Кіріспе

Куатла (нақты мағынасы "бүркіттер қанатын жайған жер"), ресми атауы Ла героика е историка Куатла, Морелос (Батырлық және тарихи Куатла, Морелос) немесе H. H. Куатла, Морелос – Мексиканың Морелос штатындағы қала және муниципалитет. Бұл қала Мексика қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 104 километр қашықтықта орналасқан. 2010 жылғы халық санауы бойынша қала халқы 154 358 адамды құрады. Куатла муниципалитеті штаттың Куернавака және Жиутепектен кейінгі үшінші ең көп халқы бар қаласы болып есептеледі. Қала 1829 жылдың 4 сәуірінде құрылған. 2020 жылғы мәліметтер бойынша муниципалитетте 187 118 тұрғын, ал Куатла қаласында 157 336 тұрғын тіркелген.

Испандықтарға дейінгі тарих

Чалкацингода (Куатланың оңтүстік-шығысында) өмір сүрген ольмектер тобы Куатла, Тепальцинго, Джонакатепек (Лас Пилас), Олинтепек, Атлихуайан, Хуакстепек, Гуалупита де Куернавака, Тлайакапан және т.б. елді мекендерді құрды (Пина Чан и Планкарт). (1379 жылы) Куахунауак (Куернавака) жаулап алынғаннан кейін бес жыл өткен соң Моктесума Ильюикамина Хуакстепекті (Оакстепек), Яутепекті, Тлайакапанды және Морелос пен Геррероның басқа да қалаларын жаулап алды. План де Амилпас аймағының халықтарының испандықтарға дейінгі және отарлық дәуірдегі астанасы болған Хуакстепек, оның 25 адамдық қонысы, соның ішінде Куаутлан, әр 80 күн сайын 400 мақта жамылғы, 400 екі түсті валанс, 400 төсек жамылғысы, 800 жұқа мақта жамылғысы, 400 жұп шорты (пате), 200 әйелдер көйлегі және 1200 парда (мантилья) түгін беруге міндетті болды. Бұған қоса, олар еңбек етуге де міндетті еді.

Испандық жаулап алу және отарлау кезеңі

Амилпас жоспары, оның ішінде Куатла, 1521 жылдың 14 наурызында капитан Гонсало де Сандовал бағындырды. 1543 жылы Жаңа Испания төрт провинцияға бөлінді: Мичоакан, Мехико, Коатзакоалькос және Лас Микстекас; қазіргі Морелос аймағы Мексика провинциясының құрамына кірді. Санто-Доминго шіркеуінің құрылысы да 16 ғасырдың ортасында басталды, бірақ оны туралы мәліметтер аз. Морелос және оның әскері 1812 жылдың 2 мамырында қамалдан шығып кетті. Куатла 1829 жылдың 4 сәуірінде «Батыр қала» (Heroica Ciudad de Morelos) мәртебесін алды, ал Фелипе Б. Монтеро қала әкімі (Президент Муниципаль) қызметін атқарды. Теміржол станциясы 1881 жылдың 18 маусымында Сан-Диего монастырының жанында ашылды.

Революция және ХХ ғасыр

Жас кезінде Эмилиано Сапатаны туған қаласы Анекуилкодағы жерлердің тартылып алынуы туралы алаңдаған. 1911 жылғы мамыр айында ол Франсиско I. Мадероның президент Порфирио Диасқа қарсы қаруға шақыруына жауап берді. Чиетла, Исукар, Метепек Атликско, Яутепек және Джонакатепектегі шайқастардан кейін ол 1911 жылдың 11 мамырында Куатлаға келді. 4000-5000 әскермен ол қаланы қоршап алды, содан кейін Куатла шайқасы (1911) басталды. Бұл шайқас Мексика революциясындағы маңызды бетбұрыс болды, өйткені Порфирио Диас бұл шайқас оны Сиуад-Хуарес келісіміне қол қоюға және отставкаға кетуге көндірді деді. 1911 жылы Куатла шайқасы кезінде қалалық әкімшілік ғимараты өртенді; 2017 жылдың 19 ақпанында қала ғимараты қалпына келтірілген кезде Гуадалупита шіркеуінен Нюэстра-Сеньора-де-Долорес қоңырауы ауыстырылды. Jesús Corona Damian, Juntos Haremos Historia (Біз бірге тарих жасаймыз) коалициясынан, 2018 жылдың 1 шілдесінде өткен сайлауда Президент Муниципаль (әкім) болып сайланды. Тетелцинго 2019 жылдың 1 қаңтарында тәуелсіз муниципалитетке айналуға жоспарланған, бірақ Куатла билігі қарсылық білдірді. 2020 жылдың 4 мамырына қарай Морелос штатында 505 инфекция және 59 өлім тіркелді, ал Куатлада COVID-19 пандемиясынан 62 расталған жағдай болды. Мектептер мен көптеген кәсіпорындар наурыздың ортасынан маусымның 1-іне дейін жабық болды. 2 маусымда Куатлада 224 расталған жағдай және 34 өлім тіркелді; штаттың қайта ашылуы кем дегенде 13 маусымға дейін кейінге шегерілді. Куатла 2021 жылдың 12-14 қаңтары аралығында 137 жаңа жағдайды тіркеді, осылайша жалпы саны 1602-ге жетті, бұл штат бойынша екінші орында. 8 наурызда Куатла Морелос штатындағы қарттарды (60 жастан асқандарды) вакцинациялаған үшінші муниципалитет болды. Ирвинг Эдуардо Солано Вера ("Эль Профе"), Халиско Жаңа Буын Картелінің (CJNG) көшбасшысы деп есептеледі, 2021 жылдың 18 ақпанында Санта-Роза ауданында ұсталды.

Қауымдастықтар

Куатла – муниципалитет орталығы. Ол теңіз деңгейінен белгілі бір биіктікте орналасқан және 157 336 тұрғыны бар. Оның бауырлас қалалары – Рентон, Вашингтон және Риверсайд, Калифорния. Тетелцинго – Куатладан солтүстікке қарай орналасқан науа қауымы. Тұрғындардың саны 23 209 адамды құрайды. Тьерра-Ларгада 2 589 адам тұрады. Нарсисо Мендоса теңіз деңгейінен белгілі бір биіктікте орналасқан және 1 988 тұрғыны бар. Амплиасьон Нарсисо Мендосада 1 180 адам тұрады. Пенья Флорес (Пало-Верде) теңіз деңгейінен белгілі бір биіктікте орналасқан және 4 448 тұрғыны бар. Пукстла теңіз деңгейінен белгілі бір биіктікте орналасқан және 1 901 тұрғыны бар. 19 de Febrero de 1812-де 1 149 тұрғын, 3 de Mayo-да 1 078 және Кальдеронда 1 050 адам тұрады. Ejidal spa Cups Лас-Тазас, Куатлискода орналасқан. Эль-Альмеал – Куатладағы су паркі. Онда бұлақ, жүзу бассейндері, шағын бассейндер, спорт алаңдары және кемпингтік аймақ бар. Spa The Plot – Куатла Изукар тас жолының 2 шақырымында орналасқан Куатладағы су паркі. Quinta Manantial – Куатладағы бұлақ бар су паркі. Balneario Agua Linda – қоғамдық жүзу бассейні. Erandi Spa – Куатладағы денсаулық сақтау орталығы.

Мұражайлар

Морелос үйі / мұражайында Мексиканың Испаниядан тәуелсіздік соғысы (1812–1821) туралы артефакттар мен сипаттамалар бар. Ол Жозе Мария Морелосты құрметтейді, оның көтерілісші әскерлері 72 күн бойы роялистік әскерлерді тойтарыс берді, сондай-ақ Эмилиано Сапатаны да құрметтейді. Морелос мұражайы жергілікті фабрикаларға қант қамысын тасымалдау үшін пайдаланылған ескі, тар жол теміржолына іргелес орналасқан. Tren Escénico туристік теміржолы Мексиканың бұрынғы Теңізаралық теміржолы қолданған тарихи бу локомотивімен жүргізілетін пойыз саяхаттарын ұсынады. Тар жол 1973 жылы пайдаланудан тоқтатылды. Мексиканың әйгілі революциялық батыры Эмилиано Сапатаның қабірі де осы қалада орналасқан, және жыл сайын оның қайтыс болған күнінің мерейтойына орай бірнеше мерекелік шаралар өткізіледі. Театр Нарсисо Мендоса аңызға айналған Нино Артиллероның есімімен аталады. Бұл ғимарат 1952 жылдың 6 қаңтарында ашылды. Бүгінде ол мәдени орталық болып табылады. Суретші Артуро Эстрада салған, бірақ сол кездегі діни билік цензуралап, ақ бояумен жапқан Куатла тарихын көрсететін ұзын қабырғалық сурет бар.

Сәулет

Куатла қаласындағы ғимараттардың көп бөлігі кірпіш немесе шлак блоктардан салынған, темір бетон бағаналармен нығайтылған, олар өз кезегінде темір бетон арқалықтарды, едендерді және шатырларды ұстап тұрады. Сонымен қатар, қаладағы көптеген үйлер тек шлак блоктардан, цементтен және қалайыдан жасалған шатырдан тұрады. Осы үйлердің көпшілігінде электр қуаты мен ағын су жоқ. Көптеген үйлердің шатырында үлкен пластик су резервуары ("тинако") және жер астында бетон цистернасы орналасқан. Екеуі де қала тарапынан үнемі бір уақытта толтырылады. Қажет болған жағдайда су цистернадан "тинакоға" сорылады. Бұл су резервуарлары суды құбырларға жібереді, оларда киім-кешек пен ыдыс-аяқ жуу, душ қабылдау немесе дәретхананы пайдалану үшін қажет болған кезде ашылатын клапандар бар. "Тинакода" қажет болған жағдайда жабылатын бір клапан орналасқан.

Өлшемі

Куатла шамамен , Морелостың жалпы ауданының 3% құрайды.

Климат

Қалада жыл бойы жылы болады. Қыста күндізгі және түнгі температуралар сәл төмендейді. Куатланың Рак тропигінен оңтүстікке жақын орналасқандығы және теңіз деңгейінен шамамен 1372 метр биіктікте орналасқандығының арқасында түнгі температура жыл бойы шамамен орташа болады. Алайда, Куатла экваторға жақын болғандықтан, жыл бойы температура көбінесе 26-32°C (80-нің ортасынан 90°F-қа дейін) жетеді, тіпті қыста да. Көктемде көп күндері күндізгі температура 32°C-тан (90°F-тан жоғары) асып кетеді.

Дін

Куатладағы басым дін – римдік католицизм. Муниципалдық аумақта 22 тіркелген шіркеу бар.