Швецияның Жоғары Жағалауы – мұздықтар ерігеннен кейін жердің көтерілуін зерттейтін ЮНЕСКО мұрасы. Геологиялық ерекшеліктері мен биік жартастарымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швециядағы жағалау аймағы
Coastal area in Sweden
Жоғары жағалау (Höga Kusten) – Швецияның Ботния шығанағындағы жағалауының бір бөлігі, Швецияның солтүстік-шығысындағы Ангерманланд провинциясында, Крамфорс, Херносанд, Соллефтеа және Орнскольдсвик муниципалитеттерінің аймағында орналасқан. Бұл аймақ мұздықтан кейінгі жердің көтерілуі мен эустазияны зерттеу үшін маңызды, онда мұздықтар еріген кезде жер беті көтеріледі – бұл құбылыс алғаш рет осы жерде анықталған және зерттелген. Соңғы мұз дәуірінен бері жер 300 метрге көтерілді, бұл аймақтың ерекше биік жартастарының себебі. Жоғары жағалау ерекше геологиялық құрылымы мен изостатикалық көтерілудің бірегей мысалы болғандықтан, ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы тізіміне енген Швеция/Финляндия Жоғары жағалауы/Кваркен архипелагының бір бөлігі болып табылады.
The High Coast (Höga Kusten) is a part of the coast of Sweden on the Gulf of Bothnia, in the Ångermanland province of northeast Sweden, centered in the area of the municipalities of Kramfors, Härnösand, Sollefteå and Örnsköldsvik. It is notable as an area for research on post glacial rebound and eustacy, in which the land rises as the covering glaciers melt, a phenomenon first recognised and studied there. Since the last ice age, the land has risen 300 meters, which accounts for the region's unusually tall cliffs. The High Coast is part of the Swedish/Finnish High Coast/Kvarken Archipelago UNESCO World Heritage Site because of its exceptional geology and unique example of isostatic rebound.
Геология
Жоғары жағалаудың рельефі – субкамбрийлік жазықтықтың (peneplain) көтерілген қалдықтарын тілген, кең ауқымды біріккен аңғарлы жер бедері. Соңғы 2,3 миллион жылдағы мұз дәуірлерінде Жоғары жағалау бірнеше рет континенттік мұз қаптамасымен, соның ішінде шамамен 9600 жыл бұрын Фенноскандия мұз қаптамасымен жабылған. Мұздықтар Жоғары жағалаудан шегінген кезде, мұздың салмағымен тығыздалған жер тез көтерілді, бұл процесс изостатикалық серпілу деп аталады. Бұл серпілу шамамен 285 метрге жетті, бұл Жер бетіндегі ең жоғары белгілі изостатикалық серпілу. Бұрынғы жағалау сызықтарының іздерін Жоғары жағалау бойында көруге болады. 1974 жылы аймақ туралы есепке байланысты "Жоғары жағалау" (Höga Kusten) термині қолданыла бастады. 2000 жылы ЮНЕСКО бұл аймақты Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізді: "Жоғары жағалау аймағы Жер бетіндегі мұздық және жер көтерілу аймақтарын қалыптастырған маңызды процестерді түсіну үшін ерекше мүмкіндіктер ұсынады". 2006 жылы Жоғары жағалау Финляндияның Кваркен аймақтарымен біріктірілді. Дүниежүзілік мұра орны оңтүстіктегі Жоғары жағалау көпірінен (швед. Högakustenbron) солтүстіктегі Скагсуддеге дейін созылады.
The relief of the High Coast is that of a large scale joint valley terrain that dissects uplifted remnants of the Sub Cambrian peneplain. During the Ice Ages of the past 2 3 million years, the High Coast was repeatedly covered by continental ice sheet, including the Fennoscandian ice sheet until roughly 9600 years ago. When the glaciers retreated from the High Coast, the ground, which had been compacted by the weight of the ice sheet, went through rapid uplift, a process known as isostatic rebound. This rebound cause uplift of roughly 285 meters, the highest known isostatic rebound on Earth. Remains of the former shorelines can be seen along the High Coast. In 1974, the term High Coast (Höga Kusten) was coined in connection with a report on the area. In 2000, UNESCO put the area on the World Heritage List: "The High Coast site affords outstanding opportunities for the understanding of the important processes that formed the glaciated and land uplift areas of the Earth's surface." In 2006, the High Coast was joined with the Finnish Kvarken areas. The World Heritage Site ranges from the High Coast Bridge (Swedish: Högakustenbron) in the South to Skagsudde in the North.
Көрікті жерлер
Швецияның Жоғарғы Жағалауындағы ең танымал орындар – Скуле тауы, Скулескоген ұлттық паркі және Ульвон мен Трисунда аралдары. Швецияның Жоғарғы Жағалауы жаяу серуендеу үшін өте қолайлы деп есептеледі және Швециядағы ең жақсы жаяу серуендеу аймақтарының бірі ретінде жиі аталады. Utemagasinet және Outside сияқты сыртқы жағдайлар туралы журналдар мен Svenska Dagbladet сияқты күнделікті газеттер Жоғарғы Жағалау жолын Швецияның ең үздік жаяу серуендеу жолдарының бірі деп бағалайды. Жоғарғы Жағалау жолы – Жоғарғы Жағалау бойында созылған 128 шақырымдық жол. Күндізгі жаяу серуендер үшін Скуле тауы мен Скуле ұлттық паркі танымал. Жоғарғы Жағалауға саяхат (Höga Kusten Hike) – жыл сайын өткізілетін, тәжірибелі де, бастаушы саяхатшыларға арналған іс-шара. Аймақта Höga Kusten көпірі орналасқан, сонымен қатар, аймақта әдемі аралдар мен балықшылар ауылдары көптеп кездеседі.
The most popular places to visit in the High Coast of Sweden are Skule Mountain, Skuleskogen National Park, and the islands Ulvön and Trysunda. The High Coast of Sweden is considered to be excellent for hiking and has been cited as one of the best hiking regions in Sweden. Both outdoor magazines (such as Utemagasinet and Outside) and daily newspapers (such as Svenska Dagbladet) rank the High Coast Trail as one of the best of Sweden's hiking trails. The High Coast Trail is a 128 kilometer long trail along the High Coast. For day hikes, Skule Mountain and Skule National park are popular. The High Coast Hike (Höga Kusten Hike) is an annual event considered suitable for both experienced and new hikers. The Höga Kusten Bridge is located in the region, while there are a number of picturesque islands and fishing villages in the area.