Кіріспе
Саук тайпасының басшысы Кеокук (шамамен 1780 – 1848 жылдың маусымы) Солтүстік Американың орталық бөлігіндегі Саук тайпасының басшысы болды және ондаған жылдар бойы ең танымал Түпкі Америка басшыларының бірі ретінде белгілі болды, сондай-ақ АҚШ үкіметімен келісімді қарым-қатынас жасағанымен көзге түсті. Кеокук тайпасын бірнеше рет көшірді және әрқашан американдықтардың адал досы болды. Оның саясаты Саук тайпасының тағы бір басшысы Блэк Хокқа қарсы болды, ол тайпасының бір бөлігін Блэк Хок соғысында жеңіліске ұшыратты, кейін АҚШ әскері оны Кеокукқа қайтарып берді және Кеокуктан он жыл бұрын қайтыс болды.
Keokuk (circa 1780–June 1848) was a leader of the Sauk tribe in central North America, and for decades was one of the most recognized Native American leaders and noted for his accommodation with the U. S. government. Keokuk moved his tribe several times and always acted as an ardent friend of the Americans. His policies were contrary to fellow Sauk leader Black Hawk, who led part of their band to defeat in the Black Hawk War, was later returned by U. S. forces to Keokuk's custody, and who died a decade before Keokuk.
Ерте және отбасылық өмірі
Киокук 1780 жылдары Рок өзені бойында, көп ұзамай Иллинойс территориясына айналатын жерде, Фокс руының Саук батыры мен оның аралас текті әйеліне дүниеге келді. Ол Иллинойс өзенінің жанындағы, болашақ Пьория қаласының (Иллинойс штаты) маңындағы ауылда өмір сүрді. Дәстүрлі билеуші топқа жатпаса да, жас кезінде тайпалық кеңеске сайланды. Оның әйелі Миссури штатының Шкайлер округында жерленген болуы мүмкін.
Мансап
1812 жылғы соғыс кезінде Киокук өз руластарының негізгі ауылы Саукенукті тастап кетпеуге, сондай-ақ британдықтар мен соғыс басшысы Қара Шаян үшін соғыспауға көндірді. Бірақ көптеген жауынгерлер бұрыннан кетіп қалғандықтан, Киокук та соғыс басшысы болып сайланды және шешендік өнері арқылы ауылын сәтті қорғады. Келесі жылы Кейлеб Атвотер онымен кездесті: Киокук, саук тайпасының басты жауынгері – епті саясаткер де, батыр да, ұлттық кеңестерде зор беделі бар. Ол – жоғары мінезді, адал адам және ақтардан ешқашан жалбарынбайды. Миссисипи өзенімен жоғалап, батыл әскерлерімен бізге қосылғанда, ол екі АҚШ сарбазын кездестірді, олар казармадан қашып жатқан еді. Оларды тұтқынға алып, Форт Кроуфордқа бірге алып келді. Мен оған осы әрекеті үшін ақшалай сыйлыққа құқылы екенін айттым, ол мақтан тұтып, АҚШ-қа деген достық ниетімен әрекет еткенін және бұл үшін ақша алмағанын жауап берді. 1830 жылдың шілдесінде Киокук Үнді агенті Уильям Кларкпен Prairie du Chien-нің төртінші шарты жасаған бірнеше тайпа басшыларының бірі болды. Бұл келісім Саукенук (Қара Шаянның туған ауылы) кіретін аумақты АҚШ-қа (және ақ қоныс салушыларға) берді. Қара Шаян Айоваға жасаған шабуылынан (немесе қоныс аудару әрекетінен) қайтып келгенде, өзінің атамекенінде ақ қоныс салушыларды кездестірді, қаруға шақырды және тайпасынан жалпы қолдау сұрады. 1833 жылдың тамызында АҚШ билігі Қара Шаянды (ол Вашингтонға және шығыс қалаларына тұтқын ретінде алынған) Киокукке ресми түрде тапсырды, ол осы келісімде саук және түлкі тайпаларының басты басшысы ретінде танылған еді. Ол көп ұзамай тайпаның Айовадағы өзен арғы жағындағы жерін сату туралы келіссөздер жүргізді (оның досы басшы Вапелло наурыз айында қайтыс болды). Осылайша, 1845 жылы 1832 жылғы келісімде жерді сақтап қалуға болатын жағдайға қарамастан, Киокук тобы Канзасқа қарай, батысқа көшірілді.
Keokuk, the principal warrior of the Sauks, is a shrewd politic man as well as a brave one and he possesses great weight of character in their national councils. He is a high minded, honorable man and never begs of the whites. While ascending the Mississippi to join us at the head of his brave troops, he met, arrested, and brought along with him to Fort Crawford two United States soldiers who were deserting from the garrison when he met them. I informed him that for this act he was entitled to a bounty in money, to which he proudly replied that he acted from motives of friendship towards the United States and would accept no money for it. In July 1830, Keokuk was one of several native leaders who entered into the Fourth Treaty of Prairie du Chien with Indian Agent William Clark. This ceded territory including Saukenuk (Black Hawk's home village) to the United States (and white settlers). When Black Hawk returned from a foray (or attempted settlement in Iowa) and found white settlers in his ancestral village, he took up arms, and solicited general co operation from his tribe. In August 1833, U. S. authorities formally delivered Black Hawk (who had been taken as a captive to Washington, D. C., and eastern cities), to the custody of Keokuk, who had been officially recognized as the principal chief of the Sauks and Foxes in that treaty. and he soon negotiated the sale of the tribe's land across the river in Iowa (his friend Chief Wapello having died in March). Thus, in 1845, despite the land reservation in the 1832 treaty, Keokuk's band was moved further west into Kansas.
Өлім және мұра
1845 жылы Киокук пен оның тайпасы Канзас штатының Оттава қаласына жақын жаңа резервацияға келді, ал Киокук 1848 жылғы маусымда қайтыс болды. Кейбір дереккөздер оның өлімінің себебін дизентерия деп көрсетеді. Американдық индейлердің мұраларын жинаумен айналысқан Айова судьясы Калеб Дэвис бастамасымен, 1883 жылы Киокук басшысы Киокук қаласына қайта жерленді, бірақ қазіргі сот-медициналық сараптама көрсеткендей, сол жерге жерленген қалдықтар әлдеқайда жас адамға тиесілі болған. 1832 жылғы мамыр айында шотланд саяхатшысы Уильям Ричард Грэм, Иллинойс губернаторы Коулспен кемеде танысқандықтарының арқасында, Сент-Луис қаласында губернатор Кларк пен Киокук арасындағы екі кеңеске куә болды және өзінің әсерлерін күнделігіне жазып қалдырды: "Кеше айтқандай, жақсы келбетті Киокук – бас сөйлеуші болды. Барлығы да ұялмастан, еркін сөйледі, бірақ мен Киокуктың шешен екенін ойладым. Оның сырт келбеті шынымен асыл, зиялы және бекем, кейде мейіріммен жұмсарып, жалпы алғанда, құрметке лайық. Оның бойы бес фут он бір дюйм, тік және денелі, әсем қадамды және еркін. Ол сөйлегенде дауысы еркектік және күшті, айтылуы ерекше анық және жылдам болды. Ол сөйлегенде оның көздері мен бүкіл беті тыныш, құрметке шақыратын болды". Кеше кешкісін Киокук өзенмен кемеде жолға шықты. Оның қолында ұзын қару – найза болды, ол дауыстап сөйледі. Оның қимыл-қозғалыстары мен дауысының ырғағы қарсылық пен қауіп-қатерді білдірді: мен үшін бұл пантомима мен жырдың тамаша үлгісі болды, бірақ оның серіктері үшін ол шешендік сөздің керемет мысалы болды. Маған айтылғандай, (Киокук американдықтар индейлерге көмектесіп, достық қарым-қатынас жасады) және ол өзінің ісімен де, сөзімен де американдықтарға алғысын білдіретін болады. (Аудармашы) Киокук сөйлеген сөздерін оның тайпасының басқа кез келген мүшесіне қарағанда оңай аударуға болатынын айтады, ол асықпайтын, кеңес алуға дайын және ақылдасатын адам. Соңғы соғыста ол британдықтардың жағын алып, төрт американдықты өзі өлтірген. Киокук мұрагерлікпен дәреже алған бас басшы емес, ерлікпен дәреже алған батыр басшы. Оның үш әйелі – қарындастары, ал төртіншісі басқа отбасынан екені айтылды. Ол епті адам, соғыс аяқталар алдында британдықтардың жеңіліп жатқанын көрген соң американдықтарға келді".