Кіріспе

Акция нарығындағы құбылыс

Тинг Хай эффектісі, сондай-ақ Адам Ченг эффектісі деп те аталады, – бұл Гонконг актері Адам Ченгтің қатысқан фильмі немесе телесериалы жарық көрген кезде акция нарығында кенеттен және түсіндіріле алмайтын құлдырау болатын құбылыс. 1992 жылдың соңында Гонконгта "Адамның ашкөздігі" теледрамасы көрсетілгеніне көп жыл өтсе де, бұл эффект акция брокерлері арасында әлі де танымал тақырып болып қалып отыр. Эффект драмадағы басты қарсыласы Тинг Хайдың атымен аталған, осы рөлді Ченг сомдаған.

Шығу тегі

1992 жылдың соңында Гонконгтағы TVB телеарнасында "Адамның ашкөздігі" телесериалы көрсетілді. Драманың негізгі тақырыбы қор нарығы болды, онда басты кейіпкерлер нарықта сауда жасау арқылы байымақ болады, ал олардың схемалары мен амалдары көрсетілді. Тін Хай (Адам Ченг), басты қарсыласы, төрт ұлымен бірге төмендеу кезеңінде туындылар мен акцияларды сату арқылы зор байлық жинады. Көптеген адамдар банкротқа ұшырады, бірақ Тинг отбасы одан сайын байып, ақырында басты кейіпкер Фонг Чин бокқа (Шон Лау) жеңілді. Тинг отбасының құлауы Тін Хайдың төрт ересек ұлын қор биржасы ғимаратынан лақтырып жіберуімен және олардан кейін өзінің секіруімен байланысты. Бұл қорқынышты көрініс Адам Ченгтің түскен телесериалдары эфирге шыққан сайын қор нарығына қайта оралатын қарғыс ретінде қабылданады.

Оқиғалар

Бастапқыда Тинг Хай эффектісі Гонконгта "Адамның ашкөздігі" немесе оның еркін жалғасы "Илаһи жаза" (ATV өндірісінде) көрсетілген кезде пайда болды. Бірақ кейіннен Адам Ченг қатысқан жаңа фильм немесе телесериал жарық көрген сайын да осы құбылыс байқалды.

1990 жылдар

1992 жылдың қазанында "Адамның ашкөздігі" телеарнасы TVB-де дебют жасады. Хан Сенг индексі 598 мен 600 балл аралығында төмендеді. 1994 жылдың қарашасы: "Инстинкт" телеарнасы TVB-де алғаш рет көрсетілді. Хан Сенг индексі 2000 баллтан астам төмендеді. 1999 жылдың маусымы: "Түрме шебері" эфирге шықты. Хан Сенг индексі 6,5%-ға төмендеді. 2007 жылдың шілдесі: "Үйге оралу" көрсетілді. Хан Сенг индексі 1165 баллға төмендеді. 2009 жылдың 30 наурызы: "Снукер патшасы" Гонконгте премьераланды. Хан Сенг индексі 663,17 баллға төмендеді. 2013 жылдың 4 сәуірі: "Генерал Янды құтқару" Бейжіңде шығарылды. Премьерадан кейінгі күні "Хан Сенг" индексі 610 баллға төмендеді. 2015 жылдың 20 сәуірі: "Адамның ашкөздігі" TVB телеарнасында қайта көрсетілді, одан кейін ATV телеарнасында "Құдайдың жазасы" да қайта көрсетілді. Қайта көрсетілімнің алғашқы күні Хан Сенг индексі 558,19 баллға төмендеді.

2020 жылдар

13 қаңтар 2020: Ever Night: Season 2 Tencent Video-да ағынды түрде көрсетіле бастады. Хан Сен индексі наурыз айына дейін түсіп отырды. 5 қазан 2022: Divine Retribution Disney+ желісінде ағынды түрде көрсетіле бастады. Хан Сенг индексі түсіп отырды. 25 қазан 2022: "Жібек пердесі артында" телесериалы 26 қазанның түнгі сағат 00:00-де TVB телеарнасында қайта көрсетіле бастайды. Hang Seng индексі 25 қазанда нарық жабылу кезінде 1,030 пунктке (6,36%) төмендеді.

Ерекшеліктер

Тін Хай эффектісі орын алмаған бірнеше жағдай болды. 2006 жылдың сәуір айында TVB телеарнасында "Бар Бендер" көрсетілген кезде, Хан Сенг индексі 258 ұпайға күрт өсті. Кейбір инвесторлар бұл эффектінің тек қана бірнеше сәйкес келушіліктер екенін және өзіндік болжамды орындаудан артық емес екенін айтса да, кейбіреулер бұл құбылысты жай ғана сәйкес келушілік деп қарастырмайды. Француздық Crédit Lyonnais банкі осы құбылыс туралы есеп дайындады.