Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швед экономисі және социологы (1898–1987)
Swedish economist and sociologist (1898–1987)
Экономист Г. Л. С. Шекл Гуннар Мырдальдың жинақтау мен инвестициялаудың бір-біріне алдын ала бейімделуіне мүмкіндік беретін талдауының маңыздылығын айтты. Дегенмен, экс-анте және экс-пост талдауына сілтеме жасау қазіргі макроэкономикада кең таралғандықтан, Кейнстің оны өз еңбегіне енгізбеуі қазіргі таңда аномалия, тіпті қателік ретінде қарастырылады. Шекл былай деді:
Мырдальдың экс-анте терминологиясы «Жалпы теорияны» инвестиция ағыны мен жинақтау ағынын толықтай бірдей, таутологиялық тұрғыдан тең деп сипаттаудан және олардың теңдігін орындалуы мүмкін немесе орындалмауы мүмкін жағдай ретінде қарастырудан сақтар еді. Гуннар Мырдал сондай-ақ, өзіндік себеп-салдарлық айналым концепциясын – яғни, негізгі айнымалылар мен олардың байланыстарын анықтайтын көпфакторлық тәсілді қалыптастырды.
Economist G. L. S. Shackle claimed the importance of Gunnar Myrdal's analysis by which saving and investment are allowed to adjust ex ante to each other. However, the reference to ex ante and ex post analysis has become so usual in modern macroeconomics that the position of Keynes to not include it in his work was currently considered as an oddity, if not a mistake. As Shackle put it:
Myrdalian ex ante language would have saved the General Theory from describing the flow of investment and the flow of saving as identically, tautologically equal, and within the same discourse, treating their equality as a condition which may, or not, be fulfilled. Gunnar Myrdal also developed the key concept circular cumulative causation, a multi causal approach where the core variables and their linkages are delineated.
Академиялық мансап
Гуннар Мырдал 1933 жылы Стокгольмнің Högskola университетінің профессоры болды. Мырдал 1947 жылға дейін 15 жыл бойы Стокгольмнің Högskola экономикасының профессоры қызметін атқарды. 1933 жылдан бастап ол Социал-демократиялық партиядан парламент депутаты болды, ал 1945 жылдан 1947 жылға дейін Таге Эрландер үкіметінде сауда және өнеркәсіп министрі болды. Осы кезеңде ол Кеңес Одағымен жасасқан қаржылық келісімі үшін қатты сынға ұшырады. Сонымен қатар, ол 1947 жылғы швед ақша дағдарысына кінәлі деп айыпталды. Әйелі Альва Мырдалмен бірге "Халық саны мәселесіндегі дағдарыс" (Kris i befolkningsfrågan, 1934) атты еңбекті жазды. Гуннар мен Альваның еңбегі әлеуметтік қамқорлық министрі Густав Мёльердің отбасыларға әлеуметтік қолдау көрсету саясатына әсер етті. Гуннар Мырдал 1938 жылдан бастап Карнеги корпорациясының қаржыландыруымен Америка Құрама Штаттарындағы нәсілдік қатынастар туралы әлеуметтанулық, экономикалық, антропологиялық және құқықтық деректерді жан-жақты зерттеуге жетекшілік етті. Бұл зерттеудің нәтижесі Гуннар Мырдалдың ең танымал еңбегі – «Америкалық дилемма: Негр мәселесі және қазіргі демократия» (1944) болды, ол Р.М.Е. Стернер мен Арнольд Роуздың ынтымақтастығымен жазылды. Ол нәсілдік қатынастар мәселесін дилемма ретінде сипаттады, себебі ол «Америкалық сенім» деп атаған жоғары идеалдар мен олардың іс жүзіндегі нашар орындалуы арасындағы қайшылықты байқады. Азамат соғысынан бері өткен ұрпақтарда АҚШ өзінің адам құқықтары идеалдарын афроамерикалық халқының оннан бір бөлігі үшін іске асыра алмады. Бұл кітап 1954 жылы Браун мен Білім беру жөніндегі кеңес ісі бойынша АҚШ Жоғарғы Сотының шешімінде сілтеме ретінде пайдаланылды, ол мемлекеттік мектептердегі нәсілдік сегрегацияны заңсыз деп жариялады. Мырдал гендерлік теңсіздік туралы ұқсас зерттеу жүргізуді жоспарлаған, бірақ бұл жобаға қаржы табуға қол жеткізе алмады және оны аяқтау мүмкін болмады.
Gunnar Myrdal became professor at Stockholms Högskola 1933. Myrdal was professor of economics at Stockholms Högskola for 15 years, until 1947. He became a Social Democratic Member of Parliament from 1933, and again from 1945 to 1947 he served as Minister of Commerce and Industry in Tage Erlander's government. During this period, he was heavily criticized for his financial agreement with the Soviet Union. At the same time he was accused of being responsible for the Swedish monetary crisis in 1947. He coauthored with his wife, Alva Myrdal, the Crisis in the Population Question (Kris i befolkningsfrågan, 1934). The work of Gunnar and Alva inspired policies adopted by the Minister of Social Affairs, Gustav Möller, to provide social support to families. Gunnar Myrdal headed a comprehensive study of sociological, economic, anthropological and legal data on race relations in the United States funded by the Carnegie Corporation, starting in 1938. The result of the effort was Gunnar Myrdal's best known work, An American Dilemma: The Negro Problem and Modern Democracy, published in 1944, written with the collaboration of R. M. E. Sterner and Arnold Rose. He characterized the problem of race relations as a dilemma because of a perceived conflict between high ideals, embodied in what he called the "American Creed," on the one hand and poor performance on the other. In the generations since the Civil War, the U. S. had been unable to put its human rights ideals into practice for the African American tenth of its population. This book was cited by the U. S. Supreme Court in its 1954 decision in Brown v. Board of Education, which outlawed racial segregation in public schools. Myrdal planned on doing a similar study on gender inequality, but he could not find funding for this project and never completed it.
Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі кезең
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гуннар Мырдал нацистік идеологияға қатысты беделді және ашық түрде қарсы болды. Ол әйелі Альвамен бірге 1941 жылы «Америкамен байланыс» атты кітап жазды, онда Америка Құрама Штаттарының демократиялық институттары жоғары бағаланды. Гуннар Мырдал 1947 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Еуропа экономикалық комиссиясының атқарушы хатшысы болып тағайындалды. Қызмет еткен кезеңінде ол экономикалық зерттеулер мен саясатты әзірлеудің жетекші орталықтарының бірін құрды. Он жылдық қызметтен кейін 1957 жылы доктор Мырдал атқарушы хатшы лауазымынан қанағаттанды. 1956 және 1957 жылдары ол «Халықаралық экономика, проблемалар мен перспективалар», «Бай елдер мен кедейлер» және «Экономикалық теория және дамымаған өңірлер» атты еңбектерін жариялады. Мырдал 1950 жылы ЮНЕСКО-ның «Расалық мәселе» мәлімдемесіне де қол қойды, ол нәсілдік үстемдік және тазалық туралы теорияларды жоққа шығарды, сондай-ақ «Браун против Білім беру кеңесі» шешіміне әсер етті. «Оның [АҚШ] конституциялық құқығы туралы білгендері туралы бізге айтылмады және білуге мүмкіндік алған жоқпыз». 1956 жылы Мырдал афроамерикалық автор Ричард Райттың «Түстің пердесі: Бандунг конференциясы бойынша есеп» кітабына алғысөз жазды. 1960-1967 жылдары Стокгольм университетінде халықаралық экономика профессоры болды. 1961 жылы университетте Халықаралық экономикалық зерттеулер институтын құрды. 1960 жылдары ол «ХХ ғасыр» қоры үшін Оңтүстік Азиядағы тенденциялар мен саясатты жан-жақты зерттеуде жұмыс істеді. Зерттеулері 1968 жылы жарық көрген үш томдық «Азиялық драма: Ұлттардың кедейлігін зерттеу» еңбегінде аяқталды. 1970 жылы ол «Дүниежүзілік кедейліктің шақыруы» атты кітап жариялады, онда ол «Азиялық драмада» сипатталған проблемаларға қатысты негізгі саяси шешімдерді ұсынды. Гуннар Мырдал Вьетнам соғысына қарсы күресті. «Азиялық драмада» Мырдал Вьетнамдағы жер реформасы мен бейбітшілікті орнатудың сәтсіз аяқталуын болжады және АҚШ-ты Солтүстік Вьетнаммен келіссөздер бастауға шақырды. Швецияға оралғаннан кейін ол Швецияның Вьетнам комитетін басқарды және Индокитайдағы АҚШ-тың соғыс қылмыстарын тергеу жөніндегі халықаралық комиссияның тең төрағасы болды. Сонымен қатар ол қару-жарақ саудасын бақылайтын халықаралық Стокгольм халықаралық бейбітшілік зерттеу институтының төрағасы болды. Ол Гуманистік манифестке қол қойғандардың бірі болды. 1967 жылы Мырдал Сэр Джордж Уильямс университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды, кейін ол Конкордия университетіне айналды. Бірақ ол оны жоюды ұсынды, өйткені экономиканы «жұмсақ» ғылым деп есептеді. 1974-1975 жылдары Нью-Йорк университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. 1979 жылы Мырдал Хериот-Ватт университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды.
During World War II, Gunnar Myrdal was staunchly and publicly anti Nazi. Together with his wife, Alva, he wrote Contact with America in 1941, which praised the United States' democratic institutions. Gunnar Myrdal became the Executive Secretary of the United Nations Economic Commission for Europe in 1947. During his tenure, he founded one of the leading centers of economic research and policy development. After ten years in the position, Dr. Myrdal resigned as Executive Secretary in 1957. In 1956 and 1957, he was able to publish An International Economy, Problems and Prospects, Rich Lands and Poor and Economic Theory and Underdeveloped Regions. Myrdal was also a signatory of the 1950 UNESCO statement The Race Question, which rebuts the theories of racial supremacy and purity, and also influenced the Brown v. Board of Education decision. “What he knew about [United States] constitutional law we are not told nor have we been able to learn.” In 1956, Myrdal wrote the foreword for African American author Richard Wright's The Color Curtain: A Report on the Bandung Conference. Between 1960 and 1967, he was a professor of international economics at Stockholm University. In 1961, he founded the Institute for International Economic Studies at the University. Throughout the 1960s, he worked on a comprehensive study of trends and policies in South Asia for the Twentieth Century Fund. The study culminated in his three volume Asian Drama: An Inquiry into the Poverty of Nations, published in 1968. In 1970, he published a companion book called The Challenge of World Poverty, where he laid out what he believed to be the chief policy solutions to the problems he outlined in Asian Drama. Gunnar Myrdal strongly opposed the Vietnam War. In Asian Drama, Myrdal predicted that land reform and pacification would fail in Vietnam and urged the United States to begin negotiations with North Vietnam. After returning to Sweden, he headed the Swedish Vietnam Committee and became co chair of International Commission of Inquiry Into U. S. War Crimes in Indochina. He also presided over the Stockholm International Peace Research Institute, an international watchdog for the arms trade. He was one of the signers of the Humanist Manifesto. In 1967 Myrdal received an honorary doctorate from Sir George Williams University, which later became Concordia University. but argued for its abolition because he believed that economics is a “soft” science. During 1974–1975, he served as visiting professor at NYU. Myrdal received an Honorary Doctorate from Heriot Watt University in 1979.
Жеке өмір
Мырдаль 1924 жылы саясаткер және дипломат Алва Мырдальға үйленді. Олардың ұлы Ян Мырдаль (1927 жылы туған), қызы Сисела Бок (1934 жылы туған) және қызы Каж Фөлстер (1936 жылы туған) болды. Фөлстер арқылы ол швед экономисі Стефан Фөлстердің әкесі болып табылады. Алва Мырдал қарусыздану қозғалысының белгілі бір көшбасшысы еді. Ол Альфонсо Гарсия Роблеспен бірге 1982 жылы Нобель бейбітшілік сыйлығын алды. Мырдаль Паркинсон ауруынан зардап шекті және қайтыс болғанға дейін екі ай ауруханада жатты. 1987 жылдың 17 мамырында Стокгольмнің оңтүстігіндегі Трэнгсунд ауруханасында көз жұмды. Оның қызы Каж Фөлстер және немересі Янкен Мырдал қасында болды.
Myrdal married politician and diplomat Alva Myrdal in 1924, and together had son Jan Myrdal (born 1927), daughter Sissela Bok (born 1934) and daughter Kaj Fölster (born 1936). Through Fölster, he is the grandfather of Swedish economist Stefan Fölster. Alva Myrdal was a prominent leader of the disarmament movement. She, along with Alfonso García Robles, received the Nobel Peace Prize in 1982. Myrdal suffered from Parkinson's disease and was hospitalized for two months before he died in a hospital in Trångsund, south of Stockholm, on 17 May 1987. His daughter Kaj Fölster and his grandson, Janken Myrdal, were present.
Білім философиясына қосқан үлесі
Гуннар Мырдальдың ғылыми ықпалы экономикамен ғана шектелмеді. "Азия драмасының" кіріспесінде "Көзіміздегі қашау" деген тақырыппен (Библиялық сілтеме; Матай 7:1–2) құндылықтардың ғылыми релятивизмі деп аталатын көзқарас енгізілді. Бұл мінез-құлықтық тәсіл, мінез-құлықтықпен тығыз байланысты, және "қалай бар" мен "қалай болу керек" арасындағы логикалық айырмашылықтың жай ғана преміссаларды категорияларға бөлуден әлдеқайда күрделі деген идеяға негізделген. "Әлеуметтік теориядағы құндылық" жинағында жарияланған мақалалар Мырдальдың саясаттану ғылымындағы маңыздылығын көрсетеді. Саяси ғылымдар көбінесе экономикадан гөрі көбірек сипаттамалық деп есептелетіндіктен, Мырдальдың экономикаға қолданылатын құндылықтармен жүйелі түрде айналысуы қажет емес деген ой тууы мүмкін. Алайда, Мырдаль практик ретінде әлеуметтік ғылымдарды, саясаттануды және экономиканы байланыстырды. Мырдаль "Американдық дилеммаға" дейін де, одан кейін де көптеген маңызды еңбектер жариялады және әлеуметтік және мемлекеттік саясатқа көптеген үлес қосты, сондай-ақ Стокгольм халықаралық бейбітшілік зерттеу институтын құрды және оған төрағалық етті. Әлеуметтік саясаттың әкесі ретінде халықаралық деңгейде құрметке ие болған ол, саяси және академиялық салалардағы достары мен әріптестерімен бірлесіп, әлемдегі әлеуметтік-демократиялық ой-пікірді дамытуға үлкен үлес қосты. Швеция мен Ұлыбритания әл-ауқат мемлекетінің алғашқы құрушыларының бірі болды, ал Мырдальдың ("Әл-ауқат мемлекетінен тыс" – Нью-Хейвен, 1958) және Ричард Титмустың ("Әлеуметтік мемлекет туралы эсселер" – Лондон, 1958) кітаптары осы мәселелерді зерттейді. Мырдальдың теориялық негізгі ұғымы "циклдік күмулятивті себептік байланыс" қазіргі заманғы тепе-теңдіксіз экономиканың дамуына ықпал етті.
Gunnar Myrdal's scientific influence was not limited to economics. Through the introduction to Asian Drama with the title "The Beam in our Eyes" (a biblical reference; cf. Matthew 7:1–2) he introduced the approach mentioned as scientific relativism of values. This behavioral approach is narrowly connected to behavioralism and is built on the idea that the logical gulf between "is" and "ought" is more sophisticated than just dividing premises into categories. The articles edited in "Value in Social Theory" underlines Myrdal's importance to political science. As political science normally is considered more descriptive than economics, one might get the idea that Myrdal should not have dealt systematically with the values applied to economics. On the contrary, Myrdal connected social science, political science and economics as a practitioner. Myrdal published many notable works, both before and after American Dilemma and, among many other contributions to social and public policy, founded and chaired the Stockholm International Peace Research Institute. Internationally revered as a father figure of social policy, he contributed to social democratic thinking throughout the world, in collaboration with friends and colleagues in the political and academic arenas. Sweden and Britain were among the pioneers of a welfare state and books by Myrdal (Beyond the Welfare State – New Haven, 1958) and Richard Titmuss (Essays on “The Welfare State” – London, 1958) unsurprisingly explore similar themes. Myrdal's theoretical key concept "circular cumulative causation" contributed to the development of modern Non equilibrium economics.