Кіріспе

G-белокпен байланысқан рецепторлар класы

Ангиотензин II рецепторлары (ATR1) және (ATR2) – G-белокпен байланысқан рецепторлар класы болып табылады, олардың лигандысы – ангиотензин II. Олар ренин-ангиотензин жүйесінде маңызды рөл атқарады: негізгі эффектор гормоны – ангиотензин II-нің қан тамырларын тарылтатын стимулының сигналдарын жеткізуге жауапты.

Құрылымы

AT1 және AT2 рецепторларының нуклеотидтік тізбегінің ұқсастығы шамамен 30% құрайды, бірақ олардың негізгі лигандасы – ангиотензин II-ге қатысты ұқсас байланысу қабілетіне ие.

АТ1

АТ1 рецепторы – ең жақсы зерттелген ангиотензин рецепторы.

Дене ішіндегі орны

AT1 субтипі жүрек, қан тамырлары, бүйрек, бүйрек үсті безінің қабығы, өкпе және мидың айналасындағы мүшелері, негізгі ганглиялар, ми сабасында табылса, қан тамырларын тарылтатын әсерге жауап береді.

Механизм

Ангиотензин рецепторын қан тамырларын тарылтатын пептид – ангиотензин II жақсартады. Жақсартылған рецептор өз кезегінде Gq/11 және Gi/o-мен байланысып, фосфолипаза С-ні белсендіреді және цитозольдік Ca2+ концентрациясын арттырады, бұл өз кезегінде белок киназасы C-нің стимуляциясы сияқты жасушалық жауаптарды қозғауға себеп болады. Жақсартылған рецептор сондай-ақ аденолатциклазаны тежейді және түрлі тирозин киназаларын жақсартады.

АТ2

АТ2 рецепторлары ұрықта және жаңа туған нәрестелерде көптеп табылады. AT2 рецепторы әлі де құпиялы және даулы болып қала береді – бәлкім, қан тамырларының өсуіне қатысады. AT2 рецепторы арқылы жүзеге асырылатын әсерлерге клеткалық өсудің тежелуі, ұрықтық тіндердің дамуы, жасушадан тыс матрицаның реттелуі, нейрондық жаңару, апоптоз, жасушалық дифференциация, сондай-ақ, мүмкін, қан тамырларының кеңеюі және сол қарыншаның гипертрофиясы кіруі мүмкін. Адамдарда AT2 субтипі мишықтың молекулалық қабатында табылады. Егешқұйрықта бұл рецептор бүйрек үсті безінде, миндаль тәрізді ядроларда және шамалы мөлшерде гипоталамустың паравентрикулярлық ядросында және көгілдір ошақта кездеседі.

AT3 және AT4

Басқа нашар сипатталған субтиптерге AT3 және AT4 рецепторлары жатады. AT4 рецепторы ангиотензин II метаболиті – ангиотензин IV арқылы белсендіріледі және орталық нерв жүйесінің клеткадан тыс матрицасын реттеуде, сондай-ақ окситоцин бөлінуін модуляциялауда рөл атқарады.