Кіріспе

Жапон кәсіпкері (1921–1999)

Акио Морита (盛田 昭夫) – жапон кәсіпкері және Масару Ибукамен бірге Sony компаниясын құрған негіз қалаушылардың бірі.

Ерте өмір

Акио Морита Нагоя қаласында дүниеге келген. Морита отбасы 1665 жылдан бері Айчи префектурасындағы Чита түбегінің батыс жағалауындағы Косугая ауылында (қазіргі Токонам қаласының бір бөлігі) саке, мисо және соя соусы өндірісімен айналысқан. Ол төрт бауырдың үлкені болған және әкесі Кюзаэмон оны бала кезінен отбасы бизнесін жалғастыруға дайындаған. Бірақ Акионың нағыз шақыруы математика мен физика салаларында болды, ол 1944 жылы Осака императорлық университетін физика мамандығы бойынша бітірді. Кейіннен ол Жапон императорлық теңіз күштерінде кіші лейтенант болып тағайындалды және Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті. Қызмет барысында Морита болашақ серігі Масару Ибукамен теңіз күштерінің соғыс уақытындағы ғылыми-зерттеу комитетінде инфрақызыл басқарылатын бомбаларды (Ке Го) жасау бойынша зерттеу тобында танысты.

Марапаттар мен құрметтер

1972 жылы Морита Америка жетістіктері академиясының Алтын тақтасы сыйлығын алды. 1982 жылы Морита Ұлыбританияның Корольдік өнер қоғамынан Альберт медалімен марапатталды, бұл награданы алған тұңғыш жапон болды. Екі жыл өткен соң ол беделді "Құрмет легионымен" марапатталды, ал 1991 жылы Жапония императорынан "Құдайға бағышталған қазынаның бірінші дәрежелі орденімен" марапатталды. 1992 жылы Америка философиялық қоғамына, ал 1993 жылы Америка өнер және ғылым академиясына сайланды. Сол жылы ол құрметті британдық рыцарлық атаққа (KBE) ие болды. 1987 жылы Манитоба университеті Моритаға Халықаралық көрнекті кәсіпкер сыйлығын табыс етті. 1998 жылы Time журналының 20 ғасырдың ең ықпалды 20 бизнес адамының тізіміне енген жалғыз азиялық адам осы Морита болды. Ол қайтыс болғаннан кейін 1999 жылы Шығып тұрған Күн орденінің Ұлы кордонымен марапатталды. 2003 жылы Анахайм университетінің бизнес мектебі оның құрметіне Акио Морита атындағы бизнес мектебі деп аталды. Морита отбасының бағдарламаға көрсеткен қолдауы Токиодағы Анахайм университетінің Акио Морита атындағы бизнес мектебінің дамуына ықпал етті.

Өлім

Морита, гольф пен теннис ойнауды және жаңбырлы күндері кино көруді ұнататын, 1993 жылы теннис ойнап жүргенде инсульт алды. 1994 жылдың 25 қарашасында ол Sony компаниясының төрағасы қызметінен қанағаттанды. 1999 жылдың 3 қазанында Морита Токиодағы ауруханада 78 жасында пневмониядан қайтыс болды, ол 1999 жылдың тамызынан бері сол ауруханада жатқан еді.