Кіріспе

7-дивизия – Австралия армиясының жаяу әскер дивизиясы. Ол 1940 жылдың ақпанында Екінші дүниежүзілік соғыста, Екінші Австралия Императорлық күштерінің (2-ші АИФ) құрамында қызмет ету үшін құрылды. Дивизия британдық үлгіде, әр дивизияға тоғыз жаяу әскер батальонынан құрылды және екі жаңа бригададан, ал үшінші бригаданы құрайтын 6-шы дивизияның алғашқы 12 батальонының үшеуінен тұрды. Дивизия кейде "Сайқын жетінші" деген атпен белгілі, өйткені оның жетістіктері басқа австралиялық дивизиялармен салыстырғанда лайықты бағаланбаған деп есептелді. Осы сенімнің пайда болуы 1941 жылғы Сирия және Ливан науқанында 7-дивизияның қатысқан рөлін цензуралаумен байланысты болуы мүмкін. 7-дивизия, 6-шы және 9-шы Австралия дивизияларымен бірге, Таяу Шығыс және Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағында қызмет атқарған жалғыз дивизиялардың бірі болды. Соғыс аяқталғаннан кейін 1946 жылы таратылды.

Құрылу

7-дивизия Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін 2-АИФ құрамында құрылған екінші дивизия болды. Жаңа дивизияны құруға 1940 жылдың 28 ақпанында рұқсат берілді, ал 4 сәуірде оның бірінші қолбасшысы генерал-майор Джон Лаварак тағайындалды. Құрылғалы тұрғаннан бастап дивизия үш жаяу әскер бригадасынан тұрды: 19-шы, 20-шы және 21-ші. Олардың ішінде 19-шы бригада Палестинада, ал қалған екеуі Австралияда құрылды. Алайда, 1940 жылдың маусым айында 19-шы бригада дивизияда 18-шы бригадамен ауыстырылды, ол сол кезде Ұлыбританияда орналасқан және Францияның құлауынан кейін немістердің елге басып кіруіне қарсы күзетшілік міндеттерін орындап жатқан 6-шы дивизияның құрамында болды. Бірақ бұл көп ұзаққа соқпады, келесі айда дивизия 18-шы бригададан айырылып, әлі Австралияда қалыптасып жатқан 26-шы бригаданы алды. Бұл дивизияға 1940 жылдың қазан айында Таяу Шығысқа аттанбас бұрын бірге оқу-жаттығуларын жүргізуге мүмкіндік берді. 1941 жылдың ақпан айында дивизия құрамында тағы өзгерістер болды. 20-шы және 26-шы бригадалар 9-шы дивизияға берілді, ал олардың орнына дивизия 18-шы және 25-ші бригадаларды алды.

Солтүстік Африка және Таяу Шығыс

Таяу Шығысқа келген соң дивизия Палестина мен Мысырда жаттығулар өтті. 21 наурызда 2/9-шы батальон негізгі шабуылды жүзеге асырды, алайда 2/10-шы батальонның ротасы және 2/12-ші батальонның пулеметшілері қолдау көрсетті. 15 адам қаза тауып, 71 адам жараланды. Сәуір айында 18-ші бригада Александриядан Тобрукқа көшті. Тобрук маңындағы шайқастарда дивизия 135 адам қаза тапты, 507 адам жараланды және 29 адам тұтқынға алынды. Осы уақытта 7-ші дивизияның қалған бөлігі Ливан мен Сирияға жасалған одақтастардың шабуылының негізін құрады; британдық, үнді, еркін француз және чехословакиялық күштер маусым және шілде айларында Таяу Шығыста Виши Франциясының құрлық әскерлерін жеңді. Екі бригада да екі бағытта жылжыды. Шабуылдың алғашқы кезеңі 15 маусымда аяқталды, осы күні Виши француздары қарсы шабуылға өтіп, Мерджайунға шабуыл жасап, оны және Хиам бекінісін қайтарып алды. 21 маусымда 2/25-ші батальон Дамаскіге кірді, ал Хиам бекінісі мен оған жақын ауыл австралиялықтардың бақылауына қайта келді. 30 маусымға қарай австралиялықтар бастаманы қайтарып алды және 7-ші дивизия орталық секторды британдықтарға тапсырды. Содан кейін дивизия Деммурға қарай жылжуға дейін Жеззинде шоғырланды. Осы елді жаулап алғаннан кейін дивизия Бейрутқа қарай жол тартты, ол 12 шілдеде түсті. Шілде айының ортасында қарулы келісім күшіне енді және дивизия Триполиде штаб-пәтерімен жағалау аймағында гарнизондық міндеттерге тағайындалды. 18-ші бригада қыркүйек айында дивизияға қосылып, Түркия арқылы неміс күштерінің болуы мүмкін шабуылға қарсы қорғану үшін Алеппо маңында қорғаныс позицияларын алды. Бұл науқан барысында 7-ші дивизияның екі қызметкері Виктория кресімен марапатталды. 2/5-ші далалық полкінің лейтенанты Артур Роден Катлер маусым айында Мерджайүндө және шілде айының басында Дамур ауданында көрсеткен ерлігі үшін марапатталды, онда ол ауыр жарақат алды. 2/31-ші батальонның капралы Джим Гордон науқанның екінші иегері болды. Сирия мен Ливандағы дивизияның жоғалтулары 305 қаза тапқан, 796 жараланған және 90 тұтқынға алынған адамдарды құрады. Бұл "Аналы-сіңлілі" операциясының бөлігі болды. Бес конвойға бөлінген дивизияның қайтуы кезең-кезеңімен жүзеге асты. Осы уақытта британ үкіметі дивизияны Рангунға жасалған жапон шабуылын тоқтату үшін Бирмаға жіберуді сұрады, бірақ Австралия үкіметі бұл өтінішті қабылдамады. Дегенмен, дивизияның құрамына кіретін, негізінен 2/3-ші пулемет батальоны, 2/2-ші пионер батальоны және 2/6-шы далалық ротасының әскерлері, сондай-ақ көлік және медициналық қызметкерлердің бір бөлігі "Orcades" көлігімен Яваға ауыстырылды және голланд әскерлерімен бірге соғысты, бірақ көп ұзамай жеңіліске ұшырады. Олардың төртеуі қаза тауып, 206-сы тұтқынға түсті. Келесі айда дивизия Жаңа Оңтүстік Уэльске көшірілді, онда әскерлерге Квинслендке көшуден бұрын қысқа мерзімді демалыс берілді. Олар жапон шабуылының қаупіне қарсы қорғаныс міндеттерін орындады және жаттығулар жасады. Сәуір айында дивизия бірінші армияның I корпусына бекітілді. Тамыз айында Жаңа Гвинеядағы жағдай нашарлағандықтан 7-ші дивизияны орналастыру туралы шешім қабылданды. Сонымен қатар, Бригадир Джордж Вуттеннің басқаруымен 18-ші бригада Милн шығанағына жіберілді. 7-ші бригадамен (милиция құрамы), Австралия Корольдік әуе күштерінің ұшақтары мен жердегі қызметкерлері және АҚШ инженерлік полкімен бірге олар Папуаның шығыс шетіндегі әуеайлақты жапондық арнайы теңіз десанттық күштерінің шабуылынан сәтті қорғады. Бұл шайқас Милн шығанағы шайқасы деп аталды және Екінші дүниежүзілік соғыста жапон құрлық әскерлерінің алғашқы жеңілісі болды. 2/9-шы батальоннан сержант Джон Френч 4 қыркүйекте жасаған ерлігі үшін ажалдан кейін Виктория кресімен марапатталды. Милн шығанағындағы дивизияның жоғалтулары 126 қаза тапқан және 182 жараланған адамдарды құрады. Австралиялықтар Исуравадан шегінді, Темплтонның өткелі мен Эфоги маңындағы шайқастарға қатысты. 25-ші бригада Иорибайвада 21-ші бригадаға қосылды, ал австралиялықтар қыркүйек айының ортасында Имита жотасында соңғы қарсылық көрсетті. Жапондықтардың жеткізілім желілері сәтті кешіктірілді, ал қазан айында 25-ші бригада ауыр шайқас жүргізіп, жапондықтарды Оуэн Стэнли жотасынан ығыстырып шығарды. Осы кезеңде 13 қарашада австралиялықтар Кумуси өзеніне жеткенге дейін Темплтонның өткелінде және Оиви-Горариде қайтадан шайқасты. Кокода жолындағы шайқастарда дивизияның 359 адамы қаза тауып, тағы 560 адам жараланды. Дивизия Австралияға қайтарылды, онда 1943 жылдың басында олар жаңа жағдайға бейімделді, бұл дивизияның әскер санының шамамен 4000 адамға азайтуына әкелді. 1943-1944 жылдары 7-ші дивизияның барлық бөлімдері Жаңа Гвинеяның солтүстік-шығысындағы жапондық күштерге қарсы кең ауқымды және көбінесе қанды операциялар жүргізді. Лаэ батысындағы Наджабтағы әуе десанттарынан кейін дивизияның әскерлері 7-12 қыркүйек аралығында Раму және Маркхэм аңғарларына жеткізілді. Наджабтан бастап, жеке Ричард Келлихер Виктория кресімен марапатталған жерден, олар 9-шы дивизиямен бірдей Лаэге сәтті жетті, ол 16 қыркүйекте түсті. Лаэ түскеннен кейін, 1943 жылдың қыркүйек айының соңында 7-ші дивизияға Лаэге жақын жердегі Демпу және Мараваса маңында орналасуға және Финистерр тауларына барлау операцияларын жүргізуге бұйрық берілді. Жеткізілім желісінің толығымен әуе көлігіне тәуелділігіне байланысты дивизия екі бригаданы ғана орналастыра алды: 21-ші және 25-ші. 5 қазаннан бастап 2/6-шы коммандо эскадроны Кайпитты басып алғаннан кейін 21-ші және 25-ші бригадалар 21-ші бригада Фария өзені бойымен Канкирьо жотасына қарай жылжығанда, ал 25-ші бригада Раму аңғары арқылы жылжығанда жоғары көтерілді. Қазан айы бойында бірнеше шайқастар болды. 8-10 қазан күндері 2/27-ші батальон Беверридж посты, Тревор жотасы және Паллье жотасының биіктіктерін басып алды. 11 қазан күні 2/14-ші батальонның бір взводы Паллье жотасындағы жапондық ротасын жойды, ал 2/27-ші батальонның Джонс жотасы мен Тревор жотасындағы позицияларына жасалған 500 жапондық әскердің қарсы шабуылы 12 қазан күні тойтарылды. Қараша айында, австралиялықтар Шэгги Ридж маңындағы жапондық позицияларына жақындағанда, 25-ші бригада дивизияның негізгі күші ретінде 21-ші бригаданы алмастырды. Желтоқсан айының басында 21-ші бригада 25-ші бригададан эстафетаны қабылдады, ал 1943 жылдың соңы мен 1944 жылдың қаңтарында Шэгги Ридж шайқасы кезінде екі Протеро бекінісіне, Шэгги Риджге, Жасыл снайпердің дөңгелегіне және Канкирьо жотасына шабуылдар жасалды. 4 қаңтарда 18-ші бригада 21-ші бригаданы алмастырды. Ақпан айына қарай Кратер Хиллға шабуылдан кейін жапондықтардың негізгі позициялары басып алынды, одан кейін 7-ші дивизияның бір бөлігі Австралияға қайта оралды. 25-ші бригада қаңтар және ақпан айларында, ал 21-ші бригада ақпан және наурыз айларында кетті. 18-ші бригада мамыр айына дейін Жаңа Гвинеяда қалды, алайда олар ақпан айында 3-ші дивизияның басқаруынан алынып, 7-ші дивизияның басқаруына берілген Викториялық милиция құрамындағы 15-ші бригадамен Шэгги Ридж маңында алмастырылды. Жергілікті тұрғындар көрсеткен көмекке ризалықтың белгісі ретінде 1964 жылы Ситумда Австралияның 7-ші дивизиясы AIF қауымдастығымен ескерткіш мектеп салынды.

Борнео

1944 жылдың басында 7-дивизия Австралияға кезең-кезеңмен оралды және алты апталық демалыстан кейін ел бойынша гастрольдеп, Перт, Аделаида, Сидней және Мельбурн сияқты бірнеше штат астаналарында салтанатты шерулер өткізді. Сәуірде дивизия Солтүстік Квинслендте қайта құрыла бастады, онда болашақ операцияларға дайындық үшін ұзақ жаттығулар өтті, оның ішінде десанттық шабуылға дайындық және бригада және дивизия деңгейіндегі маневрлер. Болашақ операциялар 1944 жылдың соңында Филиппиндегі шайқастарға қатысу мүмкіндігін білдіретін болды, бірақ бұл орындалмады. Соңында, 1945 жылдың мамыр айында дивизияға теңізден тысқа жөнелу туралы бұйрық берілді және 19 маусымда Моротай аралына жетіп, Борнеодағы операцияларға дайындала бастады. 1945 жылдың шілдесінде дивизияның құрамындағы 2/1-пулемет батальоны мен милицияның 1-бронеполкі қолдауымен Борнео науқанына жөнелтілді және Голланд Борнеосындағы Баликпапанға десант түсірді. Бастапқы қону 1 шілдеде оңтүстік жағалауда болды, 18-ші және 21-ші бригадалар шабуылға шықты, ал 25-ші бригада резервте теңізде қалды. Бірінші күні жеткен сәттіліктен кейін 21-ші бригада шығысқа қарай жылжуды бастады, Сеппинггангтағы әуежайды басып алды және 3 шілдеде күшті жапондық күшке тап болған Батакан-Кетил өзенін кесіп өтті. Темірде 18-ші бригада 3 шілдеде Баликпапан қаласын басып алуға дейін Кландсан маңындағы биік жерді бақылауға алды. Кейін оларды 25-ші бригада алмастырды. 4 шілдеде 21-ші бригада күні бұрын кездескен жапон қарсылығын жеңіп, шығысқа қарай жылжуды жалғастырды. Одан кейін Манггар-Бесар өзені маңында жапондық жағалау артиллериясының шабуылына ұшырады, оны 9 шілдеге дейін жеңе алмады. Содан кейін 21-ші бригада Манггардан 18 миль (29 км) қашықтықтағы Самбоджаны басып алды және 25-ші бригадаға көмек көрсету үшін барлаушылар жіберді. Демобилизация процесі басталғанда дивизияның әскери қызметкерлері Австралияға қайта оралды немесе одан әрі қызмет ету үшін басқа бөлімдерге ауыстырылды. Кейбір әскери қызметкерлер 65-ші батальонды құруға жұмылдырылды, ол Британ Достастығының оккупациялық күштерінің құрамында Жапонияда оккупациялық міндеттерді орындау үшін құрылды. 7-ші дивизия 1946 жылы таратылды. Бұл кезең-кезеңмен жүзеге асырылды, дивизия штабы қаңтар-ақпан айларында таратылды, ал дивизияның құрамдас бөлімдері 1945 жылдың желтоқсаны мен 1946 жылдың наурызы аралығында таратылды. Соғыста дивизиядан 2063 адам қаза тауып, тағы 4356 адам жарақат алды.