Кіріспе

Христиан діни қайраткері Ричард Дуэйн Уоррен (28 қаңтар 1954 жылы туған) – американдық баптист евангелистік христиан пасторы және автор. Ол Калифорния штатының Лейк Форест қаласындағы евангелистік баптисттік мега-шіркеуі Saddleback Church-тің негізін қалаушы. 2022 жылдан бері ол "Қорытынды тапсырма" миссиялық коалициясының директоры.

Ерте өмір және білім

Уоррен Калифорния штатының Сан-Хосе қаласында Джимми мен Дот Уорреннің ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі баптист пасторы, анасы мектеп кітапханашысы болған. Ол Калифорния штатының Укиа қаласында өсті және 1972 жылы Укиа орта мектебін бітірді, онда мектеп кампусында алғашқы христиан клубын құрды. Калифорниядағы Риверсайдтегі Калифорния баптистік университетінде білім алып, бакалавр дәрежесін алды, содан кейін Техас штатының Форт-Уорт қаласындағы Оңтүстік баптистік теологиялық семинарияда оқып, 1979 жылы діни магистр дәрежесін алды. Сонымен қатар, ол Калифорния штатының Пасадена қаласындағы Фуллер теологиялық семинариясында оқып, дін магистрі дәрежесін алды. Уоррен кейін Крисвеллмен қолымен сәлемдесу үшін күтті, ол Уорренге назар аударды: «Мен сені қолға алып, сен үшін дұға етуге шақырылғандаймын!» 1980 жылдың қаңтар айында Уоррен әйелімен бірге Калифорния штатының Оранж округіндегі Сэддлбек Вэллидегі пәтерінде жеті адамнан тұратын Киелі кітапты зерттеу тобын құрды. 1980 жылдың сәуір айында Уоррен Лагуна Хиллс орта мектебінің театрында 200 адам қатысқан Саддлбек шіркеуінің алғашқы жалпыға арналған қызметін Пасха күні өткізді. Уорреннің шіркеуді дамыту әдістері тез өсуге алып келді, шіркеу өзінің 35 жылдық тарихында 80-ге жуық әртүрлі ғимараттарды пайдаланды. Қауымның апта сайынғы келушілер саны шамамен 20 000 адамды құрайды. 2005 жылы баптистердің дүниежүзілік одағының жүз жылдық съезінде ол Оңтүстік баптистердің одақтан шығуы қате екенін, себебі теологиялық айырмашылықтар басқа шіркеулермен қарым-қатынасқа кедергі жасамауы керек екенін айтты. Уоррен ұлттық және халықаралық форумдарда сөйлеуге шақырылды, соның ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымы, Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форум, Африка одағы, Сыртқы қатынастар кеңесі, Гарвард Кеннеди мектебі, TED және Time Global Health Summit. 2005 жылдан бері Сыртқы қатынастар кеңесінің (CFR) мүшесі. 2008 жылдың тамызында Уоррен президенттікке қатысты азаматтық форумды ұйымдастырып, ұлттық назарын аударды, онда сенаторлар Джон Маккейн мен Барак Обама Саддлбек шіркеуінде болды. Форумда Маккейн мен Обаманың республикалық және демократиялық партиялардың президенттікке үміткерлері ретінде алғаш рет бірге көрініс тапқандары және ұлттық теледидардан тікелей эфирде көрсетілді. 2008 жылдың желтоқсан айында президент сайланған Обама Уорренді өзінің инаугурация рәсімінде шақыруды оқуға таңдады. Бұл шешім абортты жақтаушылар мен ЛГБТ+ қоғамдық қозғалысының өкілдерін ашуға мәжбүр етті және Обама мен Уорренге сын тудырды. Обама өзінің Уорренды таңдағанын қорғап, министрдің аборт және бір жынысты некеге қатысты ұстанымдарымен келіспесе де, осындай қиын әлеуметтік мәселелер бойынша диалогқа мүмкіндік болуі керек екенін айтты. Уорреннің Мартин Лютер Кинг кішінің еске алу рәсімінде негізгі спикер болады деген хабарламадан кейін даулар күшейді. 2009 жылдың 19 қаңтарында, салтанатты түрде ашылу алдындағы күні, жыл сайынғы еске алу рәсімі өтті. Ол келесі күні Обаманың инаугурациясында дұға оқыды, ол оң хабарламасы үшін мақталды. 2009 жылдың қаңтар айында Уоррен мен Reader's Digest Association серіктестікте Purpose Driven Connection атты мультимедиалық өнімдер жинағының бір бөлігі ретінде сатылатын тоқсандық журналды іске қосты. 2009 жылдың қарашасында серіктестер журнал жеткілікті төлем жасайтын мүшелерді тартпағанын және осы айда төртінші саны жарықтанғаннан кейін тоқтатылатынын мәлімдеді. 2010 жылы Уоррен Руанда президенті Пол Кагаменің инаугурация рәсімінде дұға оқыды. Осы күннен бастап ол президенттің кеңесшілер тобының мүшесі болды. 2021 жылдың маусым айында Уоррен Сэддлбек шіркеуіндегі аға пастор лауазымынан зейнеткерлікке шығатынын, бірақ оның орнын алмастырушы тағайындалғанға дейін қалатынын мәлімдеді. 2022 жылдың қаңтарында ол миссиялық коалиция – «Істі аяқтау» ұйымының директоры болды. 2022 жылдың тамызында Уоррен бас пастор лауазымынан қалып, шіркеуді құрған пастор рөлін сақтады. 2023 жылдың мамырында Уоррен Сперджон колледжінің бірінші құрметті канцлері болып тағайындалды. Келесі айда, жыл сайынғы Оңтүстік баптистер конвенциясында, Сэддлбек шіркеуі әйел пасторды жұмысқа алғаны үшін конвенциядан шығарылғаннан кейін, ол әйелдердің діни қызметке тағайындалуын қолдады.

Мақсатқа сай әрекет ету

Уоррен бір күні "Мақсатқа бағытталған" қызмет философиясы болып табылатын материалды Саддлбектің алғашқы күндері оған телефон шалған немесе хат жазған жеке пасторларға үйретті. Уоррен Фуллер теологиялық семинариясына қатысты Евангелизм және шіркеу өсуі институтында оқыту арқылы материалды үйрету тәжірибесін алды. 1995 жылы Зондерван Уорреннің "Мақсатпен басқарылатын шіркеу" атты бестселлер кітабын жариялады, онда ол Saddleback шіркеуін құрғанда алған көптеген сабақтарын жинақтады және жылдар бойы басқа пасторларды оқыту барысында жетілдірді. Кітапта "Саддлбек тарихымен" бөліскеннен кейін, шіркеуді бес мақсатқа (ғибадат, қарым-қатынас, шәкірттік, қызмет және уағыз тарату) негіздеудің қажеттілігі айтылады, бұл Уоррен "көрерменнен ядроға" дейінгі шіркеу өсу әдісі деп атады. Ол шіркеулерді өздерінің қауымдастықтарына жетуге, көпшілікті тартуға, қатысушыларды мүшелерге айналдыруға, осы мүшелерді жетілдіруге, оларды қызметкерлерге айналдыруға және миссияға жіберуге шақырды. 2004 жылы Уоррен өткізген семинарлар мен конференцияларға әртүрлі конфессиялардың 10 000-нан астам шіркеулері қатысты.

P.E.A.C.E. жоспары

2003 жылы Сэдлбек шіркеуі, Кей және Рик Уоррен шіркеулерге арналған гуманитарлық даму жоспары – P.E.A.C.E. жоспарын құрды.

Тану

2004 жылы Уоррен Time журналының "2004 жылғы ең маңызды көшбасшылардың" бірі деп танылды. 2005 жылдың сәуірінде Time журналы Уорренды "Әлемдегі ең ықпалды 100 адамның" бірі деп жариялады. 2005 жылдың қазан айында Уоррен U.S. News & World Report басылымының "Американың ең үздік 25 көшбасшысының" қатарына енді. 2006 жылы Newsweek журналы Уорренды "Американы дамытуға үлес қосып жатқан 15 адамның" бірі деп атады. 2006 жылы "Мақсатты өмір" кітабы 30 миллионнан астам данада сатылып, Уорренды New York Times бестселлер авторы етті.

Жеке өмір

Уоррен 1975 жылдың 21 маусымынан бері Кей Уорренмен үйленген. Олардың үш ересек баласы және төрт немересі бар. Ол Билли Грэмді, Питер Друкерді және өз әкесін өзінің ұстаздарының қатарында санайды. 2006 жылы "Мақсатқа бағытталған өмір" кітабының сәттілігінен кейін, ол табысының 90% үш қайырымдылық қорға беріп, шіркеуден жалақы алуын тоқтатқанын, "ондықтан бір бөлігін кері беруге" шешім қабылдағанын мәлімдеді. Уорреннің кіші ұлы Мэтью 2013 жылдың 6 сәуірінде бала кезінен бері 10 жыл бойы психикалық аурумен күрескеннен кейін өзіне қол жұмсады. Оның сөзіне қарағанда, осы оқиғадан кейін 10 мыңнан астам адам шіркеудегі өздерінің қиындықтары туралы оған хат жазды. 2014 жылдың наурыз айында Уоррен психикалық денсаулық және шіркеу тақырыбындағы жиынға қатысып, психикалық аурумен күресіп жатқан адамдарға көмектесудегі Saddleback шіркеуінің рөлін түсіндіру мақсатында жаңа бағдарлама бастады.

Саяси және әлеуметтік көзқарастар

Уорреннің АҚШ евангелистері үшін маңызды саяси мәселелерге қатысты пікірі және әлеуметтік мәселелерге деген қамқорлығы оны "евангелистік көшбасшылардың жаңа буынының" бірі деп сипаттауға әкелді. Уоррен бұл кейбір бұқаралық ақпарат құралдарында айтылғандай, дәстүрлі евангелистік мәселелерге қатысты ұстанымның өзгеруінің белгісі екенін қатаң түрде жоққа шығарады. Уоррен атеист Сэм Харриспен сұхбаттасып, эволюцияға қарсы шығып, креационизмді қолдады. Сондай-ақ, ол діннің қоғамға пайдалы екендігі туралы сұраққа жауап бергенде, Мао Цзэдун, Иосиф Сталин және Пол Пот сияқты қатыгез диктаторлардың атеист болғанын айтты. 2005 жылы Терри Шиаво ісі кезінде Ларри Кинг Live-ке берген сұхбатында Уоррен, үнемі вегетативтік күйде жатқан Шиавоға тамақтандыруды тоқтатудың "өлу құқығы мәселесі емес" екенін мәлімдеді. Ол тамақтандыру түтігін алып тастау туралы шешімге қатысты алаңдаушылығын былай түсіндірді: "Егер біз: "Егер сіз ақыл-ойы жетілмеген немесе физикалық немесе эмоционалды мүгедек болсаңыз, онда сіз өмір сүруге құқығыңыз жоқ" деп айта бастасақ, енді сізді тамақтандырудан бас тартамыз. Меніңше, бұл нацизмге лайық зұлымдық". Хардболда Крис Мэтьюспен Майкл Шиавоның неліктен әйеліне тамақтандыру түтігін алып тастағысы келгені туралы қайта-қайта сұрағаннан кейін, Уоррен: "Мен білмеймін. Білмеймін. Мыңдаған себеп болуы мүмкін. Егер ол осы күйден шығып, айтқысы келмейтін бірдеңе айтса ше?" 2008 жылғы АҚШ-тағы жалпы сайлауға екі апта қалғанда Уоррен өзінің қауымына Калифорнияның 8-жобасын қолдаған мәлімдеме жасады, ол Калифорния Конституциясына бір жынысты жұптардың некеге тұру құқығын жою үшін түзету енгізеді, бұл оның шіркеуінің ресми ұстанымымен сәйкес келеді. Бұл шара қабылданғаннан кейін, Уорреннің шіркеуі мен басқа да шіркеулер наразылық білдірушілердің нысанасына айналды. 2008 жылдың желтоқсанының басында Beliefnet-ке берген сұхбатында Уоррен бір жынысты некелерді бауырлас некелермен, көп әйелді некелермен және ересектер мен кәмелетке толмағандар арасындағы некелермен теңестіргенімен дау тудырды. Кейін ол видео хабарламасында гомосексуалистік қатынастарды инцест немесе педофилиямен теңемейтінін, бірақ некеге қайта анықтама беруге қарсы екенін түсіндірді. 2012 жылы желтоқсанда Челси Клинтон одан бір жынысты некеге қатысты көзқарасы туралы сұрағанда, ол АҚШ-та заңды бола алатынын мойындағанын айтты, бірақ Киелі кітапқа деген сенімінің негізінде оны "мақұлдамай" және "дұрыс" екеніне сенбейтінін қосты. Ол "ерлі-зайыптылар" сөзін бір жынысты серіктестіктерді сипаттау үшін қолдану сөздің "қайта анықталуын" білдіреді, бұл сөз басым мәдениетке (діндар немесе гетеросексуалдарға) тиесілі екенін білдірді, өйткені бұл сөз "ұзақ уақыт бойы" қолданылып келді. 2012 жылдың желтоқсан айында берген сұхбатында Уоррен діни еркіндік алдағы онжылдықтың азаматтық құқықтар мәселесі болатынын ашық айтты. Ол Обаманың діни еркіндікке қатысты іс-әрекетін ашық айыптап, Обаманың дінге "мүлдем қарсы" екенін айтты. 2014 жылдың мамыр айында The Washington Post газетінде жарияланған мақалада Уоррен АҚШ Жоғарғы Сотының алдындағы Бёрвеллге қарсы Хобби Лобби Сторз, Инк. ісі бойынша Хобби Лоббидің иелері Дэвид және Барбара Гринді қолдағанын білдірді. Бұл іс компанияның Пациенттерді қорғау және қолжетімді медициналық көмек туралы заңның кейбір бөліктеріне діни негізде босату туралы өтінішіне негізделген, бұл компаниялар қызметкерлеріне медициналық сақтандыруды қамтамасыз етуді талап етеді. Уоррен былай деп жазды: "Әкімшілік әркімнің тек патшаға тиістісін ғана емес, Құдайға тиістісін де беруін қалайды. Егер ол жеңіске жетсе, АҚШ-тың негізі қаланған алғашқы мақсаты қатты зақымданады".

Шіркеудің өсу стратегиясы

2006 жылы Wall Street Journal газетінің авторы Сюзанна Саталина қауымдардың өсу стратегиялары туралы даулар салдарынан бөлініп кеткен және өзгерістерге қарсы күрескен мүшелерін қуған қауымдардың мысалдарын келтірді. Ол былай деп жазды: "Уоррен өз идеяларын қабылдаған қауымдарда жіктер туындайтынын мойындайды, бірақ ол шіркеу мүшелерін қауымнан шығаруға қарсы екенін айтады".

Некеге дәстүрлі көзқарас

2008 жылдың желтоқсан айында Уорреннің қаңтар айында президент Барак Обаманың инаугурациясында дұға оқуға тағайындалғаны жарияланғанда, БАҚ бұл шешімді сынап, Уорреннің жеккөрушілік сөздер айтқанын айыптады, себебі ол қазан айында шіркеуіне жолдаған хатында бір ер адам мен бір әйел арасындағы неке туралы Киелі кітаптағы анықтаманы өзгертуге болмайды деп мәлімдеген еді. Осыған бірнеше ай бұрын, 2008 жылдың маусымында, ол шіркеудің ЖИТС/АИДС-пен күресіп жатқан адамдарға арналған қызметі арқасында бірнеше геи адамдармен жақсы қарым-қатынас орнатқанын, бірақ оның Киелі кітапқа негізделген нанымынан бас тартпай, барлық мәселеде келісуге міндетті емес екенін айтты. Президент Обама Уорреннің қорғанында тұрып, оның геилерге қатысты көзқарастарына қарамастан, оны Саддлбекке сөйлеуге шақырғанын және осы бейбіт диалогты қамтамасыз етуді көздегенін еске салды. Екінші жағынан, кейбір евангелистік пасторлар Уорреннің бір жынысты некеге және абортқа қарсы жеткілікті күш көрсетпейтінін сынады. Ол бұл сыншыларға олардың гомосексуалистермен некеге тұру мен абортқа қарсы күреске тым көп назар аударатынын жауап берді.

Мұсылмандармен әлеуметтік жұмыс

2009 және 2012 жылдары евангелистік пасторлар оны ислам конференцияларына қатысқаны және жаһандық мәселелерді шешу үшін мұсылмандармен бірлесіп жұмыс жасауға ниеттенгені үшін де сынады. Ол бұл сынға жауап ретінде Иса Мәсіхтің баршаға дос болғаны сияқты, өзі де солай болуға тырысатынын айтты.