Гері Гард Винкелман: Нидерланд әскерінің бас қолбасшысы
Henri Winkelman
Генри Герард Винкельман (1876-1952) – голландский военачальник, руководивший обороной Нидерландов во время немецкого вторжения. Биография, карьера, КМА.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық әскери офицер (1876–1952)
Dutch military officer (1876–1952)
Генри Жерард Винкельман (17 тамыз 1876 – 27 желтоқсан 1952) – Нидерландының қарулы күштерінің бас қолбасшысы, Нидерландыға неміс басқыншылығы кезінде қызмет еткен.
Henri Gerard Winkelman (17 August 1876 – 27 December 1952) was a Dutch military officer who served as Commander in chief of the Armed forces of the Netherlands during the German invasion of the Netherlands.
Соғысқа дейінгі кезең
Винкельман Маастрихт қаласында Джулиус Хендрик Винкельман мен Шарлотта Хенриетте Браамстың ұлы болып дүниеге келді. Орта білімін аяқтағаннан кейін ол Бредадағы Корольдік әскери академияға (KMA) оқуға түсті. Оның мақсаты – Голландияның Ост-Индиядағы отаршыл әскері – КНИЛ-де офицер болу еді. Оқу барысында ол мақсатын өзгертіп, жаяу әскер офицері болды. 1896 жылы лейтенант атағына көтерілді. 1902 жылы Арендин Жакомина Куртпен үйленді және олардың екі ұлы мен екі қызы болды. Әскери білімін аяқтаған соң, ол голландиялық армияның қатарында жоғарылап көтеріле бастады. 1913 жылы капитандыққа, 1923 жылы майорлыққа, ал 1931 жылы генерал-майор дәрежесіне ие болды және Голландияның 4-ші дивизиясының командирі болды. 1934 жылы генерал-лейтенант атағын алды, бірақ көп ұзамай әскерден кетті. Винкельман Голландия армиясының штаб бастығы лауазымына үміткер болды, бірақ генерал Изак Райндерске ұтылып қалды. Содан кейін Винкельман зейнетке шығуға шешім қабылдады және құрметпен босатылды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін, ол түрлі салаларда белсенді болып, кеңес берумен айналысты. Голландия 1939 жылы 28 тамызда, нацистік Германияның Польшаға шабуыл жасауына төрт күн бұрын қарулы күштерін жұмылдырды. Штаб бастығы генерал Рейндерс Голландия әскерлерінің Жоғарғы Бас қолбасшысы болып тағайындалды, бірақ оның қорғаныс министрі Адриаан Диххоорнмен жеке және кәсіби қарым-қатынасының дұрыс болмауы айқын болды, бұл ақырында Рейндерстің 1940 жылы 5 ақпанда (құрметпен) босатылуына әкелді. Голландия үкіметінің қысқа кеңесінен кейін генерал Винкельман Гаагаға (Голландия үкіметінің орны) шақырылды және оған Голландияның жаңа бас қолбасшысы лауазымы ұсынылды. Ол келесі күні жұмысқа қабылданды.
Winkelman was born in Maastricht as the son of Julius Hendrik Winkelman and Charlotte Henriëtte Braams. After he completed his secondary education he attended the Royal Military Academy (KMA) in Breda. His goal was to become an officer in the KNIL, the Dutch colonial army for the Dutch East Indies. During his training he adjusted his goal and became an infantry officer. He was promoted to Lieutenant in 1896. He married Arendin Jacomina Coert in 1902 and they had two sons and two daughters. Having completed his military education, he began to climb up the ranks of the Dutch army. In 1913 he was promoted to Captain, in 1923 he became a Major and in 1931 he was given the rank of Major General and became the commander of the Dutch 4th division. In 1934 he became a Lieutenant General, but left the military shortly thereafter. Winkelman campaigned for the position of Chief of Staff of the Dutch Army, but lost to General Izaak Reijnders. Winkelman then decided to retire and was granted an honorable discharge. As a retired officer, he remained active in various ways and consulted. The Dutch mobilised their armed forces on 28 August 1939, four days before Nazi Germany's invasion of Poland. Chief of Staff, General Reijnders, was appointed as Supreme Commander of the Dutch forces, but it was clear from the outset that his personal and professional relationship with Defence secretary Adriaan Dijxhoorn left a lot to be desired, ultimately leading to Reijnders' (honorable) discharge on 5 February 1940. After a brief meeting of the Dutch cabinet General Winkelman was summoned to The Hague (the seat of the Dutch government) and was offered appointment as the new Dutch commander. He accepted the job the following day.
Соғыс
Винкельман өзінің әскерінің шектеулі екенін жақсы білген. Оның тастауында 280 мың сарбаз болды, бірақ бұл бүкіл елді қорғауға жеткіліксіз еді. Голландия армиясында танк болған жоқ. Жауынгерлік артиллерия мен қанатқа қарсы қарулар жетіспеді. Винкельман Голландия армиясының қазіргі заманғы, "қозғалмалы" қорғанысқа қабілетсіз екеніне сенімді болды. Оның орнына ол жағдайды қарапайым ұстауға шешім қабылдады: голландтар тек "Голланд бекінісін" (Солтүстік Голландия, Оңтүстік Голландия және Утрехт провинциялары, шамамен қазір Рандштад деп аталатын аймақ) дәстүрлі, стационарлық қорғаныс шебі және нығайтылған бекіністер арқылы қорғайтын еді. Винкельман голландтардың Гитлер әскерін Германияға кері ығыстыра алатынына күмәнданбады. Оның орнына голланд әскері немістерді баяулатып, уақыт ұтуы керек еді, ал Голланд бекінісін одақтастар келгенше голландтардың қолында ұстап тұруы керек еді. Іс жүзінде үш солтүстік провинция (Дренте, Гронинген және Фрисландия) көбінесе қорғалмайтын болып қалды. Афслютдейктің (Фрисландия және Солтүстік Голландия провинцияларын байланыстыратын ұзын бөгет) шығыс жағындағы қазіргі заманғы бекіністер неміс шабуылын тоқтатып, немістердің Голланд бекінісіне солтүстіктен қауіп төндіруіне жол бермеуі керек еді. Елдің шығысында қарсылықтың бірінші шебі Ижсел және Маас өзендері бойымен өтті. Бірақ Голландияның басты қорғаныс шебі елдің ортасында орналасқан және Греббе шебі деп аталды, оны 2-ші және 4-ші армия корпусының барлық күштері қорғауға тиіс болды. Греббе шебі Голланд бекінісінің шығыс майданы ретінде (Голланд қорғаныс жүйесінің мақтанышы болған Жаңа Голланд су желісі ескірген және Утрехт және Амстердам сияқты ірі қалаларға тым жақын деп есептелген) соңғы деміне дейін қорғалуы керек еді. Неміс шабуылы 1940 жылдың 10 мамырында жергілікті уақыт бойынша сағат 03:55-те басталды. Гитлердің Гаага маңына десант түсіріп, қалаға еніп, Голландия үкіметін, Корольдық отбасын және Жоғарғы Армия басшылығын тұтқынға алып, 24 сағат ішінде Голландияны бағындыру жоспары сәтсіз аяқталды. Шығыста немістер Голландия шекарасын салыстырмалы түрде оңай кесіп өтті, бірақ Голландияның басты қорғаныс шебінің жанында тоқтатылды: Греббе шебі және Афслютдейк бекіністері. Бір күндік соғыстан кейін генерал Винкельман әскерлерінің алғашқы неміс шабуылына қалай ден қойғанына қанағаттанды. Жағдайдың қазірдің өзінде қиын болған жалғыз аймақ оңтүстік болды: десантшылар Роттердам мен Дордрехттің оңтүстігіндегі Мурдийк көпірлерін басып алды. Осы уақытта күшті неміс жаяу әскері (9-шы танк дивизиясының қолдауымен) Пель-Раам-Стеллинг деп аталатын жерді бұзып, Солтүстік Брабант провинциясынан тез өтіп, Мурдийк көпірімен байланыс орнатып, оңтүстіктен Голланд бекінісіне енуге қауіптендірді, осылайша Нидерландыны Бельгия мен Франциядан оқшаулады. 11 мамырда француз бөлімшелерінің көмегімен Мурдийк көпірлерін қайтаруға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды. Греббе шебінде жоғалған жерді қайтаруға жасалған әрекеттер де сәтсіз болды. 13 мамырда королева Вильгельмина Лондонға кеткеннен кейін және Хок-ван-Голландиядағы министрлердің көпшілігі кетуге дайын болғанда, министр Макс Стенберг, өз бастамасымен, бірақ королева мен кабинет атынан Нидерландының еуропалық бөлігіндегі үкіметтік өкілеттіктерді Винкельманға берді және тұрақты хатшылар оның нұсқауларын орындауын сұрады. Бұл кейіннен үкімет тарапынан бекітілді, содан кейін королева да бекітті. Греббе шебі үш күндік қатал шайқастан кейін 13 мамыр күні кешке құлады. Осы уақытта 9-шы танк дивизиясы Мурдийк көпірлеріне жетіп, "Голланд бекінісін" бұзып, Роттердамға жетіп, Мёза өзенінің оң жағалауын басып алды. Жағдай стратегиялық тұрғыдан үмітсіз болды, бірақ солтүстік жағалау әлі де голландтардың қолында болды. Голланд автоматтары неміс әскерінің Мез көпірлерінен өтуіне мүмкіндік бермеді, ал голланд теңізшілері Роттердам көшелерінде қарсылық көрсетті, бұл Адольф Гитлердің ашуын тудырды, ол Нидерландыны осы уақытқа дейін басып алған деп күткен. 14 мамырда ол голландтардың қарсылығын бірден тоқтатуға бұйрық берді. Роттердамды бомбалау одан кейін болды, ал немістер Голландтың ірі қаласы Утрехтке де сондай жағдай жасаумен қорқытты, генерал Винкельман 14 мамыр күні кешке капитуляциялауға мәжбүр болды. Капитуляция келесі күні Рийсорд ауылында ресми түрде жарияланды. Голланд капитуляциясына қол қойғаннан кейін генерал Винкельман Нидерландыда неміс әскеріне қарсылық көрсетпейтінін ресми түрде жариялаудан бас тартты. Сондықтан ол 1940 жылдың 2 шілдесінде тұтқынға алынды және оккупацияның соңына дейін соғыс тұтқыны болып қалды.
Winkelman was well aware of his army's limitations. He had 280,000 men at his disposal; not enough to defend the entire country. The Dutch army possessed no tanks. There was a lack of field artillery and anti aircraft guns. Winkelman was convinced that the Dutch army was incapable of a modern, "mobile" defence. Instead, he decided to keep things simple: the Dutch would only defend "Fortress Holland" (the North Holland, South Holland and Utrecht provinces, roughly the area now referred to as the Randstad), using traditional, static defence lines and fortified fixed positions. Winkelman did not have the illusion that the Dutch could push Hitler's armies back into Germany. Instead, the Dutch forces should simply slow the Germans down, win time and keep Fortress Holland in Dutch hands long enough to enable the Allies to join them. In practice, the three northern provinces (Drenthe, Groningen and Friesland) would remain largely undefended. State of the art fortifications at the east end of the Afsluitdijk (the long dike connecting the Friesland and North Holland provinces) were expected to stop the German invasion and prevent the Germans from threatening Fortress Holland from the north. In the east of the country, the first line of resistance ran along the IJssel and Maas rivers. The main Dutch defence line, however, was in the very heart of the country and called the Grebbe Line, to be defended by the entire 2nd and 4th Army Corps. The Grebbe Line was to be defended until the bitter end, as the eastern front of Fortress Holland (the New Dutch Water Line, once the pride of the Dutch defence system was deemed obsolete and too close to major cities such as Utrecht and Amsterdam). The German invasion started on 10 May 1940 at 3:55 a. m. local time. Hitler's bold plan to drop paratroopers around The Hague, push into the city and capture the Dutch government, the Royal Family and the Supreme Army Command to force the Netherlands to its knees within 24 hours, ended in failure. In the east, the Germans crossed the Dutch borders with relative ease, but were halted near the main Dutch defences: the Grebbe Line and the Afsluitdijk fortifications. After one day of war, General Winkelman was relatively satisfied about the way his troops had reacted to the first German push. The only area where the situation was already critical was in the south: paratroopers had secured the Moerdijk bridges, south of Rotterdam and Dordrecht. Meanwhile, strong German infantry (supported by the 9th Panzer Division) had smashed through the so called Peel Raam Stelling and now marched rapidly through the southern province of North Brabant, threatening to establish contact with the bridge head at Moerdijk and to enter Fortress Holland from the south, effectively isolating the Netherlands from Belgium and France. An attempt, supported by French units, to recapture the Moerdijk bridges failed on 11 May. Attempts to win lost ground back in the Grebbe Line were also unsuccessful. On 13 May, after the departure of Queen Wilhelmina to London, and with most ministers in Hoek van Holland ready to depart, minister Max Steenberghe, on his own initiative, but in name of the queen and cabinet, granted the powers of government within the European part of the Netherlands to Winkelman, and requested that the permanent secretaries follow his directions. This was later informally confirmed by the cabinet and afterwards by the queen. The Grebbe Line fell in the evening of 13 May after a ferocious battle of three days. Meanwhile, the 9th Panzer Division had reached the Moerdijk bridges, breaching "Fortress Holland" and reaching Rotterdam, occupying the south bank of the river Meuse. The situation had now become strategically hopeless, but the north river bank was still in Dutch hands. Dutch machine guns made it impossible for the Germans to cross the Meuse bridges as Dutch marines put up fierce resistance in the streets of Rotterdam, much to the annoyance of Adolf Hitler, who expected to have occupied the Netherlands by now. On 14 May, he ordered that Dutch resistance be crushed at once. The bombing of Rotterdam followed and with, the Germans threatening to give major Dutch city Utrecht the same treatment, General Winkelman was forced to surrender in the evening of 14 May. The capitulation was made official the next day in the village of Rijsoord. After he signed the Dutch surrender, General Winkelman refused to officially declare that he would not resist the German forces in the Netherlands. He was therefore interned on 2 July 1940 and remained a prisoner of war for the remainder of the occupation.
Соғыстан кейінгі
Ол 1 қазан 1945 жылы соғыстан кейін голландиялық армиядан құрметпен босатылды және Нидерландыдағы ең көне және ең жоғары әскери наградасы – Әскери Уильям орденімен марапатталды. Оның ескертікі әлі күнге дейін Рижсордтағы бастауыш мектеп алдында тұр, ол 1940 жылдың 15 мамырында капитуляцияға қол қойған жер. Нунспеттегі әскери базаға оның аты берілді. Бұл атау 2007 жылдың 15 мамырында бұрынғы база жабылуына байланысты басқа базаға (Харскампқа) ауыстырылды. Генерал Анри Винкельман 1952 жылдың 27 желтоқсанында үйінде бейбіт түрде қайтыс болды.
He was honorably discharged from the Dutch army after the war on 1 October 1945 and given the Military William Order, the oldest and highest military decoration in the Netherlands. His statue can still be seen in front of the elementary school in Rijsoord, where he signed the capitulation on 15 May 1940. An army base in Nunspeet was named after him. The name was transferred to another base (at Harskamp) as of 15 May 2007, after the former closed down. General Henri Winkelman died peacefully at his home on 27 December 1952.