Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Невада штатындағы көл, АҚШ. Квебек штатындағы көл.
Lake in Nevada, United States
the lake in Quebec
Уолкер көлі – АҚШ-тың батыс Невада штатындағы Ұлы ойпатында орналасқан табиғи көл. Оның ұзындығы 17 шақырым (11 миль), ені 8 шақырым (5 миль). Солтүстік-батыс Минерал округінде, Вассук жотасының шығыс беткейінде, Рено қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 120 шақырым (75 миль) жерде жатыр. Көлді солтүстіктен Уолкер өзенімен сумен толықтырады, ал табиғи арнасы жоқ, су сіңу және булану арқылы ғана кетеді. Уолкер көлінің жанындағы қауымдастық оңтүстік-батыс жағалауында орналасқан. Солтүстік Пайут тілінде оның аты – Агай Пах, яғни «форель көлі». Уолкер көлі мен оның төңірегіндегі аумақ көптеген Солтүстік Пайут тайпалары үшін маңызды әлеуметтік және мәдени орталық болып табылады. Олардың ата-бабалары осы көлдің маңында қоныстанған және азық-түлік үшін көлдегі балық пен құстарға тәуелді болған. 20-ғасыр бойы Уолкер көлі туризм мен демалыс арқасында Минерал округі экономикасының жартысынан астамын (50%-дан астам) қамтамасыз етті. Балық аулау жарыстарынан бастап қайықтардың бәсекесіне дейін, су шаңғысынан бастап жыл сайынғы Қарға фестиваліне дейін, көл Минерал округі мен Уолкер өзенінің Пайут қауымдастықтары үшін маңызды орын болды. Бір ғасырдан астам уақыт бойы Уолкер өзенінің суаруға бұрылуы Уолкер көлін экологиялық дағдарысқа жеткізді. Су ағыны азайғандықтан және булану артып, көлдегі тұздың концентрациясы күрт өсті. Уолкер көлінде енді балық тіршілік ете алмайды. 1850 жылдан бері Уолкер көлінің көлемі 90%-ға, ал беттік ауданы 50%-дан астам азайды. Уолкер көлі – маңызды қалпына келтіру, қорғау жұмыстары мен сот процестерінің орталығы. «Уолкер ойпатының қалпына келтіру бағдарламасы» арқылы бұрынғы суару құқықтары сатып алынып, қоршаған ортаға пайдасы үшін сақталады. Бағдарлама 2019 жылы алғаш рет көлге су жеткізді және Уолкер көлін балық пен құс тіршілігін қолдайтын жағдайға келтіруді мақсат етеді. Минерал округі мен Уолкер өзенінің Пайут тайпасы Уолкер көлін және төменгі Уолкер өзенінің ағынын қорғау үшін сотқа жүгінді. Бұл күш-жігер Невадада мемлекеттік сенім доктринасын орнатты, бірақ сот ісі көлге су ағынын жақсартуға әлі көмектеспеді.
Walker Lake is a natural lake in the Great Basin in western Nevada in the United States. It is 11 mi (17 km) long and 5 mi (8 km) wide, in northwestern Mineral County along the east side of the Wassuk Range, about 75 mi (120 km) southeast of Reno. The lake is fed from the north by the Walker River and has no natural outlet except absorption and evaporation. The community of Walker Lake is found along the southwest shore. Its name in the Northern Paiute language is Agai Pah, which means "trout lake." Walker Lake and the surrounding area play a significant social and cultural role for many Northern Paiutes whose ancestors inhabited the area around the lake and depended on the lake's fish and bird populations for food. Throughout the 20th century, Walker Lake supported over 50% of the economy of Mineral County through tourism and recreation. From fishing derbies to boat races, water skiing to an annual Loon Festival, the lake was a key part of Mineral County and Walker River Paiute communities. More than a century of upstream irrigation diversions of the Walker River have left Walker Lake in a state of ecological collapse. As inflows have decreased and more water evaporated, the concentration of salts in the lake has increased dramatically. Walker Lake no longer supports fish life. Since the 1850s, Walker Lake has declined by 90% in terms of volume and more than 50% in terms of surface area. Walker Lake is the focal point of significant restoration, conservation efforts, and litigation. Through the Walker Basin Restoration Program, former irrigation rights are being acquired and protected in instream for environmental benefit. The program delivered water to the lake in 2019 for the first time and aims to restore Walker lake to a state that supports fish and bird life. Mineral County and the Walker River Paiute Tribe have both brought litigation to protect Walker Lake and flows to the lower Walker River. These efforts have established the public trust doctrine in Nevada, though the lawsuit has yet to improve flows to the lake.
Қорғау жұмыстары
2002 жылы Desert Terminal Lakes Program бағдарламасы құрылғаннан бері Уокер көлі маңызды қалпына келтіру, қорғау және зерттеу жұмыстарының орталығы болды. Бағдарламаның алғашқы он жылдығында 100-ден астам рецензияланған ғылыми журнал мақалалары, презентациялар, плакаттар және зерттеу жобалары федералды қаржыландыру арқылы жүзеге асырылды. Алғашқы зерттеулерге сәйкес, сақтау мақсаттары 12 000 мг/л ТДС деңгейінің жергілікті балықтардың өмірін қолдап, көшпенді құстардың гүлденуіне жағдай жасауын көрсетеді. Бұл мақсатқа жету үшін Уокер көліне жыл сайын қосымша су ағыны қажет. 2009 жылы заң Walker Basin қалпына келтіру бағдарламасын құрды және Ұлттық балық және жабайы табиғат қорына бағдарламаға жауапкершілік пен билік берді. Walker Basin қалпына келтіру бағдарламасы Уокер көлін қалпына келтіріп, күтіп ұстап, бассейннің ауыл шаруашылығы, экологиялық және демалыс мүдделерін қорғайды. Бағдарлама Уокер бассейнінде су құқығын сатып алуға, бұрынғы фермаларды және ранчоларды жаңартуға, сондай-ақ бассейндегі су пайдалануды азайтуға дайын сатушылармен жұмыс істейді. 2012 жылы NFWF Уокер көліне су жеткізу үшін алғашқы өтінішін берді. Жеті жылдық сот процесінен кейін 2019 жылы Уокер көліне алғашқы су жеткізілді. 2022 жылға қарай бағдарлама жылына белгілі бір көлемде су құқығын сатып алды, бірақ ұзақ әкімшілік және құқықтық процестерге байланысты оның шамамен 25% ғана қорғалды. Бағдарлама 20-дан астам мәмілені аяқтады және жерді Мейсон аңғарының жабайы табиғат аймағына және Невада штатының парктеріне сыйлады. 2018 жылы Walker Basin Conservancy Невада штатына Уокер өзенінің шығыс жағалауының 32 шақырымын (20 миль) сыйға тартты, осылайша Уокер өзені мемлекеттік демалыс аймағы құрылды. Ұлттық балық және жабайы табиғат қоры көлдің пайдасына су құқығын сатып алып, суды көлге жеткізу үшін Невада штатының инженеріне өтініштер берді. 2016 жылы Flying M Ranch Ұлттық балық және жабайы табиғат қоры сатып алды. Сатып алу құны 19,4 миллион долларды құрады. Пичфорк және Рафтер 7 ранчоларымен бірге бұл мүлік жаңа мемлекеттік паркті құрайды.
Since the 2002 establishment of the Desert Terminal Lakes Program, Walker Lake has been the focus of significant restoration, conservation, and research. In approximately the first decade of the program, more than 100 peer reviewed academic journal articles, presentations, posters, and research projects were made possible through federal funding. Early research informed conservation goals suggest a TDS level of 12,000 mg/L would support native fish life and allow migratory birds to flourish. To accomplish this goal, approximately of increased flows each year into Walker Lake are necessary. In 2009, legislation established the Walker Basin Restoration Program and gave the National Fish and Wildlife Foundation responsibility and authority for the program. The Walker Basin Restoration Program restores and maintains Walker Lake while protecting the agricultural, environmental, and recreational interests of the basin. The program works with willing sellers in the Walker Basin to acquire water rights, rehabilitate former farms and ranchland, and reduce water use in the basin. In 2012, NFWF filed its first application to protect water rights in stream to Walker Lake. A seven year legal battle ensued, and the first water was delivered to Walker Lake in 2019. As of 2022, the program had acquired more than per year of water rights, though only approximately 25% of that water has been protected in stream due to protracted administrative and legal processes. The program has completed more than 20 transactions and donated land to the Mason Valley Wildlife Management Area and Nevada State Parks. In 2018, the Walker Basin Conservancy donated more than and 20 mile (32 km) of the East Walker River to the State of Nevada to create the Walker River State Recreation Area. The National Fish and Wildlife Foundation has been acquiring water rights to benefit the lake and has submitted applications to the Nevada State Engineer to transfer the water downstream to benefit the lake. In 2016, the Flying M Ranch was acquired by the National Fish and Wildlife Foundation. The purchase price was $19.4 million. Along with the Pitchfork and Rafter 7 Ranches, this property comprises the new State Park.
Сот ісі
Уокер көлі – Уокер өзені пают тайпасының дәстүрлі мекені. Уокер өзені резервациясы 1874 жылы құрылды және оған егін шаруалығына арналған жерлер кірді. 1924 жылы Америка Құрама Штаттары, тайпаның сенімді сақтаушысы ретінде, Уокер өзенінің ағынына байланысты тайпаның қорғалған құқықтарының жоғарыдағы бұрылыстар арқылы бұзылып жатқаны туралы сотқа шағым түсірді. 1936 жылғы Уокер өзені жөніндегі шешім Калифорния және Невада штаттарындағы Уокер бассейніндегі су құқықтарын белгіледі. Шешімде көрсетілген құқықтар көп жылдар бойы Уокер өзенінің табиғи ағынынан асып түседі, ал шешім Уокер көліне ағын бойынша ешқандай құқық бермейді. 1994 жылы Минерал округі ағымдағы сот процесіне араласып, Уокер көліне ағынның қоғамдық мүддеге қызмет ететінін және Минерал округіне Уокер көліне жылдық ең аз ағын құқығын беру үшін шешімді қайта қарауды талап етті. 2013 жылы Невада округтік соты отырыс өткізу туралы өтінішті мақұлдады. 2018 жылы Тоғызыншы апелляциялық соты Невада Жоғарғы сотына бірнеше сұрақ жіберді, оның ішінде: [1] Алдын ала иемдену доктринасы бойынша бұрын шешілген және бекітілген құқықтарға қоғамдық сенім доктринасы қолданыла ма және егер қолданылатын болса, қандай деңгейде? және [2] Егер қоғамдық сенім доктринасы қолданылып, алдын ала иемдену доктринасы бойынша бекітілген құқықтарды қайта бөлуге рұқсат берілсе, мұндай шешілген немесе иеленген құқықтарды жою Невада Конституциясы бойынша әділ өтемақы төлеуді талап ететін "меншікке қол сұғу" болып табылады ма? Невада Жоғарғы соты штатта қоғамдық сенім міндеттемесі бар екенін және жүйедегі су құқықтарын қайта теңгеруге заңдық өкілеттігі жоқ екенін шешті. Бұл, бір жағынан, Неваданың сулары үшін қоғамдық сенім доктринасын мойындауда экологиялық қорғаушылардың жеңісі, екінші жағынан, Уокер көліне ағынды арттырудағы үлкен кері қадам ретінде қарастырылды. Көлдің түбі – мұз дәуірінде Неваданың солтүстік-батысының көп бөлігін жапқан ежелгі Лахотан көлінің қалдығы. Уокер көлінің ежелгі тарихын зерттеушілер Юкка тауының ядролық қалдықтарын сақтау зерттеуінің аясында аймақтың климаттық уақыт шкаласын анықтауға тырысты, бірақ бұл зерттеу көптеген түсініксіз сұрақтарды тудырды.
Walker Lake is the traditional home of the Walker River Paiute Tribe. The Walker River Reservation was created in 1874 and specifically included acres to be farmed. In 1924, the United States in its trust capacity for the tribe filed suit claiming that the Tribe's reserved rights to the flows of the Walker River were being impaired by upstream diversions. The 1936 Walker River Decree adjudicated water rights in the Walker Basin in California and Nevada. The decreed rights exceed the natural flows of the Walker River in most years, and the Decree grants no rights to flows into Walker Lake. In 1994, Mineral County intervened in ongoing litigation over the Decree to claim that flows to Walker Lake were in the public interest and to re open the decree to grant Mineral County rights to minimum flows of per year into Walker Lake. In 2013, the Nevada District Court granted the motion for a hearing. In 2018, the Ninth Circuit court certified questions to the Nevada Supreme Court, including [1] Does the public trust doctrine apply to rights already adjudicated and settled under the doctrine of prior appropriation and, if so, to what extent? and [2] If the public trust doctrine applies and allows for reallocation of rights settled under the doctrine of prior appropriation, does the abrogation of such adjudicated or vested rights constitute a “taking” under the Nevada Constitution requiring payment of just compensation?. The Nevada Supreme Court ruled that the state does have a public trust responsibility and has no statutory authority to re balance water rights in the system. This has been construed as both a victory for environmentalists in the recognition of the public trust doctrine for Nevada's waters and a major setback to increasing the flows to Walker Lake. The lakebed is a remnant of prehistoric Lake Lahontan that covered much of northwestern Nevada during the ice age. Although the ancient history of Walker Lake has been extensively studied by researchers seeking to establish a climatic timeline for the region as part of the Yucca Mountain Nuclear Waste Repository study, this research has raised many puzzling questions.
Көңіл көтеру және инфрақұрылым
Уокер-Лейк штатының демалыс аймағы, қазір Монумент-Бич деп белгілі, көлдің батыс жағасында орналасқан. Әлемдегі ең ірі оқ-дәрі қоймасы – Хоторн армиялық қоймасы көлдің оңтүстігіндегі аңғарды толтырады. АҚШ 95-ші тас жолы Уокер көлінің батыс жағалауымен өтеді.
The Walker Lake State Recreation Area, now known as Monument Beach, is located along the western shore of the lake. The Hawthorne Army Depot, the world's largest ammunition depot, fills the valley to the south of the lake. U. S. Route 95 passes along the western shore of Walker Lake.