Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тездетудің SI жүйесінде алынған бірлігі
SI derived unit of acceleration
Метр секундына квадрат – Халықаралық бірліктер жүйесінде (SI) тездетудің бірлігі болып табылады. Алынған бірлік ретінде, ол ұзындықтың (метр) және уақыттың (секунд) SI негізгі бірліктерінен құралады. Оның символы әртүрлі форматта жазылуы мүмкін: m/s², m·s⁻² немесе ms⁻², сондай-ақ сирек қолданылатын (m/s)/s түрінде. Тездету ретінде, бұл бірлік физикалық тұрғыдан уақыт аралығындағы жылдамдық немесе жылдамдық өзгеруі ретінде түсіндіріледі, яғни секундына метр/секунд және векторлық шама ретінде қарастырылады.
The metre per second squared is the unit of acceleration in the International System of Units (SI). As a derived unit, it is composed from the SI base units of length, the metre, and time, the second. Its symbol is written in several forms as m/s2, m·s−2 or ms−2, , or less commonly, as (m/s)/s. As acceleration, the unit is interpreted physically as change in velocity or speed per time interval, i. e. metre per second per second and is treated as a vector quantity.
Мысал
Объект тыныштық күйінен бастап секундына бір метр шаршы метр (1 м/с²) тұрақты үдеуді бастан кешіреді, содан кейін 5 секундтан соң 5 м/с жылдамдыққа, ал 10 секундтан соң 10 м/с жылдамдыққа жетеді. Орташа үдеуді a, жылдамдық v (м/с)-ты уақыт t (с)-қа бөлгенде есептеуге болады, сондықтан бірінші мысалдағы орташа үдеуді былай есептейміз: .
An object experiences a constant acceleration of one metre per second squared (1 m/s2) from a state of rest, then it achieves the speed of 5 m/s after 5 seconds and 10 m/s after 10 seconds. The average acceleration a can be calculated by dividing the speed v (m/s) by the time t (s), so the average acceleration in the first example would be calculated: .
Қатынасты бірліктер
Ньютонның екінші заңы күштің массаны үдеуге көбейтілгеніне тең екенін айтады. Күштің бірлігі – ньютон (N), ал массаның SI бірлігі – килограмм (кг). Бір ньютон – бір килограммды секундтың квадратына көбейтуге тең. Сондықтан, метр/секунд квадрат бірлігі ньютон/килограммға, яғни N·kg−1 немесе N/кг тең. Осылайша, Жердің гравитациялық өрісін (жер бетіне жақын) секундқа 9,8 метр, немесе эквивалентті 9,8 Н/кг деп көрсетуге болады. Үдеуді гравитацияға қатысты түрде, мысалы, g күші арқылы және жер сілкіністеріндегі ең жоғары жер үсті жылдамдануы арқылы өлшеуге болады.
Newton's second law states that force equals mass multiplied by acceleration. The unit of force is the newton (N), and mass has the SI unit kilogram (kg). One newton equals one kilogram metre per second squared. Therefore, the unit metre per second squared is equivalent to newton per kilogram, N·kg−1, or N/kg. Thus, the Earth's gravitational field (near ground level) can be quoted as 9.8 metres per second squared, or the equivalent 9.8 N/kg. Acceleration can be measured in ratios to gravity, such as g force, and peak ground acceleration in earthquakes.
Юникод таңбасы
"Метр/секунд шаршысы" символы Юникодта осы код нүктесінде көрсетілген. Бұл Шығыс Азия кодировкаларымен үйлесімділік үшін жасалған және жаңа құжаттарда қолдануға арналмаған.
The "metre per second squared" symbol is encoded by Unicode at code point This is for compatibility with East Asian encodings and not intended to be used in new documents.