Кіріспе

Джордж Уильям Литтл Гарретт (4 шілде 1852 – 26 ақпан 1902) – британдық дін қызметкері және суасты қайықтарын жобалауды дамытқан өнертапқыш.

Ерте өмір

Ол Англияның Ланкашир графтығындағы Манчестер қаласының Мосс-Сайд ауданында, ирландта туған Англия шіркеуінің пасторының ұлы ретінде өсті. Ол Флитвуд қаласының жанындағы Россалл мектебінде, содан кейін Манчестер грамматикалық мектебінде оқыды. Оуэнс колледжінде (де Манчестерде) химия және жалпы ғылымдарды оқығаннан кейін Дублин қаласындағы Тринити колледжіне түсті. Манчестер механика институтында оқытушының көмекшісі болып тағайындалды, кейін бакалавр дәрежесін алды. 1873 жылы Кембридж теологиялық емтиханын сәтті тапсырып, әкесінің приходында пасторлық қызмет атқарды.

Өнертабыстар

Ол 1877 жылы Сене өзенінде француз үкіметінің алдында суға түсу костюмін ойлап тапты. Сол кезде су асты қайықтары ретінде белгілі болған, олардың әскери қолданысқа пайдалы болу мүмкіндігі оны Гаррет су асты кемелері навигациясы және пневмофоры компаниясын құруға және Манчестер кәсіпкерлерінен 10 000 фунт стерлинг жинауға итермеледі. (Пневмофор – ауадан көмірқышқыл газын шығаруға арналған құрылғы). 1878 жылы ол 4,5 тонна салмақты, 4 метрлік қолмен айналдырылатын су асты қайық жасады және оны "Резургам" деп атады. Одан кейін 1879 жылы екінші (және одан да белгілі) "Резургам" пайда болды. Оның ұзындығы 14 метр, бетінде 30 тонна, су астында 38 тонна салмақ көтерді және бумен жұмыс істеді – суға батқанға дейін қазандық пен мұржасы жабылды. "Резургам" Мерсисайд штатының Биркенхед қаласындағы Cochran and Co компаниясымен салынды.

Ол өте практикалық болмады – қатты қыздырылған суға толы қазандық су асты қайықтың ішіндегі жағдайды тым ыстық етті, сондай-ақ көптеген алғашқы су асты қайықтарды ойлап тапқандар сияқты, ол бойлық тұрақтылық мәселесін шеше алмады. Дегенмен, 1880 жылы Риль маңында Портсмутқа Корольдік теңіз күштері үшін сынақтарға сүйретіп алып бара жатқанда су асты қайық жоғалып кеткенімен, ол швед өнеркәсіпшісі Торстен Норденфелтке жеткілікті әсер етіп, оны қаржыландыруға көндірді. Олар Грекия үшін және Түркия үшін екі су асты қайық салды – Гаррет осы су асты қайықтарда сынақтар жүргізу үшін Осман империясының әскери-теңіз флотының командирі болып тағайындалды. Олардың барлығы тұрақсыздық мәселелерінен зардап шекті. Ресей үшін тағы бір су асты қайық салынды, бірақ Ютландияға бара жатқанда суға батып, ресейліктер оны төлеуден бас тартты.

Соңғы жылдар

Осыдан кейін Норденфелт пен Гарретт жолдары айырылды. Гарретт АҚШ-қа эмиграциялап, Флоридадағы сәтсіз фермада бар ақшасын жоғалтты. Кейін ол АҚШ Армиясының инженерлік корпусына қабылданып, капрал шеніне дейін көтерілді. Ол АҚШ азаматы болды және 1902 жылы Нью-Йорк қаласында 49 жасында қайтыс болды.