Кіріспе

Американдық комикстердің бірі – «The Gumps» комиксі орта тапқа жататын отбасы туралы. Оны 1917 жылы Сидни Смит құрастырды, және ол 1917 жылдың 12 ақпанынан бастап 1959 жылдың 17 қазанына дейін 42 жыл бойы газеттерде жарияланды. 1937 жылы шыққан «Life» журналында айтылғандай, «The Gumps» комиксінің идеясы Сидни Смит ағасы арқылы танысқан Энди Уит атты нағыз адамнан шабыттанды. "Қырқ жеті жыл бұрын [яғни 1890 жылы] Миссисипи штатының Сент-Луис шығанағында дүниеге келген Энди Уит, тіс жұлудан кейін жұққан инфекция салдарынан ерекше сыртқы келбетке ие болды, соның нәтижесінде оның төменгі жақ сүйегін алып тастау қажет болды. Иллинойс штатының Блумингдейл қаласынан келген, Сидни Смиттың ағасы және тіс дәрігері доктор Томас Смит арқылы Уит суретшімен танысты, ол оны комикстік кейіпкерге өте лайықты деп тапты. Кейіннен Уит заңды түрде өзінің тегін «Гамп» деп өзгертіп алды. Оның әйелі Мина, екі баласы – Честер мен Голиат, қазір Сан-Францискода тұрады, сондай-ақ Джорджияда тұратын Бим атасы бар. Гамптың үйі Аризона штатының Тусон қаласында орналасқан, бірақ оның Миссисипидегі туған жеріне жақын шаруа қожалығы да бар."

Кейіпкерлер мен оқиға

Гамптар толығымен қарапайым отбасы еді: иесіз, мақтансаң, әңгімешіл Энди Гамп (Эндрюдің қысқартылған түрі), оны әйелі Мин (Минерваның қысқартылған түрі) басып тастайды; олардың ұлдары Честер және сәби Голиат (сонымен қатар колледжде аты аталмаған қызы және Әскери-теңіз күштерінде аты аталмаған ұлы); бай Бим атасы; және олардың жалықтыратын қызметшісі Тильда. Оларда Үміт есімді мысық және Бак есімді иті болған. Бұл идеяны «Чикаго Трибьюн» газетінің редакторы және баспагері Джозеф Паттерсон ойлап тапты, ол «Кішкентай жетім Энни» және басқа да ұзаққа созылған комикстердің бастапқы тарихында маңызды рөл атқарды. Паттерсон көпшілікті «гамптар» деп атады және қарапайым адамдардың күнделікті өмірі мен олардың әдеттегі іс-әрекеттері туралы комикс орташа американдық газет оқырманына ұнайды деп ойлады. Ол Смитті комикс жазуға және салуға жалдады, ал кейіпкерлерге жан бітірген Смит болды. Смит тұрақты кейіпкерді өлтірген алғашқы карикатурист болды: оның 1929 жылғы мамырдағы Мэри Голдтың өлімі туралы сюжеті ұлттық сенсация тудырды. Жексенбілік бетке сонымен қатар жарыс барысында бірнеше қосымша комикстер де енді: Old Doc Yak (7 желтоқсан 1930 – 25 ақпан 1934), Cousin Juniper (2 қаңтар 1944 – 1955) және Grandpa Noah (1955).

Дебют

"Гамптар" ерекше жағдайда дебют жасады. Картинист Сидни Смит бұрын "Ескі Док Як" атты, сөйлейтін жануарлар туралы қысқа ғана мерзімге жарық көрген комикс жазған болатын. Соңғы "Ескі Док Як" комиксінде Як және оның отбасы үйден көшіп келе жатқанда, үйге кім көшіп келерін ойлап толғанған. 1917 жылдың 8 ақпанында, бейсенбі күні, соңғы кадрда бос үй ғана бейнеленді. 1917 жылдың 12 ақпанында, дүйсенбі күні, "Гамптар" бұрын "Ескі Док Як" тұрған үйге көшіп келді. ("Ескі Док Як" 1930 жылдан 1934 жылға дейін "The Gumps" Sunday бетінің үстіне қосымша комикс ретінде қайта пайда болды.) "Гамптар" синдикацияның дамуында маңызды рөл атқарды. Роберт Р. МакКормик пен Паттерсон, 1914 жылдан бері "Чикаго Трибюнды" жариялап келген, Нью-Йоркте таблоидты іске қосуды жоспарлаған. Комикс тарихшысы Колтон Во былай түсіндірді: "Осылайша, 1919 жылдың 16 маусымында "Иллюстрацияланған күнделікті жаңалықтар" пайда болды, бірақ атауы тым ағылшын тілінде болғандықтан, ол тез арада "Дейли Ньюс" деп өзгертілді. Бұл суреттермен толы газет болды және жаңа комикстер өнері үшін өте қолайлы орта еді. Бірінші нөмірде тек "Гамптар" комиксі жарияланды. Осы танымал комикстің бірден үлкен сұранысқа ие болуы ұлттық синдикацияның пайда болуына тікелей себеп болды. Орталық және басқа да аймақтардағы газеттер "The Gamps" комиксін де жариялаған "Чикаго Трибюнға" жаңа комиксті пайдалануға рұқсат беру туралы өтініштер жіберді. Соның нәтижесінде екі газеттің басшылары бірлесіп "Чикаго Трибюн Нью-Йорк Ньюс Синдикатын" құрды, ол көп ұзамай "Tribune News" материалдарын елдің түкпір-түкпіріне таратты."

Фильмдер

"Гамптар" үздіксіздік сақталатын алғашқы комикстердің бірі болғандықтан, өте танымал болды, газет оқырмандары оқиғаның күрделі жайын үлкен қызығушылықпен қадағалап отырды. 1919 жылға қарай, бұл танымалдылық фильмге бейімдеуге деген қызығушылықты тудырды, ал 1920–1921 жылдары Смит жазған сценарий бойынша анимация режиссері Уоллес А. Карлсон Paramount арқылы тарату үшін 50-ден астам анимациялық қысқа фильмдер жасады және режиссерлік етті, кейбіреулерінің ұзақтығы екі минуттан да аз болды. 1923 және 1928 жылдар аралығында Universal Pictures кем дегенде төрт ондаған "Гамптар" екі роликті комедиясын шығарды, онда Джо Мерфи (1877–1961), алғашқы Keystone Cops-тың бірі Энди Гамп рөлін, Фэй Тинчер Мин рөлін, ал Джек Морган Честер рөлін сомдады. Бұл қысқа фильмдердің көпшілігін кейіннен Элвис Пресли фильмдерінің жетекші режиссері атанған Норман Таурог режиссерлік еткен. Комиксте Сидни Смит 1922 жылы Эндиді Конгресске, 1924 жылы Президенттікке және дерлік барлық келесі сайлауларға кандидат ретінде ұсынды, бұл комикстер мен мультфильмдердегі кейіпкерлердің кеңсеге түсуінің алғашқы мысалдарының бірі болды. 1924 жылы Смит өзінің кейіпкерлерін "Энди Гамп: Оның өмір тарихы" атты романға енгізіп, оны Чикагода Reilly & Lee баспасы жариялады. 1929 жылы Смит Мэри Голдты өлтірген кезде ол комикстегі алғашқы маңызды кейіпкер болды, және Чикаго Трибьюн таңғалып қалған оқырмандардан келіп түсетін телефон қоңыраулары мен хаттарды қабылдау үшін қосымша қызметкерлерді жұмысқа алуға мәжбүр болды. Комикстер және оның тауарлары (ойыншықтар, ойындар, танымал ән, ойын карталары, тағамдар) Смитті бай адамға айналдырды. 1935 жылы жылына 150 мың долларлық келісімшартқа қол қойғаннан кейін үйіне қайтып бара жатқанда, ол өзінің жаңа Rolls Royce көлігін құлатып, қаза тапты. Паттерсон Смитты спорт карикатурашысы Гас Эдсонмен ауыстырды. 1940-шы жылдардың соңы мен 1950-ші жылдардың басында актер Мартин Ландау карикатурист болған кезде, ол "Гамптар" комиксінде Эдсонның ассистенты болып жұмыс істеді, соңында Эдсон үшін жексенбілік комикстерді суреттеді.