Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық саясаткер
American politician
Генри Клей Иде (18 қыркүйек 1844 – 13 маусым 1921) – АҚШ судьясы, колониялық комиссар, елші және Филиппиннің бас губернаторы.
Henry Clay Ide (September 18, 1844 – June 13, 1921) was a U. S. judge, colonial commissioner, ambassador, and Governor General of the Philippines.
Ерте өмір, мемлекеттік прокурор, сенатор және Самоадағы президенттік комиссар
Иде 1844 жылғы 18 қыркүйекте Вермонт штатының Барнет қаласында Якоб пен Лодоиска (Найтс) Иделердің ұлы болып дүниеге келді. Ол 1866 жылы Дартмут колледжін бітірді, онда үздік студент атанды. Ол алдымен Бенджамин Х. Стилден, кейін Джонатан Росстен заң білімін алды және 1870 жылы адвокаттыққа қабылданды. Ол 1891 жылға дейін Вермонт штатының Сент-Джонсбери қаласында заңгерлік қызмет атқарды, және Венделл Филлипс Стаффордпен серіктес болды. Олардың кеңсесінде заң оқыған болашақ адвокаттардың арасында кейін Вермонт штатының Жоғарғы сотының судьясы болған Уильям Х. Тейлор да болды. Республикалық партия өкілі Иде 1876-1878 жылдары Каледония округінің мемлекеттік прокуроры қызметін атқарды. 1882-1885 жылдары Вермонт штатының сенатының мүшесі болды. Иде 1893 жылы Берлин шартында көзделген тағы бір лауазым – Бас судья ретінде аралдарға оралды. Ол тамыз айында бұл қызметке келісіп, екі айдан кейін аралдарға аттанды. Бас судья ретінде Иде Берлин шартын жасаған үш елдің азаматтары мен Самоаның жергілікті тұрғындарының соттарын жүргізді. Ол сонымен қатар Самоа үкіметіне қылмыстық және салық салу туралы заңнама ұсыну құқығына ие болды.
Ide was born in Barnet, Vermont, on September 18, 1844, a son of Jacob and Lodoiska (Knights) Ide. He graduated from Dartmouth College in 1866, where he was named valedictorian. He studied law, first with Benjamin H. Steele, and later with Jonathan Ross, and was admitted to the bar in 1870. He practiced law in St. Johnsbury, Vermont from until 1891, and was the partner of Wendell Phillips Stafford. Among the prospective attorneys who studied law in their office was William H. Taylor, who later served as an Associate Justice of the Vermont Supreme Court. A Republican, from 1876 to 1878, Ide was State's Attorney for Caledonia County. From 1882 to 1885 he was a member of the Vermont State Senate. Ide returned to the islands in 1893 as Chief Justice, another position provided for by the Treaty of Berlin. He accepted the appointment in August, and sailed for the islands two months later. As Chief Justice, Ide presided over trials of both native Samoans and foreign nationals of the three Treaty of Berlin signatories. He also had the power to recommend criminal and taxation legislation to the government of Samoa.
Филиппинге президенттік уәкіл
Иде 1900 жылы тағайындалған Тафт комиссиясының комиссарларының бірі болды. Басқа комиссарлар сияқты ол сол жылдың маусым айында Филиппинге келді және 1900 жылдың 1 қыркүйегінде ресми заңнамалық билікті қабылдады. 1901 жылы Иде және басқа комиссарлар аумақтық губернатор Уильям Говард Тафттың кабинетіне тағайындалғанда атқарушы билікті алды. Иде Қаржы және Әділет министрі болып тағайындалды және 1904 жылға дейін қызмет етті. Тафт шешуге тырысқан мәселе Комиссия мүшелері мен федералистер арасындағы қақтығыс болды. Федералистер Райт пен Иде екеуіне де келіспей, ұнатпады. Алайда, олар Райттың генерал-губернаторына наразы болғанмен, Идедің он айлық лауазымында көңіл көтеріп, риза болды. Ла Демокрасия (Манила Таймс газетінде 1906 жылдың 5 қыркүйегінде келтірілген) Иде мен оның жұмысын мақтап, "әлеуметтік қарым-қатынаста Иде мырза Тафттың жақсы дәуірін қайта жаңғыртты, оны соңғысының ізбасарлары бізден ұмыттыруға тырысты" деді. Самоада болған кезінде Иде Роберт Луис Стивенсонмен достығын қалыптастырды, ол аймақтың саясатына белсенді қатысып, самоалық мәселелер бойынша әлемге жиі пікір білдірді. Бір күні Иде Стивенсонға қызы Эннидің туған күні Рождество күніне келгендігі және осы себепті туған күнін отбасылық Рождество тойынан бөлек атап өте алмайтыны туралы айтты. Стивенсон заңдық құжат ретінде ресімделген, мөрленген және куәландырылған сыйлық шартын жасады, содан кейін оны баспасөзде жариялап, туған күнін Идедің қызына сыйлады. Қыз бен Стивенсон бұл мәселе бойынша 1891 жылдың қараша айында хат алмасып, Стивенсон оған: "Мен сенімдімін, [әкең] сізге бұл заңмен дұрыс екенін айтар" деп сендірді. Осы оқиға Иде мен Стивенсон отбасылары арасындағы берік байланыстың бастауы болды. 1912 жылы оның қызы Марджори Уинстон Черчилльдің туысы Шейн Леслиге үйленді.
Ide was one of the Commissioners of the Taft Commission, appointed in 1900. Like the other Commissioners, he arrived in the Philippines in June of that year, and assumed official legislative power on 1900 09 01. In 1901, Ide and the other commissioners gained executive power when they were appointed to the cabinet of territorial Governor William Howard Taft. Ide was appointed Secretary of Finance and Justice, and served until 1904. The issue Taft sought to solve was a conflict between the Commission members and the Federalistas. The Federalistas disagreed with and disliked both Wright and Ide. However, while they found Wright's Governor Generalship outright offensive, they were happier with Ide's ten months in office. Hailing his resignation from office, La Democracia (as quoted in the September 5, 1906 Manila Times) praised Ide and his work, and stated that "in his social relations, Mr. Ide has reestablished the good times of Taft, which the latter's successor tried to make us forget". During his time on Samoa, Ide became friends with Robert Louis Stevenson, who was heavily engaged in the politics of the region and a frequent commentator on Samoan affairs to the world at large. One day, Ide mentioned to Stevenson the feelings of his daughter Annie about having been born on Christmas Day and so having no birthday celebration separate from the family's Christmas celebrations. Stevenson drew up a formal deed of gift, properly sealed and witnessed as a legal document, and then published in the press, donating his birthday to Ide's daughter. The daughter and Stevenson corresponded further on the matter in November 1891, with Stevenson assuring her that "I am sure [your father] will tell you this is sound law." The affair was the root of a strong bond between the Ide and Stevenson families. In 1912, his daughter Marjorie married Shane Leslie, a first cousin of Winston Churchill.
Өлім
Иде 1921 жылдың 13 маусымында Вермонт штатының Сент-Джонсбери қаласында қайтыс болды. Оның денесі Сент-Джонсберидегі Маунт-Плезант зиратында жерленді.
Ide died in St. Johnsbury, Vermont on 13 June 1921. His body was buried at Mount Pleasant Cemetery in St. Johnsbury.