Кіріспе

Химиялық қосылыс. Гидроксилдік аяқталатын полибутадиен (HTPB) – гидроксилдік функционалдық топпен екі басында аяқталатын бутадиеннің олигомері. Ол изоцианаттармен әрекеттесіп, полиуретан полимерлерін түзетін болады. HTPB – мөлдір сұйықтық, түсі балауыз қағазға ұқсас, ал тұтқырлығы жүгері сиробына ұқсас. HTPB таза қосылыс емес, қоспа болғандықтан қасиеттері әртүрлі, және ол тұтынушылардың нақты талаптарына сәйкес өндіріледі. Типтік HTPB – R 45HTLO. Бұл өнім әдетте 40–50 бутадиен молекуласынан құралған олигомерлік бірліктерден тұрады, тізбектің әр басы гидроксил [OH] тобымен аяқталған. R 45HTLO функциясы 2,4–2,6-ға тең, яғни әрбір екі олигомерлік бірлікке шамамен бір қосымша гидроксил тобы тізбек бойымен орналасқан. Бұл қаталданған өнімнің беріктігін арттыру үшін тізбектердің бір-бірімен байланысуын қамтамасыз етеді. HTPB әдетте ди- немесе полиизоцианат қосылыстарымен қосылу реакциясы арқылы қаталдырылады.

Материалдарды өндіру

HTPB-ден дайындалған полиуретандарды қажетті физикалық қасиеттерге ие етуге болады; полиуретандар жоғары серпімді немесе берік және қатаң болуы мүмкін. Олардың кейбір түрлері: қатты көбікті оқшаулау панельдері; тозуға төзімді эластомер дөңгелектері мен шиналары (аттракциондарда, эскалаторларда, скейтбордтарда және т.б. қолданылады); автомобильдің серіппелі буксалары; электр изоляциялық қоспалары; жоғары өнімді желімдер; беттік жабындар мен герметиктер; синтетикалық талшықтар (мысалы, Спандекс); кілем төсемесі; қатты пластик бөлшектер (мысалы, электрондық құралдар үшін).

Ракеталық қозғалтқыш

HTPB-нің маңызды қолданысы қатты ракеталық отында. Ол тотықтырғыш затты, отынды және басқа да құраушыларды бірге байланыстырып, қатты, бірақ серпімді массаға айналдырады, көптеген құрама отындарда. Шығарылған полиуретан мұндай қоспаларда отын ретінде қолданылады. Мысалы, HTPB жапондық M5 зымыран тасымалдағышының барлық 3/4 сатысында және үнділік PSLV зымыран тасымалдағышының барлық 4 сатысында қолданылады. JAXA отынды "HTPB/AP/Al=12/68/20" деп сипаттайды, яғни масса бойынша пропорцияда HTPB және қатайтқыш 12% (байлаушы және отын), аммоний перхлораты 68% (тотықтырғыш) және алюминий ұнтағы 20% (отын) құрайды. Осыған ұқсас отындарды көбінесе APCP (аммоний перхлоратының құрама отыны) деп атайды, олар үлкен модельдік зымырандарда қолданылады. Типикалық APCP қара ұнтақты отынға қарағанда 2-3 есе артық импульс береді, ол көбінесе кішігірім зымыран қозғалтқыштарында қолданылады. HTPB гибридтік зымыран отыны ретінде де қолданылады. N2O (азот оксиді немесе "күлкі газы") тотықтырғыш ретінде қолданылады, ол SpaceDev әзірлеген SpaceShipTwo гибридтік зымыран қозғалтқышын қуаттандыру үшін пайдаланылады. Bloodhound SSC жер үсті жылдамдық рекордын орнату мақсатымен жоғары сынақ пероксиді тотықтырғышымен HTPB қолдану жоспарланған, бірақ бұл жоспар 2017 жылы өзгертілді.