March until June 1. On June 2, Coatlán del Río reported five confirmed cases and one death from the virus; the reopening of the state was pushed back until at least June 13. Coatlán del Río reported 17 cases, 12 recuperations, and six deaths as of August 31. Twenty five cases were reported on December 27,2020.