Тальбот: Француз-Британдық Автокөлік Брендінің Тарихы

Кіріспе

Түрлі корпорациялардың француз автомобиль маркасы, бірнеше өндірушілер қолданатын автомобиль маркасы.

Talbot – 1902 жылы британдық-француз компаниясы Clément Talbot ұсынған, қазір қолданылмайтын автомобиль маркасы. Негізін қалаушылар – Шарль Четвинд Талбот, Шрусберидің 20-шы графы және Адольф Клемент Байяр, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Clément Talbot бизнесіндегі қаржылық үлесін азайтты. Соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай Clément Talbot STD Motors деген біріккен компанияға қосылды. Одан кейін STD Motors компаниясының француз өнімдері Darracq есімінен Talbot есіміне өзгертілді. 1930 жылдардың ортасында STD Motors құлағаннан кейін Rootes Лондондағы Talbot зауытын, ал Антонио Лаго Париждегі Talbot зауытын сатып алды. Лаго Talbot және Talbot Lago маркаларымен көлік өндірді. Rootes 1938 жылы Clément Talbot-ты Sunbeam Talbot деп қайта атады және 1950 жылдардың ортасында Talbot маркалық атауын қолдануды тоқтатты. Париж зауыты бірнеше жылдан кейін жабылды. Марканың меншік құқығы бірнеше рет иесі ауысып, Rootes Group және Simca екі түрлі нысанда сақталды. 1960 жылдары екі компания да Chrysler Corporation иелігіне өтті, ал 1978 жылы PSA Peugeot Citroën американдық компаниясынан Chrysler Europe-ты сатып алғаннан кейін, марка PSA-ның меншігіне көшті. PSA 1979 жылдан 1994 жылға дейін Talbot маркасын қайта жаңғыртты, оны бұрынғы Chrysler Europe өнімдеріне қолданды. Қазіргі таңдағы Talbot маркасына құқықтар PSA Groupe-тің мұрагері – Stellantis компаниясына тиесілі.

Талбот Лондон

Клемент Талбот 1903 жылы құрылған. Алғашқы өнімдері – француз Клемент Байард машиналарын Лондон қаласында құрастырылған механикалық бөліктері болды, бірақ француздық бөліктер көп ұзамай британдық бөліктермен алмастырылды. Бірінші жылдың өзінде бренд атауы Талботқа дейін қысқартылды.

STD қозғалтқыштары

1919 жылдың желтоқсанында Лондонның Darracq компаниясы, Париждің Suresnes қаласындағы зауытымен бірге, Clément Talbot компаниясының барлық капиталын сатып алды, соңынан Sunbeam-ді сатып алып, өзін STD Motors деп атады. Бұл аббревиатура Sunbeam, Talbot және Darracq компанияларын білдірді. Алайда, Ұлы депрессияның ең қиын кезеңінде STD Motors қарыздарын төлей алмады. Оның еншілес компаниялары сатып алушылар тапты және 1936 жылы STD Motors жұмысын тоқтатты.

Талбот Лондон STD Motors компаниясының қарамағында

Clément Talbot өнімдерінің дизайны мен сапасымен таныла берді және депрессия кезінде де табысты қалды. Clément Talbot Rootes Group компаниясы сатып алды, кейін Sunbeam Talbot деп аталды. Одан кейін, жиырма жыл өткен соң, тек Sunbeam деп аталды.

Талбот Париж STD Motors компаниясының қарамағында

1920 жылы Suresnes өнімдері Talbot Darracq деп таңбаланды, бірақ 1922 жылы Darracq атауы алынып тасталды. Егер Англияға экспортталса, Парижде жасалған Talbot автомобильдері Darracq немесе Talbot Darracq деп қайта жаңартылды. 1924 жылы Sunbeam жарыс бағдарламасын қаржыландыру үшін алынған қарыздың салдарынан STD Motors және Automobiles Talbot France 1934 жылдың соңында қаржылық қиындыққа тап болды.

Талбот Лондон Руотс ағайындыларының қол астында

Өзінің бас компаниясы STD Motors қаржылық құлдырағаннан кейін, Clément Talbot қаржылық тұрақтылығын сақтап, жақсы сатылатын өнімдерге ие болды. Clément Talbot Rootes Securities компаниясы сатып алды және Hillman мен Humber машиналарын құраушы бөлшектерін жай-жақсы енгізе отырып, көліктердің сол тізімін жасауды жалғастырды. Нақты Talbot запчастары таусылғанда, өндіріс желісіне Hillman Aero Minx үлгісі өзгертіліп енгізіліп, Talbot таңбасымен сатылды. 1938 жылы бұл Talbot Ten және оның ұқсас үлгілері Sunbeam Talbot деп белгіленді, ал иесі Clément Talbotтың аты да сол сияқты өзгертілді.

Талбот Париж Антонио Лагоның басқаруымен

STD Motors және Париждің Automobiles Talbot компанияларының қаржылық құлдырауынан кейін, Suresnes менеджері Антонио Лаго француз операциясының басқару құқығын сатып алуды ұйымдастырды. Антонио Лаго Talbot-ты спорттық автомобильдер мен Гран-при жарыстарына, сондай-ақ жоғары сапалы сәнді автомобильдер өндіруге тартты. Соғыстан кейінгі қиын жағдайларда француз үкіметі 2,6 литрден жоғары қозғалтқыштары бар автомобильдерге ауыр салық салды, бұл Talbot сатуын күрт шектеді. Лаго 1958 жылға дейін Talbot бизнесін жалғастырды, содан кейін зауыт жабылды. Белсенділігі тоқтатылған Talbot тауарлық белгісі Simca компаниясына сатылды. 1963 және 1970 жылдар аралығында Simca компаниясын Chrysler Corporation біртіндеп сатып алды, бұл екі Talbot тауарлық белгісін біріктірді, себебі Chrysler Europe-қа Rootes Group-тың меншігі тиесілі болды. PSA Peugeot Citroën 1978 жылы Chrysler компаниясын сатып алғанда, әлі де тоқтатылған Talbot тауарлық белгісін иеленді. PSA Peugeot Citroën бұрынғы Simca және Chrysler/Rootes модельдерінде Talbot белгісін қолдана бастады.

Chrysler/Peugeot дәуірі (1979-1985)

Chrysler Europe өзінің өмір сүруінің көп бөлігінде пайда табу үшін күресіп, тіршілігін қамтамасыз ету үшін үкіметтік қолдауға тәуелді болды. Солтүстік Америкадағы негізгі бизнесіне қысым күшейген кезде, Chrysler-дің сол кездегі бас директоры Ли Якокка еуропалық операцияларды сатуға шешім қабылдады. Франция үкіметі Renault және PSA Peugeot Citroën компанияларын компанияны сатып алуға ұсыныс беруге көндірді, себебі Simca-ның отандық меншікте қалуын қалады. 1978 жылдың тамызында PSA Chrysler Europe компаниясын 1 долларға сатып алу туралы Chrysler компаниясымен келісім жасады. PSA Chrysler Europe-тің үлкен қарыздары мен міндеттемелеріне жауапкершілікті қабылдаса да, бұл стратегиялық қадам болды: Simca-ны сатып алу француз нарығындағы күшті отандық бәсекелесін жояды, сонымен қатар осы компанияның шағын, алдыңғы дөңгелекті автомобильдердегі тәжірибесіне қол жеткізеді; сонымен бірге, бұрынғы Rootes операциялары компанияға Ұлыбританияда, Францияның ең ірі экспорттық нарығында, Peugeot пен Citroën Renault-дан қалып қойған жерде, мықты бекініс береді. PSA 1979 жылдың 1 қаңтарында бұрынғы Chrysler Europe компаниясының бақылауын ресми түрде өз қолына алды. Жаңа топты басқару үшін бұрынғы британдық Leyland атқарушысы Джордж Тернбулл (жақында Hyundai-дегі тағайындамасын аяқтаған) Ұлыбритания филиалының басқарушы директоры болып тағайындалды. Peugeot-тің иелігіне өтуі Rootes Chrysler Hunter өндірісінің аяқталуын білдірді, бірақ Chrysler Avenger және Sunbeam (олардың екеуі де Rootes дизайны), Simca 1307 (Ұлыбританиядағы Chrysler Alpine) және Horizon автомобильдері Talbot маркасымен қайтадан шығарылды. 1979 жылдың 1 тамызынан кейін Ұлыбританияда тіркелген барлық бұрынғы Chrysler өнімдері Talbot белгісін алды. Talbot-тың Ұлыбританиядағы филиалы Ковентридегі Ритон зауытында Alpine, Solara және Horizon машиналарын өндірді, бұл британдықтар жасаған автомобильдердің барлығы зейнеткерлікке шыққаннан кейін болды, тек Ұлыбритания филиалының сол кездегі ең үлкен кіріс көзі – Hillman Hunter жинағын Иранға жіберіп, онда олар Peykan ретінде құрастырылды. Rootes тобының соңғы қалған автокөлігі, Chrysler (бұрын Hillman) Avenger, 1981 жылдың соңына дейін Talbot ретінде өндірісте болды; Avenger негізінде жасалған Talbot Sunbeam өндірісі де 1981 жылы аяқталды. 1981 жылдың желтоқсанынан бастап Talbot моделінің бастапқы деңгейі Talbot Samba болды, ол Peugeot 104 негізіндегі үш есікті хэтчбек еді. 1981 жылы Peugeot Talbot Tagora-ны шығара бастады, ол Ford Granada және Vauxhall Carlton/Opel Rekord-қа бәсекелес ретінде сатылатын төрт есікті седан еді. Алайда, Ұлыбритания мен Францияда сату жеткіліксіз болғандықтан, өндіріс 1983 жылы тоқтатылды, барлығы 19 389 дана өндірілді. 1984 жылдың соңында Alpine хэтчбегі мен оның туысқан Solara седаны Minx және Rapier деп қайтадан аталды, бұл ат қою дене пішініне емес, жабдықталуына байланысты болды. Жаңа атаулар Rootes Group-тан мұрагерлікке көшті; Rootes бұрын Hillman Minx және Sunbeam Rapier-ді шығарған болатын. Жаңа үлгілер 1986 жылға дейін өндірілді. Бұрынғы Rootes атаулары кейде қайта жаңғыртылды; 1982 жылы Talbot Solara "Sceptre" моделі шықты, бұл атау 1963 және 1976 жылдар аралығында шығарылған Humber Sceptre-ден мұрагерлікпен алынған.

Chrysler Europe struggled to enter profitability for much of its existence, and had relied on government support to ensure its survival. With mounting pressure on its core North American business, the decision was taken by Chrysler's then CEO Lee Iacocca to offload the ailing European operations. The French Government persuaded both Renault and PSA Peugeot Citroën to bid for the company; as it was keen to keep Simca in domestic ownership. In August 1978, PSA negotiated a deal with Chrysler to acquire Chrysler Europe for a nominal $1. Although PSA took responsibility for Chrysler Europe's considerable debts and liabilities, the move was a strategic one; acquiring Simca would remove a strong domestic competitor in the French market while gaining access to that company's expertise in small front wheel drive cars; while at the same time the old Rootes operations would give the company a stronger foothold in the United Kingdom – France's biggest export market where both Peugeot and Citroën lagged behind arch rival Renault. PSA formally took control of the old Chrysler Europe on 1 January 1979. To lead the new group, former British Leyland executive George Turnbull (who had just completed his secondment at Hyundai), was appointed as the managing director of the UK arm. The Peugeot takeover saw the end of the Rootes' Chrysler Hunter production, but the Chrysler Avenger and Sunbeam (also both Rootes designs), and the Simca 1307 (Chrysler Alpine in UK), and Horizon continued rebadged as Talbots. All former Chrysler products registered in Britain after 1 August 1979 bore the Talbot badge. Talbot's UK branch manufactured the Alpine, Solara, and Horizon at its aging Ryton plant in Coventry, after the British developed cars had all been retired, except for the largest revenue source of the UK arm at that time, building CKD kits of the Hillman Hunter to be sent to Iran where they were assembled as the Peykan. The last remaining car produced by the Rootes group, the Chrysler (previously Hillman) Avenger, remained in production as a Talbot until the end of 1981; production of the Avenger derived Talbot Sunbeam also ended in 1981. The entry level model in the Talbot range from December 1981 onwards was the Talbot Samba, a three door hatchback based on the Peugeot 104. In 1981, Peugeot began producing the Talbot Tagora, a boxy four door saloon marketed as a rival to the Ford Granada and to the Vauxhall Carlton/Opel Rekord. But as sales were insufficient in both Britain and France, production ceased in 1983 after only 19,389 units were manufactured. At the end of 1984, the Alpine hatchback and its related Solara saloon were re badged Minx and Rapier, depending upon specification rather than body shape. The new names were inherited from the Rootes Group; Rootes had previously produced the Hillman Minx and Sunbeam Rapier. The new versions were produced until 1986. Former Rootes names are still revived occasionally; in 1982, there was a Talbot Solara "Sceptre" model, the name being inherited from the Humber Sceptre which was produced between 1963 and 1976.

Қиындық пен жойылу

Ұлыбританияда 1979 жылы Chrysler және Talbot брендтері 120 000-ға жуық сатылым көрсетті, бұл көрсеткішпен тек Ford және British Leyland ғана олардан жоғары болды. Бірақ, кейіннен жағдай нашарлай бастады, себебі 1980-жылдардың басындағы экономикалық дағдарысқа және жаңа модельдердің ұсынылмауына байланысты. 1985 жылы, бірнеше жылғы зығырлықтан кейін, PSA Peugeot Citroën үш бренд стратегиясының дұрыстығына күмән келтіре бастады. Talbot Tagora моделі нарықта сәтсіздікке ұшырады; Samba моделі Peugeot 104 платформасының негізінде жасалғандықтан, іс жүзінде он жылдық дизайн болатын, ал ескі 1510/Alpine/Solara модельдері Citroën BX және жаңа Peugeot 405 модельдерімен қатар келді. Соңғы сәтте, алдағы Horizon моделін Talbot Arizona емес, Peugeot 309 ретінде шығару туралы шешім қабылданды. Бұл шешімге қатысты дау туды, себебі компанияның британдық бөлімшесі Talbot брендіне Ұлыбританиядағы тұтынушылардың адалдығы жоғары деп есептеді, оның себебі – бұл брендтің Rootes Group компаниясымен тарихи байланысы. Алайда, Peugeot брендіне назар аудару туралы шешім басымдық алды, және 309 Ryton зауытында құрастырылған британдық Peugeot модельдерінің біріншісі болды. 309 және одан кейінгі 405, 306 және 206 модельдері Ұлыбритания нарығында өте сәтті болды және елдегі ең көп сатылатын он автомобильдің қатарына үнемі енді. 1984 жыл шамасында PSA компаниясы әлі де әзірленіп жатқан Citroën AX платформасында Talbot Samba моделінің жаңаруын қарастырды, бірақ Peugeot 205 супермини сегментінде үлкен жетістікке жеткендіктен, PSA компаниясы өз портфолиосында үшінші суперминиге қажеттілік сезінбеді. Алайда, 1986 жылы PSA компаниясы Whitley зерттеу және әзірлеме орталығын Jaguar компаниясына сатқанда, Talbot брендінің болашағы жоқ екені анық болды, бұл британдық әзірлемелердің аяқталуын білдірді. Horizon модельдерінің өндірісі Испания мен Финляндияда 1987 жылға дейін жалғасты, бұл жолаушылар автомобильдері нарығында Talbot брендінің соңғы пайда болуын білдірді (Samba 1986 жылдың мамырында өндірістен алынды), бірақ Talbot Express фургоны 1994 жылға дейін өндірісте болды, содан кейін Talbot бренді толығымен жойылды.

In the UK, the Chrysler and Talbot marques had gained nearly 120,000 sales in 1979, only outsold by Ford and British Leyland. However, it then went into decline, not helped by the recession in the early 1980s, or by a lack of new models being launched. By 1985, however, after years of losses, PSA Peugeot Citroën began to question its three brand strategy. The Talbot Tagora model failed in the marketplace; the Samba was essentially a decade old design thanks to its Peugeot 104 parentage, whilst the ageing 1510/Alpine/Solara models overlapped with both the Citroën BX and forthcoming Peugeot 405. At the eleventh hour, the decision was made to release the forthcoming Horizon replacement as the Peugeot 309 instead of Talbot Arizona. It was a controversial decision, because the British arm of the company believed there was greater brand loyalty to Talbot in the UK, with its historical connection to the Rootes Group. However, the decision to concentrate on the Peugeot brand prevailed, and the 309 became the first of a long line of British built Peugeot models to be assembled at the Ryton plant. Partly because they were perceived as "British" (despite most of their content actually being imported from PSA's French factories), the 309 and the subsequent 405, 306 and 206 models were very successful in the UK market, and regularly featured among the country's top ten best selling cars. Around 1984, PSA had also considered launching a replacement for the Talbot Samba based on the platform of the Citroën AX, which was still under development, but such was the success of the Peugeot 205 in the supermini sector that PSA felt there was little need for a third supermini in its portfolio. It became clear however, that there was no long term future for the Talbot brand in 1986 when PSA sold the Whitley research and development centre to Jaguar, signalling the end of any more British developed models. Production of the Horizon continued in Spain and Finland until 1987, marking the end of the Talbot name on passenger cars (the Samba had been discontinued in May 1986), although the Talbot Express panel van continued in production until 1994, after which the entire Talbot marque was axed.

Ұлыбританиядағы талботтар

Talbot Express фургоны (оның толықтай сәйкес Fiat Ducato көлігімен бірге) автокөліктерді және кемперлерді қайта жабдықтау үшін танымал негізгі көлік болды. How Many Left? веб-сайтының мәліметтері бойынша, 2016 жылы британдық жүргізушілерді және көлік құралдарын лицензиялау агенттігінде 40 Alpine/Solara моделі, 20 Horizons, 10 Sambas және тек бір Tagora тіркелген, ал 5000-нан астам Talbot Express фургоны тіркелген, олардың көп бөлігі автокөліктер болып табылады.

Қайта тірілу

2008 жылы PSA компаниясы Renault Dacia Logan істегендей, арзан бағалы автомобильдерді көздеп, Talbot брегін қайтадан нарыққа енгізуді қарастырды. Бұл Қытайда шығарылған модельдер болуы мүмкін, мысалы, Citroën Elysée және Peugeot 206-ның Talbot нұсқалары, бірақ 2012 жылға дейін қайта жаңғыртылған жоқ, себебі PSA екінші буын Citroën C Elysée және Peugeot 301 үлгілерін ұсынды. Қызығы, 2021 жылы Groupe PSA мен Fiat Chrysler Automobiles бірігіп Stellantis құрамына енгенде, Talbot брегі Chrysler Europe таратылғанына 40 жылдан астам уақыт өткен соң, тағы да Chrysler брегімен бірге болды.

Формула бірінші

Талбот Формула-1 жарысында екі рет қысқа мерзімге қатысты. 4,5 литрлік, алты цилиндрлі Talbot Lago T26 соғыстан кейін F1 жарыстарына қабілетті болды, және көптеген мысалдар, заводтық және жеке, F1 әлем чемпионатының алғашқы екі жылында, 1950 және 1951 жылдары көрінді. Талбот автомобильдері 1950 жылғы Ұлыбритания Гран-приісінде, бірінші әлем чемпионатында төртінші және бесінші орындарды иеленді, оларды тиісінше Ив Жирауд Кабанту және Луи Розье басқарды. 1952 жылғы екі литрлік F2 регламентіне көшу Талботтың F1 өндіруші ретіндегі қатысуын тоқтатты. 1981 және 1982 жылдары Ligier командасымен серіктестік құрып, Matra байланысын пайдаланып, оларға Matra қозғалтқышын алу арқылы Формула-1-ге қысқа қайта оралды, нәтижесінде екі маусымда да ресми конструктордың атауы Talbot Ligier болып өзгерді. Talbot Ligier командасы орташа жетістіктерге қол жеткізді, Жак Лаффит 1981 жылғы чемпионатта екі жеңіспен төртінші орын алды.

Әлемдік ралли чемпионаты

Talbot зауыт командасы 1979 жылы Peugeot Chrysler Europe компаниясын сатып алып, Talbot атауын қайта жаңғыртқаннан кейін құрылды. Команданың сериядағы тұңғыш маусымында Тони Понд Talbot Sunbeam Lotus көлігімен 1979 жылғы Сан-Ремо раллиінде төртінші орынға ие болды. 1980 жылғы маусымда үлкен табысқа қол жеткізілді; Гай Фрекелин Talbot командасына алғашқы құрметті орынды сыйлады, ол 1980 жылғы Португалия раллиінде үшінші орынды алды, ал кейін Анри Тойвонен RAC раллиінде жеңіске жетіп, әлем раллиіндегі ең жас жеңімпаз атанды. Бұл ралли Talbot үшін үлкен жетістік болды, команда үшінші және төртінші орындарды иеленді, оларды тиісінше Фрекелин мен Рассел Брукс басқарды. Бұл RAC раллиінде екі дөңгелекті көлік жеңген соңғы жағдай болды. Өндірушілер арасындағы әлем чемпионаттарында Talbot алтыншы орынды иеленді. 1981 жылғы маусымда Talbot Фрекелин және Тойвоненмен жұмысын жалғастырды. Команданың жалғыз жеңісі Фрекелин басқарған Аргентина раллиінде болды, бірақ тұрақты құрметті орындар мен ұпай жинау Talbot командасына өндірушілер титулын жеңіп алуға көмектесті. Фрекелин жүргізушілер титулын Фордтан келген Ари Ватаненге шамалы айырмамен жеңіліп қалды. 1982 жылғы маусымда төрт дөңгелекті Audi Quattro серияда үстемдік құрды, ал B тобының ережелері күтілуде болғандықтан Talbot WRC-ден шықты. Алайда, Talbot атауы чемпионатта сақталды, өйткені Жан Тодт 1981 жылы Peugeot Talbot Sport құрамын құрды. Бұл Peugeot зауыт командасы 1984 жылы тұңғыш рет жарысқа қатысып, 1985 және 1986 жылдары жүргізушілер мен өндірушілер титулдарын жеңіп алды.

Әлемдік спорттық автомобильдер чемпионаты

Talbot бренді соңғы рет автоспортта Жан Тодт құрған Peugeot Talbot Sport спорттық командасының құрамында пайда болды, бұл команда 1990–1992 жылдар аралығында Әлемдік спорттық автомобильдер чемпионатында және 1993 жылғы Ле-Манның 24 сағатында бақ сынасты. Француз командасы 1992 жылғы маусымда Әлемдік спорттық автомобильдер чемпионатында, сондай-ақ 1992 және 1993 жылдары Ле-Манның 24 сағатында жүргізушілер мен командалар есебінде жеңіске жетті.

Демеушілік

Талбот 1981-1983 жылдары «Ковентри Сити» футбол клубының бас демеушісі болды, ал бір кезде клуб төрағасы Джимми Хилл клубтың атын «Ковентри Талбот» деп өзгертуді жоспарлаған. Бірақ бұл жоспарлар Футбол лигасы тарапынан қабылданбады және 1983 жылдың жазында Талбот клубпен ынтымақтастығын тоқтатты.