Кіріспе

Ирландиялық саясаткер (1925–1995)

Гордон Уилсон (25 қыркүйек 1927 – 27 маусым 1995) Ферманаф округіндегі Эннискиллен қаласында мата сатушы болған. Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстар кезінде ол халықаралық деңгейде бейбітшілік үшін күрескен белсенді ретінде танылды. 1987 жылғы 8 қарашада Уақытша ИРА орнатқан бомба Эннискиллендегі Еске алу күні шеруі кезінде жарылып, Уилсонды және оның медбике қызы Мариді жаралады. Бомбалаудан бірнеше сағат өткен соң, BBC телеарнасына берген эмоционалды сұхбатында Уилсон өліп бара жатқан қызымен болған соңғы әңгімесін, екеуінің де қирандылардың астында жатқанын айтты. Оның "Менде ешқандай қастық жоқ. Мен ешқандай ашу-ыза ұстамаймын" деген сөздері бүкіл әлемге таралып, қақтығыстар туралы ең есте қаларлық цитаталардың біріне айналды. Солтүстік Ирландиядағы ИРА шабуылдары көбінесе лоялистердің кек алуына әкелсе, Уилсонның кешірім мен келісімге шақырулары Эннискиллен рухы деп аталды. Бейбітшілік үшін күрескен Уилсон Синн Фэйн мүшелерімен көптеген кездесулер өткізді. Ол сондай-ақ Уақытша ИРА өкілдерімен бір рет кездесті. Уилсон Эннискиллендегі Еске алу күні болған бомбалаудың себептерін түсінуге тырысты. Ол сонымен қатар, лоялистік жауынгерлермен келіссөздер жүргізіп, оларды зорлық-зомбылықтан бас тартуға көндіруге ұмтылды.

Бомбалау

1987 жылы 8 қарашада Эннискилленде Ұлыбритания қарулы күштерінде қызмет еткендерді құрметтеу үшін жыл сайынғы Еске алу күні салтанаты өтті. Уақытша ИРА қаланың Оқу үйлеріне, кенотафтың артына бомба орналастырған. Ол сағат 10:43-те, салтанат басталар алдында жарылу үшін баптамаланған. Жарылыстан 11 адам қаза тауып, 64 адам жарақат алды; соңғы құрбан 13 жыл комада жатқаннан кейін көз жұмды. Жарылыс Уилсон мен оның қызы Мариді қираған үйінділердің астына көмді. Ол қимылдай алмай, оның қолын ұстап, өлім аузында жатқан қызын жұбатты, Маридің соңғы сөздері: "Әке, мен сізді қатты жақсы көремін" болды. Бес минуттан кейін құтқарушылар Уилсон мен оның қызын құлаған ғимараттың астынан шығарды. Мари есін қайта таппады және кейін ауруханада қайтыс болды. Осы шабуылға деген көзқарастың өзгеруіне Вильсонның қызының өліміне реакциясы ықпал етті. 60 жастағы мата сатушы бомба орнатқандарды ашық кешірді және олар үшін дұға ететінін айтты. Сондай-ақ, ол ешкімнің Маридің өлімі үшін кек алмауын және лоялистердің де бұлай істемеуін өтінді. 1997 жылы Еске алу күні Синн Фэйн жетекшісі Джерри Адамс бомбалауға байланысты ресми түрде кешірім сұрады.

Ирландия Сенаты

1993 жылы Уилсонды сол кездегі Ирландия Республикасының Taoiseach Альберт Рейнольдс Оирехтастың Жоғарғы палатасы – Сенат Эйренге мүшелікке ұсынды. Ол 1995 жылға дейін сенатор болып қызмет етті. Дублиндегі Уэсли колледжінде білім алған Уилсон, мызғымас христиандық сенімімен белгілі болды және Эннискиллен методистік шіркеуіне қатысты. Өмірінің көп бөлігін ол Ферманнах округіндегі Эннискиллен қаласындағы Хай-стриттегі отбасылық маталар дүкенін басқарумен өткізді.

Өлім

Вилсон 1995 жылы 67 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды, ал оның ұлы Питер жол апатында қайтыс болғаннан кейін бірнеше ай өткен соң. Оның әйелі Джоан Уилсон 2023 жылдың 31 наурызында дүние салды.

Мұра

Уилсонды бейбітшілік жолындағы жұмысында танысқан адамдар оны ең шабыттандыратын және мейірімді адамдардың бірі деп еске алады. Уилсонның жасөспірім шағында оқыған Дублиндегі Уэсли колледжі, оның қайтысынан кейін кітапханасын Гордон Уилсон атындағы кітапхана деп атады. Оның әйелі осы салтанатқа қатысты.