Тақырыптар

Физикалық бірліктер мен тұрақтылар

Physical Units and Constants · 80 мақала

  1. Электр тогының SI бірлігі – Ампер

    Ампер – электр тогының SI бірлігі. 1 ампер – секундына 1 кулон заряд. Андре-Мари Ампердің құрметіне аталған. Жаңа анықтамасы: e=19 элементар заряд/1.602176634 с.

    #34 · 2 мин оқу

  2. Кандела: Жарық күшін өлшеу бірлігі

    Кандела (cd) – SI жүйесіндегі жарық күшін өлшеу бірлігі. Адам көзінің сезімталдығы ескеріледі, шамамен бір шамның жарық күші 1 канделаға тең.

    #1161 · 2 мин оқу

  3. Өлшемдерді салыстыру және түрлендіру әдістері

    Бірліктерді түрлендіру: өлшем бірліктерін өзгерту, есептеулерді жеңілдету, формулалар мен программалауда қолдану. Метр жүйесінің артықшылықтары туралы ақпарат.

    #1163 · 1 мин оқу

  4. Сантиметр-грамм-секунд жүйесі

    Сантиметр, грамм, секунд жүйесі – метрикалық жүйенің түрі. Негізгі өлшем бірліктері, қолданылу аймақтары, SI жүйесімен салыстыру.

    #1646 · 5 мин оқу

  5. Электронвольт: Энергия және өлшем бірлігі

    Электронвольт (эВ) – физикалық энергия бірлігі. Электрондардың кинетикалық энергиясын, потенциал айырмасын, зарядты өлшеуге қолданылады.

    #2218 · 5 мин оқу

  6. Жылдамдық және периоды: жиілік туралы түсініктер

    Жылдамдық (f) – қайталама оқиғалардың уақыт бірлігіне шаққан саны. Герц (Гц) өлшенеді, периодпен кері байланысты. Ғылымда, техникада маңызды.

    #2546 · 6 мин оқу

  7. Магниттік индукция бірлігі – Гаусс

    Гаусс – магнит индукциясының бірлігі, CGS жүйесінен келген. Магниттік ағын тығыздығын өлшейді. Қолданылуы азайып бара жатса да, ғылымда жиі қолданылады.

    #2953 · 1 мин оқу

  8. Герц: Жылдамдық өлшем бірлігі

    Герц (Гц) – SI жүйесіндегі жиілік бірлігі. 1 секундтағы оқиға/цикл саны. 1 Гц = 1/с. Цезий-133 атомының жиілігі 9 192 631 770 Гц-қа тең.

    #3378 · 4 мин оқу

  9. Килограмм: өлшем бірлігінің тарихы мен жаңа анықтамасы

    Килограмм: салмақтың халықаралық бірлігі, қазіргі анықтамасы секунд, метр және Планк тұрақтысы арқылы белгіленеді. Тарихы мен эволюциясы.

    #3987 · 4 мин оқу

  10. Катализдік белсенділіктің каталь бірлігі

    Катал – катализдік белсенділіктің СИ бірлігі. Ферменттердің, катализаторлардың активтілігін өлшеуге қолданылады. Бір катал секундына 1 моль реакция жылдамдығын арттырады.

    #4119 · 1 мин оқу

  11. Люминесценция: Фотометриялық өлшемдер мен қауіпсіздік стандарттары

    Жарқырау – бұл жарық интенсивтігінің бірлік ауданына қатынасы. CIE стандартымен өлшенеді, адам көзінің жарық сезімін анықтайды (cd/м²).

    #4434 · 2 мин оқу

  12. Масса: Ғылыми түсініктер мен анықтамалар

    Масса – ғылыми тұжырым, дененің инерциялық қасиетін көрсетеді. Зат мөлшерімен байланысты емес, күш әсеріне қарсылық деңгейі. Физика, атом, масса анықтамасы.

    #4602 · 9 мин оқу

  13. Тұрақты физикалық шамалар және олардың маңызы

    Физикалық тұрақтылар – теориямен түсіндірілмейтін, экспериментпен өлшенетін өзгермейтін шамалар. Жарқын мысалдар: жарық жылдамдығы, гравитациялық тұрақты.

    #5505 · 5 мин оқу

  14. Күш заңы: Екі шама арасындағы функционалдық байланыс

    Статистикадағы күш заңы: екі шама арасындағы функционалдық қатынас. Өзгеріс пропорциясы, масштабтан тәуелсіз. Көптеген құбылыстарда кездеседі.

    #5903 · 6 мин оқу

  15. Радиан: Бұрыш өлшемінің SI бірлігі

    Радиан – бұрыш өлшемінің SI бірлігі. Радиан радиусқа тең ұзындығы бар доғаға сәйкес келеді. Формуласы: θ = s/r. 90° = π/2 радиан.

    #6279 · 8 мин оқу

  16. Негізгі метрлік шамадан туындаған өлшем бірліктері

    SI жүйесіндегі туынды өлшем бірліктері: негізгі өлшемдерден алынған, халықаралық жүйеде маңызды. Атаулары мен формулалары, өлшемдерін түсіндіреміз.

    #6467 · 3 мин оқу

  17. Вольт: Халықаралық бірлік және тарихы

    Вольт (В) – SI жүйесіндегі кернеу бірлігі. 2019 жылы SI негізгі бірліктерінің жаңа анықтамасымен вольттың мәні өзгерді. Электр және физика терминдері.

    #7873 · 2 мин оқу

  18. Микросекундтың өлшемі

    Микросекунд – уақыттың 1 миллионнан бір бөлігі (0.000001 секунд). SI жүйесіндегі өлшем, жиілік, наносекунд, миллисекунд туралы ақпарат.

    #8548 · 3 мин оқу

  19. Цезий стандарты: жиілік негіздері мен анықтамасы

    Цезий сағаты – жиілік стандарты. 133-цезий атомының фотон сіңіруі секундты анықтаудағы дәлдікті қамтамасыз етеді. Халықаралық жүйеде негізгі өлшем.

    #9616 · 4 мин оқу

  20. dBm: Милливатқа шаққан қуат деңгейінің өлшемі

    dBm – радио, микротолқын және талшықты-оптикалық байланыста қуат өлшемінің ыңғайлы бірлігі. 1 мВт-қа шаққандағы децибелде қуат деңгейін көрсетеді.

    #9652 · 1 мин оқу

  21. Жарым-жартылай қуат ағыны

    Сәулелену қарқындылығы: бірлік ауданға берілетін қуат. Физикадағы маңызды өлшем, толқындарда (жарық, дыбыс) және энергия тасымалында қолданылады. Вт/м² бірліктерімен өлшенеді.

    #9881 · 1 мин оқу

  22. Физика және математикадағы ағын түсінігі

    Физика & математика: ағын туралы түсінік. Ағын – беткейден өтетін эффектілердің мөлшері. Векторлық есептеуде маңызды роль атқарады.

    #10241 · 1 мин оқу

  23. Кулон – электр зарядының бірлігі

    Кулон (C) – электр зарядының Халықаралық жүйедегі (SI) бірлігі. 1 ампер ток 1 секундта беретін зарядқа тең. Вольт, Ом, Фарад тарихы. Электр шамалары.

    #11230 · 2 мин оқу

  24. Өлшемсіз шамалар және олардың ғылымдағы ролі

    өлшемсіз шамалар – физикалық өлшемдері жоқ, бірліктерге біріктірілмейтін шамалар. Көрсеткіштер арақатынасы ретінде беріледі, мысалы, алкоголь құрамы (ABV).

    #12002 · 4 мин оқу

  25. Электр зарядының CGS бірлігі: Франклин және статколон

    Франклин (Fr) – СГС электростатикалық заряд бірлігі. Статкулон (statC) туралы, түрлендіру шарттары және Кулонмен (C) салыстыру туралы ақпарат.

    #12523 · 2 мин оқу

  26. Болцман тұрақтысы: Температура мен энергия арасындағы қатынас

    Болцман тұрақтысы: температура мен энергия арасындағы пропорционалдық коэффициент. Қасиеттері, бірліктері (Дж/К, эВ/К) және газ заңдарымен байланысы туралы ақпарат.

    #12583 · 2 мин оқу

  27. Фа́радей тұрақтысы: бір моль электронның электр заряды

    Фа́радей тұрақтысы: электрондардың молінің электр заряды. Электрохимиядағы маңызды физикалық тұрақты, моль мен кулон арасындағы байланыс.

    #13699 · 1 мин оқу

  28. Негізгі өлшем бірліктері және олардың түрлері

    Негізгі өлшем бірліктері: физикалық шамалардың негізгі бірліктері, SI жүйесі (метр, килограмм, секунд т.б.), бірліктердің еселіктері мен бөлшектері.

    #13700 · 3 мин оқу

  29. Мольдық газ тұрақтысының мәні мен бірліктері

    Газ тұрақтысы R: маңызы, формуласы, бірліктері (Дж/моль·К, L·атм/моль·К). Идеал газ заңы, физика, химиядағы қолданысы. Ең жақсы SEO сипаттамасы!

    #14016 · 3 мин оқу

  30. Жоғары энергиялық физикадағы қима ауданының бірлігі – Барн

    Жоғары энергиялық физикада қолданылатын аудан бірлігі – барн (b). Ядролық реакциялардың қимасын, бөлшектердің өзара әрекеттесу ықтималдығын өлшейді.≈100 fm².

    #16457 · 4 мин оқу

  31. Жаңатон – күш бірлігінің физикалық өлшемі

    Жаңатон – физикадағы күш бірлігі. 1 кг массаны 1 м/с² үдетуге қажет күш. Ньютон заңдары, SI жүйесі, анықтамасы мен формуласы туралы біліңіз.

    #16623 · 1 мин оқу

  32. Миллиметр: Ұзындық бірлігі

    Миллиметр – метрдің 1/1000 бөлігі, SI жүйесіндегі ұзындық бірлігі. 1 метрде 1000 мм, 1 см-де 10 мм бар. Өлшемдерді дәл анықтау үшін қолданылады.

    #16681 · 1 мин оқу

  33. Сандардың арақатынасы

    Математикада қатынас – бір санның екінші санға қатысы. Мысалы, 8 апельсин мен 6 лимон болса, қатынас 8:6 немесе 4:3 болады. Есептеу, өлшемдерде қолданылады.

    #19468 · 10 мин оқу

  34. Грам: массаның бірлігі

    Грам – масса өлшемінің SI бірлігі, килограмның мыңнан бір бөлігі. Тарихы, анықтамасы, килограммен байланысы туралы ақпарат.

    #46511 · 2 мин оқу

  35. Люкс: Жарық интенсивтігінің бірлігі

    Люкс (lx) – SI бірлігі, жарық интенсивтігін өлшейді. 1 лм/м² тең. Адам көзінің сезімін ескере отырып, жарықтың бетке түсуін бағалауға қолданылады.

    #48842 · 3 мин оқу

  36. Сандарды түрлендіру құралы: GNU Units туралы мәліметтер

    GNU Units: Шама өлшемдерін түрлендіру бағдарламасы. Күрделі есептеулерді тексеруге, түрлі өлшем бірліктерін (ескі, қазіргі) қолдануға мүмкіндік береді. Unix құралының нұсқасы.

    #52644 · 2 мин оқу

  37. Атомдық бірліктер жүйесі

    Атомдық бірліктер – атомдық физика, химия және спектроскопиядағы есептеулерге ыңғайлы өлшемдер жүйесі. Д. Хартри ұсынған, "а.б." немесе "аu" деп белгіленеді.

    #53003 · 2 мин оқу

  38. Протон мен электрон зарядының элементар заряды

    Элементарлық заряд – протон немесе электронның электр заряды. 1.602×10⁻¹⁹ Кулонға тең. SI жүйесіндегі тұрақты, физикалық маңызға ие.

    #53009 · 4 мин оқу

  39. Жердің тартылыс күші және фунт өлшемі

    Бір фунт массасының Жердің тартылысы: күш, масса, энергия, момент арасындағы айырмашылықтар. Стандартталған гравитациялық үдеу туралы біліңіз.

    #54095 · 2 мин оқу

  40. Жанский бірлігі: спектралды сәуле қарқындылығының өлшемі

    Жанский (Jy) – радиоастрономиядағы сәуле қарқындығының бірлігі. 10⁻²⁶ Вт/м²/Гц-ке тең. Карл Янский атымен аталып, нүктелік көздерді сипаттауға қолданылады.

    #54383 · 3 мин оқу

  41. Килловатт-сағат: Энергия бірлігі

    КВт⋅сағат – электр энергиясын есептеу бірлігі. 3.6 МДж-ға тең, электр төлемдерінде қолданылады. Ватт-сағаттан айырмасы, қуаты мен уақыты ескеріледі.

    #54419 · 4 мин оқу

  42. Бұрыштық жылдамдық және бұрыштық жиілік

    Бұрыштық жылдамдық – физикадағы бұрыштың өзгеру шамасы. Радианымен/секунд өлшенетін ω жиілігі, осцилляциялар мен толқындардағы фаза өзгерісін сипаттайды.

    #58136 · 1 мин оқу

  43. Көлемдердің диапазоны: суб атомдықтан астрономиялық масштабқа дейін

    Кейіннен атомдықтан астрономиялық масштабтарға дейінгі ұзындықтарды қарастырамыз. Мысалдар: бөлшектер, ДНК, планеталар, галактикалар. Ұзындық өлшемдері.

    #58800 · 17 мин оқу

  44. Аудан өлшемдерінің тізімі

    SI бірліктеріндегі аудан өлшемдерінің тізімі: нанометрден бастап шаршы метрге дейінгі өлшемдер, мысалдар мен салыстырулар.

    #58841 · 4 мин оқу

  45. Масса шамалары: SI жүйесіндегі өлшемдер

    Масса өлшемдері: SI жүйесіндегі 10⁻⁶⁷ кг-дан 10⁵² кг-ға дейінгі масса деңгейлері. Гравитоннан байқаланатын ғаламға дейін. Килограм – негізгі өлшем.

    #58886 · 10 мин оқу

  46. Шөгінді коэффиценттерінің Сведберг бірлігі

    Сведберг бірлігі (S) – химияда шөгіндіргіш коэффициентті өлшеуге арналған бірлік. Бұл бөлшектің өлшемін, шөгу жылдамдығы арқылы анықтайды.

    #60946 · 1 мин оқу

  47. Ватт өлшемдерінің мысалдары

    Ватты (W): Единицы измерения мощности, примеры от астрофизики до микроэлектроники. Узнайте мощность излучения, потребления и сигналов в разных устройствах!

    #63506 · 11 мин оқу

  48. Қатынас және бірліктерінің арақатысы

    Математикадағы қатынас – әртүрлі өлшем бірліктеріндегі екі шаманың бөліндісі. Жылдамдық, жүрек соғу жиілігі сияқты уақыттық қатынастарды қарастырады.

    #80672 · 3 мин оқу

  49. Бөлудің математикалық нәтижесі

    Бөлу амалының нәтижесі – қанағат. Екі санның бөлінуінен шығатын сан, математикада маңызды роль атқарады. Түсініктері мен мысалдары осы мақалада.

    #80721 · 1 мин оқу

  50. Германияның Ұлттық метрология институты

    Германияның ұлттық метрология институты – PTB. Өлшемдердің дұрыстығын қамтамасыз етеді, ғылыми-техникалық қызмет көрсетеді. Әлемдік көшбасшы!

    #81320 · 12 мин оқу

  51. Сұйық ағынының көлемі

    Сұйық динамикасы: көлемдік ағын жылдамдығы – бірлік уақытта өтетін сұйық көлемі. Q символымен белгіленеді, массалық ағыннан өзгеше. Гидрометрияда – шығын.

    #95053 · 2 мин оқу

  52. Бірліксіз физикалық тұрақтылар

    Физикалық тұрақтылар: бірліксіз шамалар, олардың мәні бірдей қалады. Аэродинамикадағы қарастырылатын саннан өзгеше, әмбебап тұрақтылар туралы біліңіз.

    #102003 · 4 мин оқу

  53. Астрономиялық өлшемдер жүйесі

    Астрономиялық өлшемдер жүйесі: Халықаралық астрономиялық одақ (IAU) жүйесі, астрономиялық деректерді өлшеу және өңдеу үшін жасалған. 1976, 1994, 2009 ж. жаңартылды.

    #104022 · 2 мин оқу

  54. Санның мәні мен түрлері

    Сандық қасиеттер: мөлшер, көптік, үзділіссіздік, өлшем бірліктері. Физика, математика, және фонетикадағы маңызды ұғымдарды қарастырады.

    #134312 · 5 мин оқу

  55. Киббл таразы: салмақты электрмен өлшеу құралы

    Киббл балансы: электр тогы мен кернеу арқылы салмақты өлшейтін өте дәл құрал. Килограмның жаңа анықтамасын жүзеге асырады. Брайан Киббл құрметіне аталды.

    #134392 · 4 мин оқу

  56. Амперлік тепе-теңдік және килограмның жаңа анықтамасы

    Амперлік тепе-теңдік – электр тогының (ампер) нақты өлшеуі үшін қолданылатын құрал. Кельвин ойлап тапқан, тепе-теңдік принципіне негізделген.

    #134394 · 2 мин оқу

  57. Метр секундына квадрат: Үдеудің SI бірлігі

    Жылдамдық өзгеруін көрсететін, Халықаралық жүйедегі (SI) үдеудің бірлігі – секундқа метр (м/с²). Физикалық шама, жылдамдық пен уақыт арақатынасы.

    #140346 · 1 мин оқу

  58. Жазықтық масса тығыздығы

    Жазық объектілердің массасының ауданға қатынасы – бұл қасиет, өлшем бірлігі кг/м². Қағаз, мата өнеркәсібінде граммаж, астрономияда баған тығыздығы деп аталады.

    #142334 · 2 мин оқу

  59. Жарық ағынының бетке түсуі және жарықтандыру шамасы

    Жарқырау, жарық ағыны, люминесценция – бетке түсетін жарықтың өлшемі. Адам көзінің қабылдауына сәйкес, фотометрия, жарық шығыны туралы ақпарат.

    #144214 · 1 мин оқу

  60. Фармакологиядағы халықаралық бірлік: биологиялық белсенділікті өлшеу бірлігі

    Фармакологиядағы халықаралық бірлік (ХБ) – биологиялық белсенді заттардың мөлшерін өлшеу бірлігі. Витаминдер, гормондар, вакциналар үшін қолданылады. Стандарттау әдістері қарастырылады.

    #152761 · 3 мин оқу

  61. Температуралардың салыстырмалы кестесі

    Температура шамалары: салыстыру, түрлендіру формулалары. Цельсий, Фаренгейт, Кельвин және басқалары – 8 түрлі шкала туралы толық мәлімет. SEO үшін жақсартылған.

    #154555 · 7 мин оқу

  62. Электр серпімділігі және оның физиологиялық мағынасы

    Электрлік эластандылық – сыйымдылыққа кері шама. Физиологияда маңызды, желілік талдауда қолданылады. Микротолқынды жиіліктерде де пайдалы.

    #172027 · 4 мин оқу

  63. Сантиметр-грамм-секунд жүйесінің нұсқасы: Гаусс бірліктері

    Гаусс бірліктері – сантиметр-грамм-секунд жүйесінің метрикалық бірліктері. Электромагнетизмде қолданылады, бірақ SI жүйесіне көшіп жатыр.

    #181111 · 1 мин оқу

  64. Жылдамдықтардың салыстырмалы тізімі

    Жылдамдықтарды салыстыру: 2.2 м/с-тан 3 м/с-қа дейінгі (жарық жылдамдығы) түрлі жылдамдық деңгейлері. Өсім, қозғалыс, геологиялық процестер жылдамдығы.

    #184832 · 7 мин оқу

  65. Люмен: Көрінетін жарық ағынының бірлігі

    Люмен (лм) – СИ бірлігі, көрінетін жарықтың қарқындылығын өлшейді. Жарық ағыны, люкс, кадела, стерадиан туралы толық ақпарат.

    #188544 · 4 мин оқу

  66. Астрономдық объектілердің беткей гравитациясы

    Астрономиялық объектілердің беткей гравитациясы – бұл экватордағы үдеу. Есептеуде айналу әсері де ескеріледі. Бірліктері м/с². Жоғары ақпарат алыңыз!

    #245214 · 6 мин оқу

  67. Стандартталған шамалар мен бірліктер

    Қазақстандағы ISO 31-0 стандартты өлшемдер мен бірліктер туралы ақпарат. ISO 80000-1 стандартымен алмастырылды. Ғылым мен технологияда қолданылады.

    #265768 · 2 мин оқу

  68. Массаға шаққандағы энергия мөлшері

    Жасырағы, масса бірлігіне шаққандағы энергия – заттардың термодинамикалық қасиеттерін (ішкі энергия, энтальпия) анықтауға қолданылатын шама.

    #274600 · 4 мин оқу

  69. Саналатын нысандардың концентрациясының дәрежесі

    Сандық тығыздық: бөлшектер, молекулалар, галактикалар концентрациясын сипаттайтын физикалық шама. Ареалық, көлемдік тығыздық түрлері, өлшемдері.

    #283148 · 2 мин оқу

  70. Плазма қасиеттерінің масштабталуы және ұқсастық заңдары

    Плазма қасиеттері: кеңістік, уақыт бойынша өзгерістер, ұқсастықтар, масштабтау. Зертханалық тәжірибелерді табиғи плазмаға қолдану мүмкіндігі.

    #291324 · 1 мин оқу

  71. Кгф/см²: Басым бірлігінің сипаттамасы

    Кгф/см² – бұрынғы қолданылған қысым бірлігі. 1 кгф/см² = 98.0665 кПа. Техникалық атмосфера (at) ретінде де белгілі, ескі құралдарда қолданылады.

    #315538 · 1 мин оқу

  72. Джованни Джорджи: Өлшемдер жүйесінің алғабастысы

    Джованни Джорджи – италия физигі, инженер, өлшемдердің халықаралық жүйесінің (SI) алға құрылғысы болған Джорджи жүйесін ұсынған ғалым. Биографиясы.

    #321450 · 2 мин оқу

  73. Бос кеңістіктің диэлектрлік тұрақтылығы

    Электр тұрақтысы ε0: вакуумның диэлектрлік өткізгіштігі, физикалық тұрақты, Coulomb заңындағы маңызды шама. Құндылығы, өлшемдері туралы ақпарат.

    #322671 · 3 мин оқу

  74. Жoule-секунд: Әрекет және бұрыштық импульс бірлігі

    Жoule-секунд – SI жүйесіндегі әрекет және бұрыштық импульс бірлігі. Кванттық механикадағы Планк тұрақтысымен байланысты. Жоғары физикалық өлшемдерді біліңіз!

    #390890 · 1 мин оқу

  75. Массалық кинетикалық энергия: негізгі ұғымдар мен қолданылуы

    Массивті кинетикалық энергия: механикадағы негізгі ұғым, бірлік массасының кинетикалық энергиясы. Ж/кг өлшенетін, динамикалық мінез-құлқына түсінік береді.

    #398766 · 2 мин оқу

  76. Физикалық тұрақтылардың мәндері

    Физикалық тұрақтылар: SI бірліктеріндегі негізгі шамалар, мәндері, қателіктері. Жабдықтау үшін маңызды кесте! 💡

    #414692 · 2 мин оқу

  77. Ом: Электр кедерісінің SI бірлігі

    Ом (Ω) – электр кедерісінің Халықаралық жүйедегі (SI) бірлігі. Георг Омның құрметіне аталған. Анықтамасы, формуласы, және SI қайта қаралуы туралы ақпарат.

    #444203 · 5 мин оқу

  78. Units of energy

    #460894 · 2 мин оқу

  79. Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry

    #474914 · 3 мин оқу

  80. List of metric units

    #488199 · 7 мин оқу