Уильям Вудхейв: Өмір сақтайтын қайықтың авторы туралы аңыз
William Wouldhave
Уильям Вудхейв (1751-1821) – қауіпсіздік кемесінің авторы ретінде Лионель Лукинмен бәсекелесіп, адамзатқа сыйлық болған өмір сақтайтын кемені ойлап тапқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уильям Уилхав (1751–1821) – Лайонель Лукинмен тірілту қайығын кімнің ойлап тапқаны үшін бәсекелес. Оның қабір тасында (Лукиннен он үш жыл бұрын орнатылған) былай жазылған:
William Wouldhave (1751–1821) is a rival of Lionel Lukin for recognition as inventor of the lifeboat. His tombstone (erected thirteen years before Lukin’s) describes him as:
«Адамзатқа зор сыйлық болған, тірілту қайығының ойлап тапқан».
‘Inventor of that invaluable blessing to mankind the Lifeboat’.
Жеке өмірбаяны
Уильям Уилхав 1751 жылы Нортумберленд графтығының Норт-Шилдс қаласында, Лиддл-стритте дүниеге келді және Тайнемут приходындағы Христос шіркеуінде крещениеден өтті. Ол үй бояушының шәкірті болғаннан кейін Оңтүстік Шилдс қаласына көшіп, шіркеудің кеңсе қызметкері болды. 1775 жылдың 1 наурызында Саут-Шилдс қаласындағы Сент-Хильда шіркеуінде Ханна Кроуға үйленді. Оның қайтысынан кейін ескерткіш орнатылды және ол тас әлі де (2010 жылғы мәлімет бойынша) Оңтүстік Шилдс қаласындағы Сент-Хильда шіркеуінің бұрынғы зиратында сақталып тұр.
William Wouldhave was born in Liddle Street, North Shields, Northumberland in 1751 and baptised in Christ Church then in the parish of Tynemouth. He was apprenticed as a house painter before moving to become parish clerk in South Shields. Wouldhave married with Hannah Crow on 1 March 1775 at the parish church of St Hilda, South Shields. After his death a memorial was erected and that stone still exists (2010) in the former graveyard of St Hilda’s Church, South Shields.
Құтқару қайығының өнертабысы
Ол өзінің өнертабысын 1789 жылға дейін, Лукиннің өзгертілген коблесі доктор Шарпқа ұсынылғаннан кейін үш жыл өткенге дейін іс жүзінде қолдана алмады. Осы жылы, кеме апатынан адамдарды құтқаруға арналған құрал жасаған өнертапқышты марапаттау мақсатында бәйге жарияланды. Бұл трагикалық оқиғадан кейін болды: "Авантюра" атты Ньюкасл кемесі Тайн өзенінің сағасына жақын жерде қарап отырғанда құлап кетті. Жағалаудан апатқа ұшыраған кемені анық көруге болатын, бірақ кемедегі жолаушылар мен экипажтың қалай темірден түсіп теңізге құлап жатқанын көріп, оларды құтқаруға көмектесуге шама келмеді.
He did not succeed with the practical application of his invention until 1789, three years after Lukin’s converted coble was presented to Dr Sharpe. In this year a competition was launched to reward any inventor who could provide a craft for the purpose of saving lives from a shipwreck. This following the tragic fate of the doomed Newcastle ship, the Adventure, that had gone aground near the coast at the mouth of the Tyne. From the shore, although the shipwreck clearly visible, little could be done to save the passengers and crew who were seen to be dropping from the rigging into the sea.
Басқа талаптар
Уилхавтың қайығы мыстан жасалуы тиіс еді, пробканы пайдалану арқылы суға қалуға бейімделген және аударылуы мүмкін емес еді. Толық мақұлдау алмағанмен, Уилхав өз еңбегі үшін бір гинея алды. Генри Грейтхед те бір ұсыныс жасады, ол "қасапшы табағына" ұқсас деп танылды, себебі ол тіктөртбұрышты болды және АҚШ әскер тасымалдаушысының көшірмесі еді, Солтүстік-Шығыс жағалауының қысқа толқындары үшін мүлдем қолайсыз болды. Дегенмен, ол комитет, әсіресе Николас Фейрлс жобалаған қайықты салуға жұмысқа алынды.
Wouldhave's boat was to be built of copper, made buoyant by the use of cork, and incapable of being capsized. Although it did not meet with full approval, Wouldhave was awarded one guinea for his trouble. Henry Greathead also made a submission, which was deemed to resemble a "butcher's tray", in that it was oblong and was a copy of a U. S. troop carrier, totally unsatisfactory for the short breaking seas of the North East Coast, he was however employed to build a boat designed by the committee, principally by Nicholas Fairles.
Басқа өнертапқыштар
Уилхавтың құтқару қайығын өнертабыс еткені туралы талаптарын оның кедейлігі мен қатыгез тілі шектеді. Теңіз архитектурасын білетін математик Хайлс мырза Уилхавтың өнертабысқа деген құқығын қолдады және қисық келінің қате екеніне сенді. 1807 жылғы 16 ақпандағы "The Monthly Magazine" журналының редакторына жазған хатында Хайлс, 1802 жылы Грейтхедтің парламентте мойындалуымен бірге, Уилхавтың өнертабысқа құқығын жариялағанын және Грейтхедті оны жоққа шығаруға шақырғанын айтты. Ол газеттерге жазған бірнеше хаттардан басқа ештеңе істемеді, ал редакторлар Грейтхедті құтқару қайығын өнертабыс еткен адам ретінде жұртшылыққа ұсынуын жалғастырды. 1806 жылы Хайлс "Құтқару қайығының өнертабысы туралы сауал" атты кітапша жариялады. Сол жылдың шілде айында "Gentleman's Magazine" журналында Лукиннің өнертабысы туралы хат жарияланды.
Wouldhave's claims to have invented the lifeboat were hampered by his poverty and violent language. Mr. Hailes, a mathematician familiar with marine architecture, supported Wouldhave's claim to the invention, and believed that the curved keel was an error. In a letter to the editor of The Monthly Magazine dated Feb.16,1807, Hailes says that around the time of Greathead's recognition in parliament in 1802, he had asserted Wouldhave's right to the invention, and invited Greathead to prove otherwise. He had not done so, apart from some letters to newspapers, and editors continued to present Greathead to the public as the inventor of the lifeboat. In 1806 Hailes published a pamphlet titled "An enquiry concerning the invention of the lifeboat". In July of that year a letter was published in the Gentlemans Magazine claiming the invention for Lukin.