Кіріспе

Жапон бизнесмені (1908–1997)

Масару Ибука (井深 大 Ibuka Masaru; 11 сәуір 1908 – 19 желтоқсан 1997) – жапон электроника өнеркәсібінің өкілі және Акио Моритамен бірге Sony компаниясын құрған негіз қалаушылардың бірі.

Ерте өмір

Масару Ибука 1908 жылғы 11 сәуірде архитектуралық технолог және Иназо Нитобе шәкірті Тасуку Ибуканың тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әулеті Айдзу доменінің бас сақшылары болған, ал туыстары Яэ Ибука мен Ибука Кадзиносуке кіреді. Масару екі жасында әкесінен айырылып, оны әжесі тәрбиеледі. Кейін анасы қайтадан үйленген соң Кобеге көшіп келді. Хёго префектурасының 1-ші Кобе ұлдар мектебінің (қазіргі Хёго префектурасының Кобе орта мектебі) емтиханына қабылданып, осы жетістігіне қатты қуанды. 1933 жылы Масару кинофильмдерді өңдейтін «Photo Chemical Laboratory» компаниясында жұмыс істеді, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық теңіз күштерінде қызмет етті, онда ол Императорлық теңіз күштерінің соғыс уақытындағы ғылыми-зерттеу комитетінің мүшесі болды. 1945 жылдың қыркүйегінде ол компанияны және теңіз күштерін тастап, Токиодағы Нихонбашидегі бомбадан зардап шеккен «Shirokiya» универмагында радио жөндеу шеберханасын ашты. 1946 жылы соғыс кезінде бірге жұмыс істеген Акио Морита Ибуканың жаңа жобасы туралы газетте оқып, хат алмасып, оған Токиоға қосылуға шешім қабылдады. Моританың әкесінен қаржылық қолдау алып, олар «Tokyo Telecommunications Engineering Corporation» компаниясын құрды, ол 1958 жылы «Sony Corporation» деп аталды. Ибука 1950-ші жылдары «Bell Labs» компаниясынан «Sony» компаниясына транзистор технологиясын лицензиялауға көмектесті, осылайша «Sony» транзистор технологиясын әскери емес мақсаттарда қолданған алғашқы компаниялардың бірі болды. Сондай-ақ ол 1967 жылы «Sony Trinitron» түсті теледидарының жасалуын басқарған зерттеу және әзірлеу тобын жетекшілік етті. Ибука 1950 жылдан 1971 жылға дейін «Sony» компаниясының президенті, ал 1971 жылдан 1976 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін төрағасы болды. 1987 жылы «IEEE Masaru Ibuka Consumer Electronics Award» сыйлығы оның құрметіне аталды. Ибука Жапония скауттарының ұлттық кеңесінің төрағасы болды. 1991 жылы Әлемдік скауттар ұйымы оған «Қола қасқыр» медалін табыс етті. 1989 жылы Жапония скауттар қауымдастығының ең жоғары наградасы – «Алтын фазан» сыйлығымен марапатталды. Басқа наградалар: 1964 жыл – Жапония Электр байланыс инженерлері институтының «Еңбегі үшін» сыйлығы; 1981 жыл – Аспен гуманитарлық зерттеулер институтының «Гуманизм және технология» сыйлығы; 1986 жыл – неміс «Eduard Rhein Foundation» қорының «Эдуард Райн» құрмет сақинасы; 1989 жыл – Білім министрлігінің «Мәдени еңбек сіңірген тұлға» атағы; 1991 жыл – Иллинойс университетінің «Президенттік сыйлығы» және медалі. Ибука сонымен қатар «Балабақша кеш» (1971) атты кітаптың авторы, онда ол адамның ең маңызды білімі туғаннан бастап 3 жасқа дейін қалыптасатынын және оны пайдалану жолдарын ұсынады. Кітапқа алғы сөзді балалар миының дамуы туралы ата-аналарға білім беретін «The Institutes for the Achievement of Human Potential» институтының негізін қалаушы Гленн Доман жазды.

Өлім

Ибука 89 жасында жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол бір ұл және екі қызын қалдырып кетті.